کارشناس رسمی دادگستری -رشته راه وساختمان

نقش و استراتژی دستگاه نظارت (ناظران سازمان نظام مهندسی)برروند تخریب و گودبرداری بناهای شهری


مقدمه :

امروزه در بناهای مختلف شهری شاهد فعالیت حرفه ای عده ای با عنوان مهندسی می باشیم ولیکن روند فعالیت های آنها همانند افرادی است که با گذشته گان ما تفاوت چندانی نداشته اند . زمانی که با آنها به مذاکره می نشینید عدم امکان فعالیت مهندسی درست ،عدم وجود افرادی حرفه ای در بخش های مختلف صنعت احداث مسکن مانند تخریب ،گود برداری ،اجرای سازه نگهبان ، پیمانکاران حرفه ای در بخش اسکلت و همچنین سفتکاری و نازک کاری و نما و برق وتاسیسات را بیان مینمایند ولیکن زمانی که وارد جزئیات عملکردی همین افراد میگردیم درخواهیم یافت که این افراد خود نیز اعتقادی به بهبود این روش ها ندارند و همواره مدعی هستند که آغاز کننده اصلاحات روند ساخت باید دیگران باشند وگرنه متضرر میشوند . بعبارت دیگر بر ریال ریال اعداد بدست آمده تعصب داشته و حاضرند همانند افراد کم سواد و بعضاء بیسواد کارو تلاش نمایند ولیکن حاضر نیستند در جهت بهبود کمترین انرژی را از سوی خود مصرف نمایند. این دیدگاه بهسازی روند اجرای کارها را برای مهندسین سخت تر مینمایاند و حوزه مسئولیتی سازمان نظام مهندسی را دوچندان خواهد کرد و سازمان باید با گماردن بازرسینی در سطح شهر نسبت به بهسازی روند اجرای کار تلاش نماید.

آنچه در ذیل می آید حاصل تلاشی چند ماهه می باشد که بعنوان یک بازرس در بخش گود برداری در خدمت کمیته گودبرداری سازمان نظام مهندسی استان تهران و همچنین بعنوان بازرس گود در خدمت واحد کنترل ساختمان بوده ام . از آنجائی که دانش ضمنی تازمانی که آشکار نگردد امکان نشر با سرعت بالا در حوزه های مختلف را نخواهد یافت لذا نگارنده با جمع نمودن موارد مختلف در بازرسی های انجام شده نسبت به مکتوب نمودن و درج در این مقاله اقدام نموده است . امید است سایر عزیزان بازرس گود در سطح سازمان نسبت به مکتوب نمودن تجارب خود اقدام نمایند تا امکان ارتقاء دانش فنی و سازمانی کلیه مهندسین این رمز و بوم باشیم .

 

اقدامات ایمنی  و نوشتاری توسط دستگاه نظارت قبل از شروع تخریب جهت آغاز تخریب :

1-     هیچگونه  رابطه ی شفاهی و غیر مکتوب ما بین ناظر و مالک یا مجری وجود ندارد . به ناظران توصیه میشود که از مالک یا مجری درخواست زونکنی نمایند و کلیه اطلاعات بازدیدی خود را در همان زونکن قرار دهند . همچنین حتما" ورود و خروج خود را در زمانهای مختلف  و کارهایی که انجام میدهند و همچنین تذکراتی که اعلام مینمایند دو نسخه مکتوب نموده و یکی نزد خودشان و دیگری مکتوب گردیده و در داخل زونکن مورد نظر قرار دهند 

2-     اصولا" محاسب موظف است نقشه سازه نگهبان متناسب با وضعیت ملک موجود را امضاء نماید. توصیه میگردد ناظران از دریافت هر گونه جزئیات کلی گویی شده در نقشه ها که بیانگر ساختاری کلی در خصوص اجرای سازه نگهبان در هر زمین با هر وضعیتی می باشد اجتناب نمایند و از مالک در خواست سازه محاسباتی نگهبان متناسب با محیط فعلی و مورد تائید مهندس محاسب را درخواست نمایند.فقط اجرای مطابق نقشه و نظارت اصولی وصحیح توسط ناظران جزءشرح وظایف نظارتی آنها میباشد و برای این کار حق الزحمه دریافت نموده اند و نه برای پذیرش مسئولیت ارائه نقشه سازه نگهبان و......

3-     علمک گاز در ساختمانهایی که مورد تخریب واقع خواهد شد باید جمع آوری و حتی جابجا گردد و به محلی امن که مورد ضربه احتمالی ماشین آلات قرار نخواهد گرفت منتقل گردد بدیهی است در صورتی که انتقال به نقطه ای دیگر بهیچوجه امکان پذیر نباشد ایجاد حفاظ فلزی در محیط لوله علمک گاز و سپس اجرای حفاظ با آجر در محیط حفاظ فلزی علمک مناسب خواهد بود.

توصیه اکید میگردد تا زمانی که علمک گاز جمع آوری نشده است از هر گونه فعالیت در زمینه تخریب و گودبرداری اجتناب شود .

4-     با توجه به ساختار ساختمانهای در دست تخریب ، باید ابتدا اقدام به جمع آوری کنتور های برق نمود و کنتور ملک را نیز تبدیل به کنتور کارگاهی (فقط یک کنتور ) نمود .

توصیه میشود تا زمانی که این اقدام از سوی مالکان و یا مجریان محترم صورت نگرفت مجوز شروع تخریب را صادر نشود .

5-     قبل از شروع تخریب کنتور آب باید تبدیل به آب کارگاهی گردیده و از موقعیت محدوده پی کنی یا گود برداری خارج شده و یا چسبیده به وضعیت گود برداری منتقل شود . در غیر اینصورت با یک تشدید ریسک مواجهه می باشیم .

توصیه می شود تا قبل از تغییر کنتور آب به کنتور کارگاهی ناظر اقدام به تائیدیه شروع تخریب و گود برداری ننماید .

6-     توصیه میگردد در زمانی که کارگاه دایر می باشد تا پایان کار نسبت به درست نموده فضایی مناسب جهت قفل نمودن و عدم دسترسی عمومی به سیستم آب وبرق و گاز مالک و یا مجری اقدام نماید و ناظر پس از این مراحل دستور تخریب و گود برداری را صادر کند.

7- در کلیه کارگاه ها توصیه اکید میشود تا زمانی که ناظر تائیدیه و رضایت نامه انجام نیلینگ و یا آنکراژ را از همسایگان به مالک مشاهده ننموده است مجوز هر گونه گود برداری و حتی تخریب را صادر نکند و اگر  در وضعیت کنونی ملک در مرحله ای قرار گرفته است که امکان توقف را ندارد توقف منهای سازه نگهبان مناسب و مورد تائید مهندس محاسب را صادر کند .

8- در کلیه ساختمانهای در دست تخریب به ناظر توصیه میگردد که مالک و یا مجری موظف هستند تا نسبت به محافظت وضعیت کارگاه و عدم ریختن نخاله های کارگاهی به خیابان یا کوچه و یا بستن راه آب در کوچه ها اجتناب نمایند و پس از هر گونه فعالیتی تمیزکاری در بیرون از ملک را به مالک و مجری تذکر مکتوب دهند.

9- نصب چراغ چشمک زن از توصیه هایی می باشد که در صورت ورود به محوطه شهری شدیدا" توصیه میگردد . موضوعی که اکنون خود به سوژه ای تبدیل شده است که متاسفانه در 90% ساختمانهای در دست اجرا رعایت نمیشود .

10- نصب تابلو ERP منطقه به کلیه مجریان و ناظران توصیه شده است . این تابلو بیانگر تلفن های ضروری و نزدیک ترین موقعیت جهت سرویس دهی به موضوع آسیب دیده می باشد . این تابلو همانند تابلو حقوقی شهرداری برای کلیه ساختمانها باید اجباری گردد . این تابلو شامل نزدیکترین آدرس و شماره تلفن به حوادث احتمالی ومباحث پزشکی مانند آتش نشانی ،درمانگاه ،بیمارستان ،سازمان آب ،اداره برق می باشد.

11- وجود یک کپسول اطفاء حریق در پای کار از مرحله تخریب ضروری بوده و توصیه شده است .

12- در زمان تخریب دیوارهای ملک مورد نظر ، غالب دیوار های همسایه بعلت مجاورتی که با ملک در دست تخریب داشته اند فقط در حد آجر ،سفال و.......می باشد . این موضوع سبب میگردد که پس از زمان تخریب دیوار همسایه مورد تهدید آب و هوای جوی منطقه واقع شده و احتمال ترک در سطح رنگ و گچ و خاک را داشته باشد و نسبت به عملکرد سازنده ملک مجاور  ودر دست احداث خود شاکی گردند و موجب ورود لطماتی به مالک و ناظر ملک مجاور گردند لذا توصیه میشود که مالکی که ملک خود را تخریب مینماید نسبت به سیمانکاری ملک مجاور اقدام کند تا احتمال وقوع نارضایتی از ملک مجاور را کاهش دهند.

13- توصیه میگردد که ناظر حتما" گواهینامه و یا مجوز اپراتور بیل مکانیکی که وظیفه گود برداری ملک را دارد را مشاهده نموده و کپی انرا داشته باشد .

14- ناظر نسبت به بازدید از ملکهای مجاورخود بازدید نموده وشماره تلفن ثابت و موبایل خود را به مدیران آپارتمان همسایگان تحویل نماید.

15- در مراحل و زمانهای مختلف  استفاده از یک مشاور در زمینه HSE میتواند بسیار استراتژیک بوده و جلوی خسارتهایی که میتواند در آینده ناشی از کارکرد امروز باشد را بگیرد .

16- وجود بیمه نامه های مناسب و قابل پوشش تا سقف احتمال وقوع خسارت برای هر مالک ،مجری ،پیمانکار دست دوم و ناظری توصیه میگردد . بدیهی است در زمان خرید بیمه نامه بازدید نمایند بیمه گر میتواند احتمال ایجاد ادعا در اینده توسط بیمه گر را کاهش دهد . توصیه میشود قبل از تخریب ناظر کپی بیمه نامه های فوق را تحویل بگیرد.

17- بیمه مسئولیت یعنی کلیه قصوری که ممکن است بیمه گذار نسبت به کار خود ایجاد نماید را  پوشش میدهد منهای آنهایی که در شرایط خصوصی ذکر میگردد و استثناء میشود . لذا توصیه میشود کلیه بیمه گذاران نسبت به مطالعه بیمه نامه های صادره و دقت در بخش استثناعات و آگاهی داشتن نسبت به این موضوعات اشراف کافی داشته باشند چرا که در زمان وقوع خسارت ،چنانچه خسارت وارده از سوی یکی از این موارد باشد بیمه میتواند نسبت به پرداخت خسارت وارده اجتناب نماید. 

18- در حال حاضر در بسیاری از ساختمانهایی که میخواهند تخریب و مجددا"  آپارتمان سازی شوند هیچگونه نظارتی در مرحله تخریب توسط ناظران اعمال نمیگردد و تفکر بسیاری از ایمن سازی ها باید در همین مرحله ایجاد گردد برای مثال قبل از تخریب نقاط مفصلی و گیردار سازه اجرا شده قبلی مورد بررسی واقع شده و روش و گامهای تخریب قبل از تخریب برنامه ریزی شوند برای مثال در زمان تخریب باید اولین کار خارج نمودن شیشه از محل خود سپس خارج نمودن چارچوب درب و پنجره وکانال های کولر از محل خود باشند همچنین تخریب نقاطی که کنسول دارند ، تخریب نقاطی که احتمال مفصلی بودن مقاطع آنها وجود دارند نیز باید بصورت اصولی و صحیح انجام پذیرد . بدیهی است تخریب تا مرحله صفر صفر تراز زمین منطقه از نکاتی است که خود باید مورد توجه خاص ناظر واقع گردد.

19- قرار داشتن ملکی با قدمت بالا در کل سطح شهر میتواند وجود داشته باشد . بدیهی است که مالکان مجاور چنین ملکهایی میتوانند نسبت به ساخت ملک خود متناسب با آنچه شهرداری مجوز میدهد اقدام نماید . در چنین مواردی توصیه میشود که مالک ملک مجاور نسبت به اخذ تامین دلیل از شورای حل اختلاف و آگاهی رسانی به همسایه خود اقدام نماید . چرا که ملک مجاور که با قدمت بالا میباشد باید نسبت به استقرار در محل و مکان خود پایدار و پابرجا باشد . بدیهی است در چنین مواردی اجرای نیلینگ و کارکرد دریل واگن میتواند برای چنین ملکهای فرسوده ای با خطرات متفاوتی توام گردد لذا توصیه میشود در چنین موارد همانند انچه در ردیف یک توصیه گردید کارهای انجام شود.

20- توصیه میگردد که شماره تلفن ثابت وموبایل مالک ، ناظر، سازنده حقوقی و حقیقی ذیصلاح و غیر ذیصلاح ، پیمانکار تخریب ساختمان ،پیمانکار اجرای گود برداری ساختمان در جدولی آورده شود و در پای کار دردرون محوطه تجهیز کارگاه  نصب گردد.

21- نصب تابلو حقوقی در مکانی مناسب بگونه ای که کلیه افراد و رهگذاران از آن اگاهی یابند از ضروریات و اخلاق شهروندی و جزئی از قانون اجتماعی است . موضوعی که در بسیاری از موارد متاسفانه جا افتاده است و اجرا نمیگردد.

22- در تابلوهای حقوقی شهرداری های مناطق مختلف شهر تهران  که در پای ساختمان بصور مختلف نصب میگردد بصورت بسیار متنوع و پراکنده اطلاعات حقوقی ذیل درج میگردد . اینکه چه دستورالعملی در شرداری و نواحی مختلف حاکم است و نوع ساخت ان چگونه باید باشد و استاندارد ساخت چگونه است و چه کسانی باید نسبت به کنترل این موارد اقدام نمایند مشخص نیست ولیکن چیزی که مشخص است آنست که چهره شهر توسط چنین تابلوهایی که به نام تابلوهای حقوقی ساخت معروف هستند نمایی نامطلوب داده است که باید توسط شهرداری جلو ان گرفته شود. عناوینی که بعضا" بصورت پراکنده دیده میشود شامل :  عنوان(نام) پروژه ، شماره پرونده(کامیپوتری) ،پلاک ثبتی،نام کارفرما(مالک)،کاربری،(نام) مهندس ناظر، مجری،تعداد طبقات زیر و روی زمین ، طراح معماری ،طراح سازه ، منطقه ،ناحیه ، تاریخ شروع و تاریخ اتمام نوشته میشود.

23- در بسیاری از موارد در زمان تخریب باید نسبت به احداث سازه ای جهت جلوگیری از ورود سنگ و یا چیزهایی که در مزان تخریب میتواند برسر رهگذاران و یا ساکنان ساختمانهای مجاور بریزد اجتناب گردد . موضوعی که قبل از تخریب باید توسط ناظر با مالک صورت مجلس گردد و روش تخریب و ایمن سازی فضای مورد تخریب مدون گردد.

24- در برخی از ساختمانها در زمان تخریب امکان ورود خسارت به درختان موجود در محوطه ملک و یا پیاده رو وجود دارد بمنظور پیشگری از ورود خسارت به درختان و رعایت اخلاق شهروندی درست کردن باکس هایی مناسب برای این درختان و تمیز کاری روزانه پای این درختان شدیدا" توصیه میشود.

25- ایجاد حصار کشی در محوطه ملک و جداسازی محدوده کارگاه از فضای شهری کاری خوب و پسندیده است که مدتی است در سطح شهر اجرا میشود . در بسیاری از ملک های در دست احداث مشاهده شده است که این قانون خود در حال تغییر میباشد. فلسفه اجرا شدن این کار ان بوده است که چهره شهر از زشتی به قابل تحمل نزدیک شود . در حال حاضر بسیاری از این ورقها خود نیاز به ترمیم های اساسی دارد موضوعی که در حال حاضر مورد توجه اهالی شهرداری واقع نشده است واز علت اصلی نصب چنین حصارهایی غافل گردیده اند تا جایی که برش های این ورقها موجب پاره شدن لباس رهگذاران میگردد. همچنین وجود قابی مناسب در پشت این حصار کشی ها بسیار ضروری میباشد تا در صورت برخورد ماشین با سرعت 20 کیلومتر برساعت احتمال تخریب این ورقها صفر باشد . موضوعی که اکنون در سطح شهر میتوان گفت به فراموشی سپرده شده است.

26- کنترل دیوار همسایه گان از زمان شروع تخریب تا زمان اجرای کامل سازه نگهبان (از طریق تصویر برداری و ثبت زمان آن ) و حرکات احتمالی دیوار و زمین همسایه بسیار ضروری و کارساز خواهد بود.

27- برخی از مالکان پس از تخریب ساختمان قبلی آجرهای حاصله از ساختمان را بدون هیچگونه ملاتی در کنار هم می چینند و حتی از این نحوه چیدمان برای نگهبان منزلی هم می سازند و در طبقه فوقانی آن هم سایر وسایل را میرزند که مل این فرآیند خطا می باشد و ناطران محترم باید دستور توقف،انتقال به یک نقطه دیگر را بصورت مکتوب تحویل مالک ومجری نمایند.

28- در زمان تخریب مشاهده گردیده است که بدون بستن داربست مناسب برای ساختمانهای همسایگان نسبت به تخریب اقدام مینمایند که این موضوع باید در دستورکار تخریب توسط ناظر تاکید گردد.چرا که دیوار ناشی از تخریب در ساختمان همسایه بعضا" ریخته میشود و خساراتی را ببار می آورد .

 

اقدامات ایمنی  و نوشتاری توسط دستگاه نظارت بعد از تخریب  وقبل از گود برداری :

 

1-     دپو نمودن آجرهای حاصل از تخریب ملک قبلی در بخشی از حیاط و یا پیاده رو یکی دیگر از مواردی است که برای آن هیچگونه دستورالعملی در حال حاضر رعایت نمیگردد . در کمترین حالت سقوط نامناسب چنین دیوارهایی سنگینی میتواند به یک فاجعه انسانی بیانجامد.

2-     اجرای شمع در محیط ملک مورد نظر متناسب با آنچه محاسب در نقشه متناسب با حفاری گود موجود ارائه نموده است تا یک متر زیر تراز کف فنداسیون نهائی

3-     اجرای گود برداری با رعایت حداقل یک تا 2 متر سپر خاکی ( متناسب با جنس خاک) ، نسبت به دیوار همسایه و نهایتا" خاکبرداری از محلهایی که سازه خرپائی در آن نصب میشود برای چنین سازه هایی مناسب می باشد.

4-     وجود یک کف کش در تمامی مراحل کار گود برداری ضروری و الزامی می باشد.

5-     در برخی از موقعیت های اجرای ساختمان احتمال ورود آب در زمان بارندگی وجود دارد . برای مثال در برخی از زمانهای سال احتمال وقوع بارانهای سیلابی در مدت زمان کم و جاری شدن آن در کوچه ها وخیابان ها وجود خواهد داشت در این گونه زمین ها مجری باید علاوه بر داشتن یک پمپ کف کش در زمین خود نسبت به گونی های پرشده از ماسه در راستای گود برداشت شده و هدایت آب از بالادست ملک خود به پائین دست ملک و عدم ورود آب باران به ملک گود برداری شده مواظبت نماید .

6-     وجود نایلون بمنظور عدم شسته شدن خاک بعنوان سپر خاکی نگهداری شده در کناره ساختمان در زمان بارش های تند بسیار کارساز خواهد بود.

7-     با توجه به اهمیت گودبرداری و میزان ریسک موجود در ساختمانهای مختلف توصیه میشود که نسبت به دوغاب ریزی بر روی سپر خاکی ایجاد شده پس از گود برداری توسط مجریان اجرا شود چرا که با اینکار با پایداری خاک در مقابل عوامل جوی ، باران شستگی ، کنترل حرکت احتمالی زمین از ضلع مجاور قابل ردیابی می باشد.

8-     در برخی از پروژه های احداث بنا بعلت شیب دار بودن منطقه برخورد مجری با زمین در ضلع شمالی و جنوبی و یا غربی وشرقی متفاوت خواهد بود لذا این مباحث باید دقت کافی بعمل اید .

9-     پس از گود برداری و یا در حین گود برداری نیاز به نردبان مناسب برای تردد از سطح تراز زمین به گود و برعکس می باشد . در بسیاری از ساختمانهای گه گود برداری شده است به این موضوع توجهی نشده است . بی توجهی به چنین موضوعی ضروری موجب احتمال وقوع خسارت به کارگران و یا فرار بموقع کارگران از هرگونه خطری می باشد .(ارتفاع نردبان باید بگونه ای باشد که نیم متر از سطح تراز زمین بالاتر اجرا گردد)

 

10-  در ساختمانهایی که گود برداری همراه با نیلینگ دارند مواردی وجود دارد که رعایت آنها بسیار ضروری می باشد . عدم رعایت اینگونه موارد میتواند منشاء وقوع خسارت نیز باشد .

معمولا" وضعیت این گودهای  بگونه ای است که از سطح تراز زمین قرار است بیش از 5 متر پائین بروند یعنی بعبارتی حداقل 2 طبقه زیر زمین اجرا شود . ساختمان های در ابعاد مختلف با عمق بیش از 5 متر از کارهای بسیار با ریسک بالا می باشد و باید مطالعات ویژه ای نسبت به ساختمانهای جانبی داشته باشیم و وضعیت پایداری آنها را نیز بررسی نمائیم . چرا که برخی از آپارتمانها و منازل در طی زمان اقدام به احداث یک طبقه در طبقه فوقانی منزل خودنموده اند و وضعیت تکیه گاهی و همچنین اتصال این دو ساختمان بر روی هم میتواند بسیار ناپایدار باشد و ارتعاشات ناشی از نیلینگ در زمان گمانه زنی موجب ورود آسیب به ساخمان همسایه گردد و موجب ورود خسارت و شکستن ساختمان از کمر محل اتصال طبقات گردد. در اینگونه موارد توصیه میشود:

10.1-       اجرای شمع گذاری قبل از هر گونه گود برداری در فواصل مشخص و محاسبه شده در ابعاد مختلف محیط زمین محل گود برداری

10.2-       چنانچه وضعیت ملک مجاور با ملک در دست احداث دارای دیوار مشترک بوده باشند مووضع حساستر و پیچیده تر خواهد شد و باید مطالعات بیشتری در این بخش صورت پذیرد.

10.3-          پس از این مرحله توصیه میشود که با قوطی هایی در ابعاد مشخص نسبت به مهار ضربدری(مدل x) دیوار مشترک از کف به سقف اجرا گردد تا کل دیوار مشترک توسط یک قاب منسجم گرفته شود تا در اثر خاکبرداری واجرای سازه نیلینگ و ایجاد ارتعاش در بدنه درونی دیوار مشترک احتمال وقوع خسارت کاهش یابد.

10.4-          امتداد این شمع تا تراز بالاتر از آخرین کف ساختمان دیوار مشترک شرقی تیرآهن شمع ها باید بالاتر از زمین اجرا گردد تا کمر ساختمان محافظت گردد بعبارت دیگر یک سازه مجازی اجرا شده است تا دیوار مشترک اجرا شده را محافظت نماید .

10.5-          بدیهی است در این مرحله امکان اتصال بین این قاب با شمع اجرا شده وجود دارد .

10.6-           اجرای مهار متقابل برای سازه هایی که امکان اجرای مهار متقابل در انها وجود داشته باشد با توجه به دیوار مشترک و احتمال فروپاشی ناشی از ارتعاش دریل واگن توصیه میشود.

10.7-          در این مرحله امکان حفاری و گود برداری امکان پذیر می باشد . نحوه گود برداری باید بدین ترتیب باشد که در ازای پائین رفتن به میزان دو متر و عبور دادن مش از پشت شمع های اجرا شده امکان به هم پیوستگی مش ها را ایجاد نموده و نسب به یکپارچگی در اجرا شاتکریت کمک مینماید .

10.8-          در مابین شمع های اجرا شده نیل مورد نظر اجرا و در ردیف های بالایی برحسب الگوی محاسباتی مشخص شده و وضعیت خاک منطقه نیلینگ وآنکراژ صورت پذیرد .

10.9-          در این گونه ساختمان ها نصب ابزار دقیق بر روی سازه های جانبی کمک میکند تا میزان انحراف اندازه گیری گردد و احتمال وقوع خسارت بسیار کاهش یابد و از جانی به فقط مالی برسد لذا توصیه میگردد با توجه به خاص بودن سازه های  اجرایی فوق موضوع نصب ابزار دقیق در این سیستم اجرا شود.

10.10-       چنانچه بخشی از دیوارهای همسایه 10 سانتی باشد احتمال تخریب این دیوار ها بسیار بالاخواهد بود که توصیه های فوق الذکر نیز قابل تکرار است.

11-  توصیه میگردد متناسب با وضعیت گود برداری ،نسبت به حصار کشی در محوطه کارگاه اقدام گردد.

12-  به کلیه مالکان و ناظران توصیه میشود که نصب جانپناه در اولین فرصت کاری یعنی اجرای سقف اول عملیاتی گردد تا احتمال وقوع خطر را کاهش دهند .

 

اقدامات ایمنی  و نوشتاری توسط دستگاه نظارت بعد از گود برداری  وبرداشتن سازه نگهبان :

19- زمان برداشت سازه نگهبان از مواردی است که برخی از مالکان و مجریان از این موضوع غافل هستند و همین غفلت موجب گردیده است تا ساختمانهای مختلفی از ناحیه همسایگان دچار آسیب های جدی گردد چرا که شناخت ملک همسایه و نوع عملکرد آن باید مورد توجه واقع شود . توصیه میشود که قبل از برداشت سازه نگهبان پوشش در مقطع ستون ها و دیوار تا تراز زمین و اتصال آن به زمین ملک همسایه و همچنین پوشش مابین ستون ها و دیوار ملک همسایه برای ساختمانهایی که دارای بافت فرسوده و غیر قابل اطمینان هستند در زمان قبل از برداشت سازه نگهبان بسیار مهم و قابل توجه می باشد.

یکی از روش های اجرای سازه نگهبان اجرای گود برداری با بیش  از 1.5 تا 2 متر فاصله از ملک مجاور و اجرای سازه اصلی و سپس اجرای سازه نگهبان با مهار از روبرو می باشد که در جای خودش به این مبحث خواهم مپرداخت

 

ارادتمند محمد رضا نجفی ساروکلائی

مشاور در امور گود برداری وایمن سازی محیط اجرای کار - مجری و ناظر عالیه پروژه های عمرانی و ساختمانهای شهری

+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  | 

توصیه های ایمنی مدیرکل بازرسی کاردر زمان عملیات آماده سازی زمین و گودبرداری ساختمان



 

محمداصابتی مدیرکل بازرسی کار وزارت تعاون ،کارورفاه اجتماعی اظهارداشت : گسترش فوق العاده شهرنشینی و نیاز به فضاهای مسکونی، تجاری و اداری و نیز افزایش شدید قیمت زمین و محدودیت آن در مناطق و شمار روزافزون اتومبیلها و نیاز به پارکینگ، تعداد طبقات زیرزمین و گودبرداری افزایش  یافته و مخاطرات و صدمات  به دلیل رعایت نکردن اصول ایمنی بیشتر شده است و مشاهده می شود که همه ساله چندین دیوار بر اثر گودبرداری غیراصولی ریزش می کنند که در اکثر موارد به زیانهای مادی و انسانی منجر خواهد شد که توجه به این امر حیاتی و مهم  می باشد.

وی افزود،بر اساس تجزیه و تحلیل و بررسیهای آماری درچهارسال اخیردرکشورمان ازکل حوادث بوجود امده بطور متوسط حوادث کارگاههای ساختمانی ، 37 درصد را به خود اختصاص داده است و بیش از 21 درصد از کل حوادث ساختمانی در عملیات گودبرداری و آماده سازی زمین بوقوع پیوسته که از این میزان 23 درصد حوادث منجر به فوت کارگران حادثه دیده طی عملیات گودبرداری شده است. به همین لحاظ یکی از مسائل مهم در ساخت و سازها ، ایجاد پایداری‌ مناسب در هنگام تخریب،گودبرداری و اجرای سازه‌ی نگهبان است و عدم رعایت مسائل فنی و ایمنی درتخریب، گودبرداری و ساخت سازه‌های نگهبان باعث تخریب برخی ساختمان‌های مجاور گودبرداری در ساخت و ساز‌ها می گرددوعملیات خاکی شامل مراحل خاکبرداری، خاکریزی، تسطیح زمین، گودبرداری، پی‌کنی ساختمان‌ها، حفر شیارها، کانال‌ها و مجاری آب و فاضلاب و حفر چاه‌های آب و فاضلاب با وسایل دستی یا ماشین‌آلات است و روش مناسب گودبرداری بایستی با توجه به شرایط و جنس خاک، سطح آب زیرزمینی، عمق و ابعاد گودبرداری، موقعیت و نحوه قرارگیری محل گود، موقعیت و شرایط مجاورین، لرزه خیزی منطقه، الزامات قانونی ساختگاه، اصل تامین ایمنی کامل مجاورین و بخصوص انسان ها، هزینه های پایدارسازی، هزینه های ناشی از گسیختگی و یا تغییر شکل جداره های گودبرداری و مشکلات و محدودیت های اجرایی انتخاب گردد. برای پایدار نمودن دیواره‌ی گودبرداری‌ها در مناطق شهری از انواع عناصر ساختمانی که ازترکیب خاک و سنگ تشکیل یافته‌اند، دیوار‌ها و سیستم‌های نگهبان ساخته می‌شود که اصطلاحاً "سازه‌ی نگهبان" نامیده می‌شودودر تخریب، گودبرداری‌و اجرای سازه‌های نگهبان، یکی از مهمترین نکات لازم حفظ ایمنی کارگاه است. در آیین نامه‌ها و مقررات ملی ساختمان و نیز آیین نامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی برخی از دستورالعمل‌های ایمنی جهت تخریب، گودبرداری و اجرای سازه‌ی نگهبان آمده  است ، با این وجود نیاز به تهیه و تدوین آیین نامه‌های مناسب، کارآمد و بروز برای این منظور بخوبی احساس می‌شود. بعلاوه به دلیل عدم تطابق شرایط شهرسازی و تکنولوژی ساخت کشور‌های دیگر با شرایط موجود در کشورمان، آیین نامه‌های ایمنی این کشور‌ها نیز، بخوبی نمی‌تواند دستورالعمل‌های ایمنی لازم را در اینگونه عملیات پوشش دهد و لازم است در این خصوص بومی سازی صورت پذیرد.

مدیرکل بازرسی کار اظهار داشت :بطورکلی  بایستی قبل از اینکه عملیات گودبرداری و حفاری شروع شود زمین مورد نظر از لحاظ استحکام دقیقا مورد بررسی قرار گرفته و موقعیت تاسیسات زیر زمینی از قبیل کانال های فاضلاب، لوله کشی آب، گاز، کابل های برق، تلفن و غیره که ممکن است در حین انجام عملیات گودبرداری موجب بروز خطر حادثه گردند و یا خود دچار خسارت شوند، مورد شناسایی قرار گیرد و در صورت لزوم نسبت به تغییر مسیر دائم یا موقت و یا قطع جریان آنها اقدام گردد.

 

وی درجهت پیش گیری از حوادث درهنگام تخریب یا گودبرداری توصیه های ذیرراعنوان نمودند:

1- قبل از تخریب ساختمان، ساختگاه پروژه ،چگونگی اتصال ساختمان‌های مجاور به ساختمان مورد بررسی قرارگرفته و دیوار‌های مشترک مرزی، مکان و نحوه‌ی ‌اتصال دیوار‌های مرزی به ‌هم، تیر‌ها یا سقف‌های مشترک دو ساختمان مجاور، نوع مصالح آجر و ملات، فرسودگی، وجود ترک‌ها در دیوارساختمان مجاور و ... بایستی مورد شناسایی قرارگیرد. همچنین باید چاه‌های فاضلاب موجود درمحل را شناسائی وآن‌ها را با مواد مناسب پر نمود.

2- روش تخریب باید مناسب باشد و عملیات تخریب ساختمان ساختگاه پروژه تحت نظارت مهندس ناظرانجام پذیرد. باید درانتخاب ابزارها و تجهیزات تخریب دقت لازم به عمل آید تا درهنگام تخریب برساختمان مجاور نیروهای دینامیکی و استاتیکی قائم یا جانبی وارد نگردد. خصوصاً دیوارهای هم مرز با ساختمان مجاور با روش‌ها و ابزار‌های بدون ضربه تخریب و برداشته شود.

3- ‌انشعاب‌های تأسیسات مکانیکی و برقی موجود درآن با کسب مجوز از مراجع ذیصلاح و با نظارت کارشناس فنی مربوطه قطع گردد.

4-عملیات تخریب وگودبرداری باید تحت نظارت مهندس ناظر یا دستگاه نظارت وتوسط مهندس مجری ذیصلاح  صورت پپذیرد،

5- بطور روزانه آمار کارگران کارگاه به صورت دقیق با کلیه‌ی مشخصات ، آدرس و تلفن تماس دردفاتر مخصوص ثبت گرددوهمواره بایستی شخصی جهت بررسی وضعیت ایمنی موجود و مراقبت دائم از دیواره‌ی گودبرداری و اعلام هشدار به کارگران جهت فرار از خطر، پناه گرفتن و یا هرگونه عکس‌العمل مورد نیاز گمارده شود.

6-در محل گودبرداری‌های عمیق و وسیع، باید یک نفر نگهبان عهده‌دار مسوولیت نظارت بر ورود و خروج کامیون‌ها و ماشین‌آلات سنگین باشد و نیز برای آگاهی کارگران و سایر افراد، علائم هشداردهنده در معبر و محل ورود و خروج کامیون‌ها و ماشین‌آلات مذکور نصب شود.

7-حتی‌الامکان در زمان شب‌ و هنگام بارندگی از خاکبرداری در مجاور مرز گودبرداری خودداری گردد. در صورتی که خاکبرداری در چنین مواردی الزامی است، عملیات  در حضور و نظارت مهندس ناظر بایستی انجام گیرد.

8- درکارگا‌ه باید سیستم آژیر مناسبی جهت اعلام خطر و هشدار به کارگران و ساکنین ساختمان‌های مجاور نصب گردد و تمام کارگرانی که در عملیات خاکی مشغول به کار می‌شوند باید تجربه کافی داشته باشند و اشخاص ذی‌صلاح بر کار آنان نظارت کنند.

9- سایر افراد از جمله رانندگان و اپراتورهای ماشین‌آلات و تجهیزات مربوطه، بایددارای صلاحیت لازم راداشته باشند.

 اداره کل بازرسی کار

+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  | 



تعهد نامه كار فرما ( مالك ) در قبال مهندس ناظر عاليه جهت رعايت

موارد ايمني در كارگاه ساختماني

دفتر فني ……………..



بدينوسيله اينجانب ……………………..فرزند ……………….شماره شناسنامه ………………متولد…………..

ساكن…………… تلفن ………………. مالك ملكي واقع در شهر خيابان ………………..بوده كه قصد دارم در ملك خود زير نظر مهندس …………………….( ناظر عاليه ) وبا مجوز شهرداري اقدام به ساخت و ساز نمايم لذا درقبال مهندس ناظر خود متهعد مي شوم موارد ذيل را رعايت نمايم ومسئوليت هر گونه قصور و سهل انگاري بعهده اينجانب ميباشد:

1-فردي با تجربه و تحصيلكرده در زمينه كارهاي ساختماني بعنوان مهندس ناظر مقيم كارگاه ساختماني به مهندس ناظر عاليه معرفي نمايم.

2-افراد شاغل در كارگاه ساختماني را بيمه نمايم.

3-وقوع هر گونه حادثه از كار را در اسرع وقت وقبل از آنكه علايم و آثار مرتبط با آن از بين رفته باشد به اداره كار و امور اجتماعي محل اطلاع دهم.

4-كارگاه را مجهز به وسايل اطفاي حريق نظير سطلهاي آب و ماسه و كپسولهاي آتش نشاني مي نمايم.

5-ابزار و وسايل ايمني و حفاظت فردي نظير تورهاي حفاظتي ،كفش و پوتين،چكمه،ماسك،دستكش لاستيكي عايق،كلاه ايمني،نقاب وعينك، كمربند ايمني ولباس ايمني جهت افراد شاغل در كارگاه تهيه مي نمايم.

6-در صورت احتمال وقوع خطر جاني كار را متوقف كرده وكارگران را از محل احتمال وقوع حادثه دور مي نمايم.

7-وسايل تجهيزات و مصالح ساختماني را درمحلي قرار ميدهم كه حوادثي براي عابرين و وسايل نقليه بوجود نياورند و در شب با علايم درخشان وچراغهاي قرمز آنها را مشخص مي نمايم .

8- هنگامي كه دراثر عمليات ساختماني خطري متوجه رفت وآمد عابرين يا اتومبيلها باشد با گماردن يك ياچند نفر باپرچم اعلام خطرو با نصب چراغهاي چشمك زن باعلايم درخشان درفاصله مناسب ازمحوطه خطر،عابرين وسرنشين اتومبيلها رامطلع مي نمايم .

9- كارگاه را بنحوي محصور مي نمايم كه خطري براي عابرين ايجاد نشود .

10- مانع از جوشكاري در هنگام بارندگي و در مكان مرطوب مي شوم .

11- بطوركلي عمليات ساختماني خود را بوسيله افراد داراي مهارت فني ووسايل وتجهيزات مدرن و استاندارد كه به تاييد كتبي مهندس ناظر برسد انجام مي دهم .

12- در صورتيكه قبل از ساخت اقدام به فروش ملك خود نمايم و چنانچه مالك جديد اصول و مقررات ساختماني مورد تعهد اينجانب را رعايت ننمايد پاسخگو خواهم بود.

13-در گود برداريهاي زير زمين موارد تنگ بستن پشت ديوارها ي همسايه را انجام دهم.

14-هرگاه بر اثر عدم رعايت مقررات حفاظتـي و بهداشتي كار ، ضوابط فنـي و همچنين عدم رعايت فصـول نه گانه آئيـن نامه حفاظتـي كارگاههاي ساختماني مصوبه 9/6/81 وزير محترم كار و امور اجتماعي در كارگاه حادثه اي رخ دهد برابر باماده 3فصل دوم آئين نامه حفاظتي مذكور و برابر با ماده 12-1-5 مبحث دوازدهم مقررات ملي ايران و همچنين مواد 85 ،91 و95 قانون كار جمهوري اسلامي اينجانب از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازات هاي مندرج در قانون فوق مسئول خواهم بود .



نام ونام خانوادگي مالك:

امضاء و اثر انگشت

تاريخ







((باسمه تعالي))

برگ تعهد نظارت

شماره……………

تاريخ……………..



اينجانب فرزند شماره شناسنامه صادره از ساكن خيابان شماره داراي

پروانه اشتغال شمارهُ مورخ در رشته معماري/ عمران صادره از سازمان مسكن وشهرسازي استان ----- بر اساس مواد 30و31 قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب سال 1374 و ماده 3 آيين نامه اجرايي آن مصوب بهمن 1375 وبا توجه به تبصره 7 از لايحه قانون اصلاح تبصره هاي ماده صد شهرداري مصوب سال 1375 شوراي انقلاب اسلامي ايران بدينوسيله تقبل نظارت خود را بر احداث ساختمان در پلاك ثبتي شماره و شناسنامه ساختماني شماره

به مالكيت خانم /آقاي كه از شهرداري تحصيل پروانه مي نمايد اعلام وتعهد مي نمايم كه :

1- برابر ضوابط و مقررات شهرداري وبا رعايت مقررات ملي ساختمان و اصول فني ، به مدت ماه از تاريخ صدور برگ تعهد نظارت بر احداث ساختمان نظارت نمايم .

2-مراحل مختلف عمليات ساختماني را علاوه بر مراحل مندرج درظهر پروانه ، هنگام صدور گواهي عدم خلاف وپايان كار نيز به شهرداري گزارش نمايم .

3-در صورت انصراف از ادامه نظارت ، مراتب را با ذكر دلا يل ضمن گزارش كامل از عمليات ساختماني انجام شده تا تاريخ اعلام انصراف ، كتباًبه شهرداري اعلام نمايم .



مهر و امضاء مسئول رسيدگي به امور مهندسين ناظر امضاء مهندس ناظر













اينجانب فرزند شماره شناسنامه صادره از ساكن خيابان كوچه بدينوسيله خانم / آقاي را بر حسب توافق في مابين بعنوان مهندس ناظر ساختمان مورد تقاضاي خود در پلاك ثبتي فوق الذكر معرفي و متعهد مي گردم كه :

1-كليه عمليات ساختمانـي را از شروع تااتمام با اطلاع و تحت نظارت نامبرده انجام داده واز اجراي هرگونه عمليات ساختمانـي غير مجـاز خودداري نمايم و قبل از شروع تمامي عمليات اجرايي شرح ظهر اين برگ مهندس ناظر را كتباً مطلع نموده ورسيد دريافت دارم ودر صورت عدم دسترسي به ايشان به سازمان نظام مهندسي گزارش و رسيد دريافت نمايم .

2- در صورتي كه مهندس از نظارت ساختمان خودداري يا در اجراي آن تعلل ورزد يا بر خلاف مندرجات پروانه صادره اقدام نمايد مراتب را كتباً به شهرداري اعلام ونسبت به معرفي مهندس ناظر ديگري اقدام نمايم .

3- كليه مصالح زائد و نخاله هاي ساختماني را با هزينه خود به محلهاي مجاز تعيين شده از طرف شهرداري تخليه نمايم .

4- با آگاهي كامل از مندرجات پروانه صادره ،كليه مقررات مربوط به آن را رعايت و چنانچه بر خلاف آن اقدام گردد حق هرگونه اعتراضي را در برابر اجراي قوانين ومقررات شهر سازي و ساختماني از خود سلب و اسقاط مي نمايم .

5- با توجه به اينكه مهندس ناظر نظارت عاليه بر اجراي كار را دارد ومقيم كارگاه نمي باشد متعهد مي شوم شخصي را كه داراي اطلاعات كافي از اصول ايمني وتجارب فني باشد ، بعنوان مسئول اجرا به مهندس ناظر معرفي نمايم .

6-هرگاه بر اثر عدم رعايت مقررات حفاظتـي و بهداشتي كار ، ضوابط فنـي و همچنين عدم رعايت فصـول نه گانه آئيـن نامه حفاظتـي كارگاههاي ساختماني مصوبه 9/6/81 وزير محترم كار و امور اجتماعي در كارگاه حادثه اي رخ دهد برابر باماده 3فصل دوم آئين نامه حفاظتي مذكور و برابر با ماده 12-1-5 مبحث دوازدهم مقررات ملي ايران و همچنين مواد 85 ،91 و95 قانون كار جمهوري اسلامي اينجانب از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازات هاي مندرج در قانون فوق مسئول خواهم بود .

7-درصورت عدم انجام تعهدات فوق مهندس ناظـرحق داردگواهـي عدم خلاف وپايان كاررا صادرننمايدوشهـرداري هم طبق مقررات با اينجانب رفتار نمايد .

امضاء مالك

+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  | 

تعهد نامه كار فرما ( مالك ) در قبال مهندس ناظر عاليه جهت رعايت

موارد ايمني در كارگاه ساختماني

دفتر فني ……………..


بدينوسيله اينجانب ……………………..فرزند ……………….شماره شناسنامه ………………متولد…………..

ساكن…………… تلفن ………………. مالك ملكي واقع در شهر خيابان ………………..بوده كه قصد دارم در ملك خود زير نظر مهندس …………………….( ناظر عاليه ) وبا مجوز شهرداري اقدام به ساخت و ساز نمايم لذا درقبال مهندس ناظر خود متهعد مي شوم موارد ذيل را رعايت نمايم ومسئوليت هر گونه قصور و سهل انگاري بعهده اينجانب ميباشد:

1-فردي با تجربه و تحصيلكرده در زمينه كارهاي ساختماني بعنوان مهندس ناظر مقيم كارگاه ساختماني به مهندس ناظر عاليه معرفي نمايم.

2-افراد شاغل در كارگاه ساختماني را بيمه نمايم.

3-وقوع هر گونه حادثه از كار را در اسرع وقت وقبل از آنكه علايم و آثار مرتبط با آن از بين رفته باشد به اداره كار و امور اجتماعي محل اطلاع دهم.

4-كارگاه را مجهز به وسايل اطفاي حريق نظير سطلهاي آب و ماسه و كپسولهاي آتش نشاني مي نمايم.

5-ابزار و وسايل ايمني و حفاظت فردي نظير تورهاي حفاظتي ،كفش و پوتين،چكمه،ماسك،دستكش لاستيكي عايق،كلاه ايمني،نقاب وعينك، كمربند ايمني ولباس ايمني جهت افراد شاغل در كارگاه تهيه مي نمايم.

6-در صورت احتمال وقوع خطر جاني كار را متوقف كرده وكارگران را از محل احتمال وقوع حادثه دور مي نمايم.

7-وسايل تجهيزات و مصالح ساختماني را درمحلي قرار ميدهم كه حوادثي براي عابرين و وسايل نقليه بوجود نياورند و در شب با علايم درخشان وچراغهاي قرمز آنها را مشخص مي نمايم .

8- هنگامي كه دراثر عمليات ساختماني خطري متوجه رفت وآمد عابرين يا اتومبيلها باشد با گماردن يك ياچند نفر باپرچم اعلام خطرو با نصب چراغهاي چشمك زن باعلايم درخشان درفاصله مناسب ازمحوطه خطر،عابرين وسرنشين اتومبيلها رامطلع مي نمايم .

9- كارگاه را بنحوي محصور مي نمايم كه خطري براي عابرين ايجاد نشود .

10- مانع از جوشكاري در هنگام بارندگي و در مكان مرطوب مي شوم .

11- بطوركلي عمليات ساختماني خود را بوسيله افراد داراي مهارت فني ووسايل وتجهيزات مدرن و استاندارد كه به تاييد كتبي مهندس ناظر برسد انجام مي دهم .

12- در صورتيكه قبل از ساخت اقدام به فروش ملك خود نمايم و چنانچه مالك جديد اصول و مقررات ساختماني مورد تعهد اينجانب را رعايت ننمايد پاسخگو خواهم بود.

13-در گود برداريهاي زير زمين موارد تنگ بستن پشت ديوارها ي همسايه را انجام دهم.

14-هرگاه بر اثر عدم رعايت مقررات حفاظتـي و بهداشتي كار ، ضوابط فنـي و همچنين عدم رعايت فصـول نه گانه آئيـن نامه حفاظتـي كارگاههاي ساختماني مصوبه 9/6/81 وزير محترم كار و امور اجتماعي در كارگاه حادثه اي رخ دهد برابر باماده 3فصل دوم آئين نامه حفاظتي مذكور و برابر با ماده 12-1-5 مبحث دوازدهم مقررات ملي ايران و همچنين مواد 85 ،91 و95 قانون كار جمهوري اسلامي اينجانب از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازات هاي مندرج در قانون فوق مسئول خواهم بود .



نام ونام خانوادگي مالك:

امضاء و اثر انگشت

تاريخ




((باسمه تعالي))

برگ تعهد نظارت

شماره……………

تاريخ……………..



اينجانب فرزند شماره شناسنامه صادره از ساكن خيابان شماره داراي

پروانه اشتغال شمارهُ مورخ در رشته معماري/ عمران صادره از سازمان مسكن وشهرسازي استان خوزستان بر اساس مواد 30و31 قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب سال 1374 و ماده 3 آيين نامه اجرايي آن مصوب بهمن 1375 وبا توجه به تبصره 7 از لايحه قانون اصلاح تبصره هاي ماده صد شهرداري مصوب سال 1375 شوراي انقلاب اسلامي ايران بدينوسيله تقبل نظارت خود را بر احداث ساختمان در پلاك ثبتي شماره و شناسنامه ساختماني شماره

به مالكيت خانم /آقاي كه از شهرداري تحصيل پروانه مي نمايد اعلام وتعهد مي نمايم كه :

1- برابر ضوابط و مقررات شهرداري وبا رعايت مقررات ملي ساختمان و اصول فني ، به مدت ماه از تاريخ صدور برگ تعهد نظارت بر احداث ساختمان نظارت نمايم .

2-مراحل مختلف عمليات ساختماني را علاوه بر مراحل مندرج درظهر پروانه ، هنگام صدور گواهي عدم خلاف وپايان كار نيز به شهرداري گزارش نمايم .

3-در صورت انصراف از ادامه نظارت ، مراتب را با ذكر دلا يل ضمن گزارش كامل از عمليات ساختماني انجام شده تا تاريخ اعلام انصراف ، كتباًبه شهرداري اعلام نمايم .



مهر و امضاء مسئول رسيدگي به امور مهندسين ناظر امضاء مهندس ناظر



اينجانب فرزند شماره شناسنامه صادره از ساكن خيابان كوچه بدينوسيله خانم / آقاي را بر حسب توافق في مابين بعنوان مهندس ناظر ساختمان مورد تقاضاي خود در پلاك ثبتي فوق الذكر معرفي و متعهد مي گردم كه :

1-كليه عمليات ساختمانـي را از شروع تااتمام با اطلاع و تحت نظارت نامبرده انجام داده واز اجراي هرگونه عمليات ساختمانـي غير مجـاز خودداري نمايم و قبل از شروع تمامي عمليات اجرايي شرح ظهر اين برگ مهندس ناظر را كتباً مطلع نموده ورسيد دريافت دارم ودر صورت عدم دسترسي به ايشان به سازمان نظام مهندسي گزارش و رسيد دريافت نمايم .

2- در صورتي كه مهندس از نظارت ساختمان خودداري يا در اجراي آن تعلل ورزد يا بر خلاف مندرجات پروانه صادره اقدام نمايد مراتب را كتباً به شهرداري اعلام ونسبت به معرفي مهندس ناظر ديگري اقدام نمايم .

3- كليه مصالح زائد و نخاله هاي ساختماني را با هزينه خود به محلهاي مجاز تعيين شده از طرف شهرداري تخليه نمايم .

4- با آگاهي كامل از مندرجات پروانه صادره ،كليه مقررات مربوط به آن را رعايت و چنانچه بر خلاف آن اقدام گردد حق هرگونه اعتراضي را در برابر اجراي قوانين ومقررات شهر سازي و ساختماني از خود سلب و اسقاط مي نمايم .

5- با توجه به اينكه مهندس ناظر نظارت عاليه بر اجراي كار را دارد ومقيم كارگاه نمي باشد متعهد مي شوم شخصي را كه داراي اطلاعات كافي از اصول ايمني وتجارب فني باشد ، بعنوان مسئول اجرا به مهندس ناظر معرفي نمايم .

6-هرگاه بر اثر عدم رعايت مقررات حفاظتـي و بهداشتي كار ، ضوابط فنـي و همچنين عدم رعايت فصـول نه گانه آئيـن نامه حفاظتـي كارگاههاي ساختماني مصوبه 9/6/81 وزير محترم كار و امور اجتماعي در كارگاه حادثه اي رخ دهد برابر باماده 3فصل دوم آئين نامه حفاظتي مذكور و برابر با ماده 12-1-5 مبحث دوازدهم مقررات ملي ايران و همچنين مواد 85 ،91 و95 قانون كار جمهوري اسلامي اينجانب از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازات هاي مندرج در قانون فوق مسئول خواهم بود .

7-درصورت عدم انجام تعهدات فوق مهندس ناظـرحق داردگواهـي عدم خلاف وپايان كاررا صادرننمايدوشهـرداري هم طبق مقررات با اينجانب رفتار نمايد .

امضاء مالك

+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  | 

ايمني كلي ‏ساختمان

-متغير بودن محل و جبهه كار در عمليات ساختماني

2-تركيب نيروي كاري مورد استفاده

3-متعدد بودن شركتهاي طرف قرارداد

براي كسب ايمني كافي در كارهاي ساختماني بايد نكات زير در نظر گرفته شود:

1-طرح كارگاه و محيط كار

2-ماشين‌آلات و ابزار

3-وسايل بالابرنده

4-تأسيسات برقي

5-مواد خطرناك و مضر

داربستها:

داربست‌ها عبارتند از ساختارهاي موقتي كه از آهن، چوب، الوار و ديگر مصالح ساختماني ساخته مي‌شوند و ممكن است براي اهداف مختلفي بكار گرفته شوند و پس از خاتمه كار از بين مي‌روند. كليه داربستها بايد وزن كارگران، وزن وسايل آنها و همچنين وزن مصالح مورد استفاده را تحمل كنند.

نرده‌ها:

پلكانها، اطراف محل ورود و خروج آسانسور و نقاط مشابه كه لغزندگي آنها موجب حوادث بيشتر نسبت به ساير جاها است، بايد از مصالح غير لغزنده ساخته شوند. در نقاطي كه از نردبان استفاده مي‌شود بايد انتهاي فوقاني آن در هر قسمت كه قرار مي‌گيرد بوسيله نرده‌هاي متحرك حفاظت شود. در هر طبقه از ساختمان بايد كليه پرتگاههاي راه‌پله‌ها در هر طرفي كه غير مسدود است (به استثناي قسمت ورود به پلكان) بوسيله نرده‌هاي دائمي كاملاً محفوظ شوند. مدخل پلكانهايي كه كمتر مورد رفت و آمد قرار مي‌گيرند بايد به وسيله نرده‌هاي متحرك مسدود شوند دريچه و مدخل‌هاي كه در كف كارگاه باز مي‌شوند بايد با وسايل زير محفوظ شوند:

الف-نرده‌هاي متحرك

ب-نرده‌هاي دائم

ج-دريچه‌هاي لوله‌دار

مدخلهاي فردي (نظير حوضچه و آدم‌روها) بايد با دريچه‌هاي بدون لولا كه استحكام آن كافي است پوشيده شوند و دستگيره اين دريچه‌ها بايد فاقد برآمدگي باشد. در هنگامي كه بر حسب ضرورت پوششهاي دريچه و مدخلهاي كف كارگاهها براي مدت كوتاهي در جاي خود قرار نگيرند بايد كليه اين مدخلها بوسيله اشخاص تحت مراقبت قرار گرفته و يا اينكه با نرده‌هاي قابل حمل و در شب بوسيله نصب چراغ خطري كه در اطراف گودال يا حوضچه قرار خواهند داد، محفوظ شوند.

پلكانها:

كليه پلكانها، سكوها (پلاتفورم) و پاگردها بايد تحمل فشار و سنگيني بارهاي عادي را داشته، از استحكام كافي برخوردار باشند و خلاصه محاسبات فني آنها نيز بايد به تأييد مقامات مسئول برسد.

نردبانهاي ثابت، راهروهاي هوايي و سكوها: كليه اجزا و قسمتهاي فلزي نردبانها بايد از فولاد، آهن، چدن، آهن ورق يا مواد مشابه ساخته شوند. نردبانهاي ثابت بايد طوري نصب شوندكه فاصله از سمت جلو نردبان به نزديكترين جسم ثابت كمتر از 75 سانتيمتر نباشد، در سمت عقب نردبان فاصله نردبان به نزديكترين جسم ثابت از 20 سانتيمتر كمتر نباشد و در طرفين نردبان حداقل 40 سانتيمتر فضاي آزاد (از محور نردبان) در هر دو طرف وجود داشته باشد. در صورتي كه از نردبانهاي ثابت براي صعود به ارتفاع بيش از 9 متر استفاده مي‌شود بايد پاگردهايي در فواصل كمتر از 9 متر احداث شوند و هر قطعه از نردبان در حد فاصل بين دو پاگرد به نحوي قرار مي‌گيرد كه در امتداد قطعه قبلي نباشد. كليه راهروها، معابر، سكوهاي كار، سطح اتاقها و طبقاتي كه اطرافشان باز و ارتفاع پرتگاه آنها از 2 متر بيشتر است بايد بوسيله نرده‌هاي استاندارد محافظت و محصور شوند. سكوهايي كه براي بارگيري يا تخليه بار اختصاص داده مي‌شوند و يا سكوهاي كوچك كه به موتورها و تجهيزات مشابه اختصاص داشته در آنها فضايي براي ايستادن اشخاص پيش‌بيني نشده است از اين مقررات مستثني هستند. در مورد راهروهايي كه براي پر كردن مخازن و روغن‌كاري اختصاص دارند در صورت لزوم ممكن است نرده يك طرف را حذف كرد مشروط بر آنكه عرضها راهرو كمتر از 55 سانتيمتر نباشد.

كليه معابر، راهروها و سكوهايي كه روي ماشين‌آلات و نوارهاي متحرك قرار دارند بايد از دو طرف بوسيله نرده‌هاي استاندارد محافظت شوند. علاوه بر آن نكات ياد شده رعايت مقررات مربوط به محوطه و صحن آن، عبور و مرور افراد، جابجايي مواد، روشنايي و تهويه ضروري است.

تخريب:

قبل از شروع تخريب ساختمان نكات ايمني زير را بايد رعايت كرد:

1-بررسي وضعيت ساختمان مجاور.

2-بررسي ديوار مشرف به ساختمان مجاور.

توضيح اينكه چنانكه مشاهده گردد كه ديوار مذكور نسبت به ساختمان مجاور بصورت مشترك مي‌باشد مالك ساختمان تا اتمام عمليات ساختماني حق تخريب ديوار مذكور را ندارد. مگر با رعايت تدابير ايمني و با توافق مالك ساختمان مجاور نسبت به پايداري ساختمان مجاور اقدام نمايد.

3-اختلاف سطح كف ساختمان مجاور نسبت به ساختمان مورد تخريب بايد مورد توجه قرار گيرد.

4-قدمت و فرسودگي بناي ساختمان

5-بررسي تكيه‌گاه ساختمان مجاور بر تخريب نكردن ديوار مشرف به ساختمان هم صدا و همچنين ديوارهاي حائل عمود بر ساختمان مجاور مي‌باشند، قسمتي از اين ديوار نبايستي تخريب گردد.

6-وضعيت نفوذ فاضلابهاي ساختمان‌هاي مجاور نسبت به ساختمان مورد تخريب مورد توجه قرار گيرد.


نكات عمومي:

قبل از شروع به عمليات تخريب ساختمان بايستي كليه تأسيسات ساختمان از قبيل برق، آب و گاز و غيره بايستي قطع گردد و ضمناً شيشه‌هاي ساختمان جدا گردند.

عمليات تخريب ساختمان از بالاترين قسمت ساختمان شروع شده و همچنين نحوه تخليه خاكهاي حاصل از عمليات تخريب بايستي توسط كانالي كه در كليه طبقات تعبيه شده و يا نصب شده صورت گيرد. بعد از اتمام كار روزانه بايد دهانه كانال بسته شود.

ديوارهايي كه براي نگهداري خاك زمين يا ساختمانهاي مجاور ساخته‌ شده‌اند نبايد تخريب گردند مگر آنكه قبلاً آن خاك برداشته‌ شده و يا ساختمان مربوطه بوسيله شمع و سپر محافظت شده باشد. به هنگام تخريب ساختمان كارگران از وسايل استحفاظي فردي زير مي‌بايست استفاده نمايند:

1-كلاه ايمني، 2-دستكش، 3-عينك حفاظتي، 4-ماسك، 5-لباس كار، 6-كفش ايمني              7-در صورت لزوم كمربند ايمني.  

كمربند ايمني را كارگران هنگامي كه در ارتفاع ساختمان و محل پرتگاه مشغول كار هستند استفاده مي‌نمايند و اين در صورتي است كه هيچگونه حفاظتي جهت جلوگيري از سقوط آنها در نظر گرفته نشده باشد.

قبل از شروع تخريب ساختمان براي عابريني كه از پياده‌رو ساختمان مورد تخريب عبور مي‌كنند بايد نكات زير را در نظر گرفت:

1-احداث راهرو مسقف با استحكام كافي كه در سقف راهرو دست‌انداز و يا حفاظتي تحت شيب مناسب به طرف خارج ساختمان در نظر گرفته شود.

2-نصب علائم هشدار دهنده و تعيين سمت عبور عابرين پياده

3-نصب چراغ احتياط و روشن كردن راهرو به هنگام شب

4-كليه راههاي ورودي به ساختمان مورد تخريب مسدود گردد به جز محل عبور كارگران به داخل ساختمان كه در اين قسمت نيز بايستي افرادي جهت راهنمايي گمارده شوند.

به هنگام گودبرداري چه نكات ايمني براي ايمني و پايداري ساختمانهاي مجاور بايستي در نظر گرفته شود:

1-وضعيت ساختمان مجاور

2-قدمت و فرسودگي بناي ساختمان

3-ديوار باربر بودن مشرف به ديوار مذكور

4-اختلاف سطح ساختمان مجاور نسبت به كف محل فونداسيون

5-نفوذ آب تحت‌العرضي

6-قبل از شروع به گودبرداري، درخت، تخته سنگ يا ساير عواملي كه در مجاورت محل قرار دارند از آنجا خارج شوند.

7-در موقع گودبرداري چنانچه احتمال خطر براي ساختمانهاي مجاور وجود داشته باشد بايد ايمني آنها توسط شمع و حفاظ ساختماني تأمين شود.

8-قبل از قرار دادن وسايل مكانيكي از قبيل جرثقيل، بيل مكانيكي و كاميون و انباشتن خاكهاي حاصل از خاكبرداري و مصالح ساختماني در مجاورت لبه‌هاي بالاي گود بايد شمع، سپر و مهار لازم به منظور مقاومت در مقابل بار اضافي و نيز احتمال ريزش ديوارها تعبيه شوند.

9-در زير كنارهاي گود نبايد عمليات حفاري انجام شود مگر اينكه زير آن به اندازه كافي شمع كوبي شده باشد. در مواردي كه گودبرداري در مجاورت راه‌آهن، شاهراهها و يا مراكزي كه توليد ارتعاش مي‌كنند انجام مي‌شود بايد تدابير ايمني براي جلوگيري از ريزش مورد توجه قرار گيرد.

10-براي ورود و خروج كارگران به محلهاي گود كه عمق آن بيش از 60 متر است بايد براي هر شش متر يك سكو يا پاگرد براي نردبانها، پله‌ها و راههاي شيب‌دار پيش‌بيني شود و اين سكوها و يا پاگردها بايد بوسيله جان پناه يا نرده محافظت شوند.

11-كليه معابر عمومي كه از كنار يا وسط محل گود‌برداري مي‌گذرند بايد داراي نرده يا حفاظهاي چوبي مطمئن باشند و علاوه بر آن بايد در طرفين معابر ماشين‌رو گذرگاههاي موقت و مستحكم براي عبور و مرور پياده‌ها ساخته شوند.

12-بايد در محوطه خاكبرداري يك نفر نگهبان مسئول ورود و خروج كاميونها باشد و براي آگاهي مردم علامت خطر يا احتياط در محل ورود و خروج كاميونها نصب شود.

به هنگام گودبرداري نكات ايمني زير را بايستي نسبت به عابريني كه از پياده‌روي مجاور زمين عبور مي‌كنند رعايت كرد:

1-احداث ديوار حفاظتي مجاور پياده‌رو

2-نصب علائم هشدار دهنده و تعيين و نصب علائم عبوري

3-نصب چراغ احتياط و روشن كردن محل مذكور به هنگام شب

4-در محل ورود به محل گودبرداري بايستي مراقبيني گمارده شوند.

نفوذ آب در لايه‌هاي خاك موجب كاهش اصطكاك بين لايه‌ها گرديده و در نتيجه باعث تسريع در حركت لغزش خاك مي‌گردد. خاكهاي دستي به خاكهايي گفته مي‌شود كه اولاً لايه‌هاي خاك انباشته شده بر روي هم به صورت متراكم (فشرده) نبوده كه اين عمل موجب حركت لغزشي لايه‌هاي خاك و ريزش آن مي‌گردد و در مورد بالا رعايت نكات ايمني ضروري مي‌باشد و نيز هنگام گودبرداري در لايه‌هاي خاك دستي بايد از روش شيب‌دار و يا پله‌اي استفاده گردد.

وسايل حفاظت فردي لازم براي كارگران در مرحله گودبرداري عبارتند از: كلاه ايمني، ماسك، عينك حفاظتي
+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  | 

عدم رعايت مقررات ايمني توسط كارفرمايان؛ مسئوليت مهندسان ناظر ، قوانين و چالشهاي موجود


 

 

باسمه تعالي

       در سالهاي اخير مشاهده مي گردد متأسفانه بعضي از كارشناسان با استناد به تفسيرمبهم بند 12-1-5 مبحث دوازدهم مقررات ملي ساختمان ايران ، در صدي از مسئوليت حوادثي كه در كارگاه اتفاق مي افتد ، بعهده مهندسان ناظر گذاشته در حالي كه ممكن است بعضاً اين كارشناسان محترم با تفاوت اساسي نظارت عاليه و نظارت مقيم آشنائي نداشته و طبيعتاً مجريان قانون نيز با استفاده به ادله كارشناسان رأي به محكوميت مهندسان ناظر عاليه مي دهند . در حالي كه :

اولاً : در كجاي قوانين موجود مسئوليت رعايت مقررات ايمني بين مهندسان ناظر و كارفرما سهميه بندي شده و استناد قانوني تعيين درصد مسئوليت با چه معيار و ترازوئي سنجيده مي شود ؟

ثانياً : در صورتيكه مهندسان ناظر عليرغم وظيفه نظارت چند مرحله اي ، بصورت تمام وقت و مقيم نيز در كارگاه حاضر و از موارد ايمني در كارگاه مراقبت نمايند با عدم وجود كارگران ماهر و نيروهاي آموزش ديده كه دارنده كارت و گواهينامه مهارت فني مي باشند ، احتمال وقوع خطر همواره كارگاه هاي ساختماني را تهديد مي كند و براستي مهندسان درگير پروژه كه به واقع مظلومترين قشر متخصص جامعه هستند از چه ابزار قانونمند و اجرائي برخوردارند كه قادر باشند بر اساس بند 8 ماده 15 قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب اسفند ماه 1374 جلوگيري كنند . اينجاست كه مهندس ناظر مي بايست تاوان گناه ناكردة قانوني را بپردازد كه ده سال پيش به تصويب رسيده و به دليل عدم اجرائي شدن در مهلت ده ساله ، مجدداً مهلت دو ساله گرفته و همچنان در مرحلة طرح صورت مسئله باقي مانده است .

ثالثاً : نقش و مسئوليت شهرداري ها نيز در اين زمينه كمتر از كارفرمايان و ديگر عوامل دست اندر كار ساخت و ساز نمي باشد و در طرح اينگونه دعاوي در نقطة كور راهداري قرار گرفته و مجريان قانون از آن غافل مانده اند . در تبصره 7 ماده صد قانون شهرداري ذيل تشريح وظايف مهندسان ناظر آمده است :

 ماموران شهرداري نيز مكلف اند بر ساختمانها نظارت نمايند وهرگاه از موارد تخلف در پروانه به موقع جلوگيري نكنند ويا در مورد صدور گواهي انطباق ساختمان با پروانه مرتكب تقصيري شوند طبق مقررات قانوني به تخلف آنان رسيدگي مي شودودر صورتيكه عمل ارتكابي مهندسان ناظر وماموران شهرداري واجد جنبه جزايي هم باشد از اين جهت نيز قابل تعقيب خواهند بود.همچنين به موجب تبصره 2  ماده هفت مصوبه شوراي عالي اداري مورخ 13/8/1371 نظارت بر حسن جريان امور و كنترلهاي لازم در چارچوب مقررات بعهده شهرداري ها خواهد بود . لذا در راستاي دفاع از حيثيت حرفه اي و حقوق اجتماعي اعضاي سازمان نظام مهندسي ، ضروري است كه مهندسان ناظر را در خصوص رعايت مقررات حفاظتي ، بهداشتي كار و مقررات ايمني در كارگاهها ، مسئوليت كارفرما و نيز مهندس ناظر ، قوانين موجود و چالشهاي حقوقي و كيفري ناشي از آن آگاه ساخت و راهكارهاي عملي صحيح را ارائه نمود .

آنچه كه در ذيل مي آيد اشاره اي اجمالي به ذكر موارد فوق مي باشد :

 

بر اساس نص صريح ماده 34 قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب 22/12/74 و نيز تبصره 7  ماده صد قانون شهرداري اصلاحي 27/6/1358 مهندس ناظر ساختمان مكلف به نظارت نسبت به عمليات اجرائي ساختماني كه به مسئوليت وي احداث مي گردد ( از لحاظ انطباق ساختمان  با مشخصات مندرج در پروانه و نقشه ها و محاسبات فني ضميمه آن ) مي باشد از طرفي مهندس ناظري كه مسئوليت اجراي ساختماني را تحت نظارت خود عهده دار مي شود در حقيقت اين فرض را پذيرفته است كه هر گونه عمليات اجرائي تحت نظارت وي بوده و مي بايست پاسخگوي تمام موارد فني آن باشد . در چنين حالتي بروز حادثه به معناي ارتكاب تخلف ، اهمال و عدم رعايت نظامات دولتي توسط مهندس ناظر بوده و در صورتي كه حادثه مذكور داراي تلفات جاني باشد نه تنها بي اطلاعي مهندس ناظر از چگونگي روند اجرا و عمليات اجرائي در دادگاه مسموع نخواهد بود بلكه وفق ماده 616 قانون مجازات اسلامي بخش تعزيرات مبني بر اينكه :

« در صورتيكه قتل غير عمد به واسطه بي احتياطي يا بي مبالاتي يا اقدام به امري كه مرتكب در آن مهارت نداشته است يا به سبب عدم رعايت نظامات واقع شود مسبب به حبس از يك سال تا سه سال و نيز پرداخت ديه در صورت مطالبه از اولياي دم محكوم خواهد شد » مهندس ناظر مربوطه متحمل مجازات سنگيني خواهد شد . اين در حالي است كه بند 12-1-5 مبحث دوازدهم مقررات ملي ساختماني ايران ايمني و حفاظت كار در حين اجرا مصوبه 3/7/72 هيأت وزيران ابتدا كارفرمايان را ملزم و مكلف به انجام اقدامات لازم جهت حفظ وتأمين ايمني عمومي مبحث فوق الذكر كرده سپس مهندسين ناظر را نيز موظف به نظارت و كنترل بر امر تأمين ايمني كرده است .

       لذا با توجه به تفسير ها و برداشت هاي متفاوت و مبهم در سالهاي گذشته از بند 12-1-5 خوشبختانه با تصويب آئين نامه حفاظتي كارگاههاي ساختماني (1) كه در جلسه مورخ 17/2/1381 شوراي عالي حفاظت فني مورد بررسي نهايي و تأئيد قرار گرفت و در  تاريخ 9/6/1381 به تصويب وزير كار و امور اجتماعي رسيد هيچگونه ابهامي براي كارشناسان دعاوي حقوقي و يا كيفري و همچنين مراجع قضائي باقي نمانده و با صراحت در مادة 3  فصل دوم- مقررات كلي به تصريح آمده است كه :

«‌مسئوليت اجراي مقررات اين آئين نامه بر اساس مواد 91و95 قانون كار بعهده كارفرماست». در اينجا لازم است ابتدا تعريف شفافي از عبارت « كارفرما» داده شود سپس به مواد مندرج در قانون كار بپردازيم و به منظور جلوگيري از هر گونه تفسير عيناً عبارات آئين نامه را ذكر مي كنيم . در بند ج و د فصل اول آئين نامه حفاظتي كارگاههاي ساختماني مصوبه 9/6/1381 وزير كار و امور اجتماعي چنين آمده است :

 

 

بند ج تعريف صاحب كار در كارگاه ساختماني :

صاحب كار شخصي است حقيقي و يا حقوقي كه مالك يا قائم مقام قانوني مالك كارگاه ساختماني بوده و انجام يك يا چند نوع از عمليات ساختماني را به يك يا چندپيمانكار محول مي نمايد و يا خود رأساً يك يا تعدادي كارگر را در كارگاه ساختماني متعلق به خود بر طبق مقررات قانون كار به كار مي گمارد كه در حالت دوم كارفرما محسوب مي شود .

 

بند د تعريف كارفرما در كارگاه ساختماني :

كارفرما در كارگاه ساختماني شخصي است حقيقي يا حقوقي كه يك يا تعدادي كارگر را در كارگاه ساختماني بر طبق مقررات قانون كارو به حساب خود به كار مي گمارد اعم از اينكه پيمانكار اصلي ، پيمانكار جزء و يا صاحب كار باشد .

همچنين به منظور تكميل بحث حاضر لازم است مواد 85 ، 91 و 95 قانون كار مصوب 2/7/1369 مجمع تشخيص مصلحت نظام (2) را در اينجا يادآوري كنيم :

ماده 85 براي صيانت نيروي انساني و منابع مادي كشور رعايت دستورالعمل هايي كه از طريق شوراي عالي حفاظت فني( جهت تأمين حفاظت فني ) و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي ( جهت جلوگيري از بيماريهاي حرفه اي و تأمين بهداشت كار و كارگر و محيط كار ) تدوين مي شود ، براي كليه كارگاهها ، كارفرمايان ، كارگران و كارآموزي الزامي است .

ماده 91 - كارفرمايان و مسئولان كليه واحدهاي موضوع ماده 85 اين قانون مكلفند بر اساس مصوبات شوراي عالي حفاظت فني براي تأمين حفاظت و سلامت و بهداشت كارگران در محيط كار ، وسايل و امكانات لازم را تهيه و در اختيار آنان قرار داده و چگونگي كاربرد وسايل فوق الذكر را به آنان بياموزند و در خصوص رعايت مقررات حفاظتي و بهداشتي نظارت نمايند. افراد مذكور نيز ملزم به استفاده از وسايل حفاظتي و بهداشتي فردي و اجراي دستورالعملهاي مربوطة كارگاه مي باشند .

ماده 95 مسئوليت اجراي مقررات و ضوابط فني و بهداشت كار بر عهده كارفرما يا مسئولين واحدهاي موضوع ذكر شده در مادة 85 اين قانون خواهد بود . هر گاه بر اثر عدم رعايت مقررات مذكور از سوي كارفرما يا مسئولين واحد، حادثه اي رخ دهد ، شخص كارفرما يا مسئول مذكور از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازات هاي مندرج در اين قانون مسئول است .

پر واضح است در تعاريفي كه مواد قانوني 85 ، 91و 95 و همچنين مواد آئين نامه حفاظتي كارگاههاي ساختماني آمده به طور مشخص و صريح كارفرمايان مسئول اجراي مقررات و ضوابط فني و بهداشت كار و تأمين حفاظت و سلامت  كارگران در محيط كار مي باشند . 

 

راهكارهاي اجرائي :

1-   لزوم اجراي بدون تأخير آئين نامه اجرائي ماده 33 قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب تيرماه 1383 و اجراي شيوه نامه هاي مصوب ارديبهشت ماه 1384 مربوط به ماده 33 .

2-    جايگزيني مواد آئين نامه حفاظتي كارگاههاي ساختماني در ويرايش جديد مبحث دوازدهم كه به نظر مي رسد از وظايف اصلي شوراي مركزي سازمان نظامات مهندسي كشور و در راستاي دفاع از حقوق و حيثيت حرفه اي جامعه مهندسي مي بايست صورت پذيرد .

3-   لزوم آموزش و ارتقاي فني عوامل كنترل ساخت و ساز شهري و سازماندهي مأمورين كنترل ساختماني ( پليس ساختمان ) و هماهنگي كامل با كميته هاي كنترل نظارت از طرف شهرداريها .

 

توصيه هاي الزامي به مهندسان ناظر :  

1-   هنگام شروع عمليات ساختماني موارد ايمني و حفاظت كارگاه و كارگران را به مالك تذكر كتبي داده و از مالك تعهد كتبي ( ترجيحاً ثبتي ) بگيريد و در صورتيكه كارفرما بدون اطلاع شما شروع به عمليات اجرائي نمايد بلافاصله اقدام بدون اطلاع وي را به شهرداري گزارش نماييد . براي راهنمايي در اين زمينه برگه تعهد رعايت مسائل ايمني و برگه تعهد ثبتي پيشنهادي ضميمه مطلب حاضر مي باشد .

2-    در اكثر عمليات تخريبي ساختمانهاي قديمي و يا در گود برداريهاي جديد غالباً احتمال وقوع خطرات جاني ناشي از ريزش ساختمانهاي همجوار ( بالاخص در مناطقي كه زمين طبيعي داراي پستي و بلندي است و يا هنگام گود برداري زيرزمينها ) زياد است . حتماً در اينگونه مواقع در رابطه با حفظ جان كارگران ساختماني ، اشخاص ثالث و همسايه هاي مجاور دستورات ايمني را كتباً به مالك اعلام و رسيد دريافت داريد و در صورت امكان رونوشت آن را نيز به اداره كار و امور اجتماعي محل ابلاغ نمائيد .

3-    در صورتي كه براي مدتي به خارج از استان عزيمت مي نمائيد مراتب را با تعيين جانشين جهت نظارت بر عمليات اجرائي در دست اقدام به سازمان نظام مهندسي استان گزارش نمائيد . ضمناً بلافاصله پس از اتمام مهلت قانوني تعهد نظارت ثبتي مراتب را كتباً به شهرداري محل و كارفرما اعلام نمائيد .

4-    با توجه به مسئوليت نظارت پروژه ساختماني و لزوم ارسال گزارشهاي مربوطه ، به محض مشاهده نقص ، تشخيص عدم رعايت مشخصات فني و استاندارد و همچنين عدم رعايت مقررات حفاظتي ، بهداشتي و ايمني در كارگاه ، مراتب را كتباً به مالك اطلاع داده و ضمن دريافت رسيد ، رونوشت آن را به اداره كار و امور اجتماعي محل ارسال و يك نسخه از آن را به شهرداري نيز ارسال نموده و درخواست جلوگيري از ادامه عمليات اجرائي تا تعيين تكليف نهائي آن نمائيد . با تأييد بازرسان كار وفق ماده 101 قانون كار ، گزارش بازرسان كار در موارد مربوطه به حدود وظايف و اختياراتشان در حكم گزارش ضابطين دادگستري خواهد بود و مي تواند در دعاوي احتمالي حقوقي و كيفري آتي ناشي از آن ، مورد استناد قرار گيرد . يادآوري مي شود استنكاف مالك از امضاء برگه اخطاريه مهندسان ناظر ، مانع از ارسال نامه به مقامات ذيربط نخواهد شد .

5-    الزام كارفرمايان به بيمه مسئوليت كارفرما در مقابل كارگران ساختماني و اشخاص ثالث و همچنين بيمه تمام خطر مقاطعه كاري جهت كل پروژه ، مصالح موجود در كارگاه و همسايه هاي مجاور .

6-   پرداخت هزينه بيمه مسئوليت مهندس ناظرازطرف ناظران پروژه به منظورجلوگيري  از دغدغه مندي و دل نگراني هاي دائمي در رابطه با حوادث موجود در كارگاه .

در خاتمه يادآور مي گردد تلاش حاضر نه به منظور سر باز زدن از وظايف حرفه اي مهندسان و رفع مسئوليت قانوني آنها ست بلكه به منظور دفاع از حقوق حقه مهندسان و ايجاد فضائي فارغ از استرس شغلي در راستاي اجراي اهداف نظام مند جامعه مهندسي است .

 

پيروز باشيد  

 

پانوشت ها :

1-      روزنامه رسمي 31/6/1381 جمهوري اسلامي ايران شماره 16768

  2- كتاب مجموعه قوانين با آخرين اصلاحات قانون كار چاپ سي و پنجم 1384((بسمه تعالي))

 

  

پيوست ها

 

 تعهد نامه كار فرما ( مالك ) در قبال مهندس ناظر عاليه جهت رعايت

موارد ايمني در كارگاه ساختماني

دفتر فني  ……………..

 

بدينوسيله اينجانب ……………………..فرزند ……………….شماره شناسنامه ………………متولد…………..

ساكن…………… تلفن ………………. مالك ملكي واقع در شهر        خيابان ………………..بوده كه قصد دارم در ملك خود زير نظر مهندس …………………….( ناظر عاليه ) وبا مجوز شهرداري            اقدام به ساخت و ساز نمايم لذا درقبال مهندس ناظر خود متهعد مي شوم موارد ذيل را رعايت نمايم ومسئوليت هر گونه قصور و سهل انگاري بعهده اينجانب ميباشد:

1-فردي با تجربه و تحصيلكرده در زمينه كارهاي ساختماني بعنوان مهندس ناظر مقيم كارگاه ساختماني به مهندس ناظر عاليه معرفي نمايم.

2-افراد شاغل در كارگاه ساختماني را بيمه نمايم.

3-وقوع هر گونه حادثه از كار را در اسرع وقت وقبل از آنكه علايم و آثار مرتبط با آن از بين رفته باشد به اداره كار و امور اجتماعي محل اطلاع دهم.

4-كارگاه را مجهز به وسايل اطفاي حريق نظير سطلهاي آب و ماسه و كپسولهاي آتش نشاني مي نمايم.

5-ابزار و وسايل ايمني و حفاظت فردي نظير تورهاي حفاظتي ،كفش و پوتين،چكمه،ماسك،دستكش لاستيكي عايق،كلاه ايمني،نقاب وعينك، كمربند ايمني ولباس ايمني جهت افراد شاغل در كارگاه تهيه مي نمايم.

6-در صورت احتمال وقوع خطر جاني كار را متوقف كرده وكارگران را از محل احتمال وقوع حادثه دور مي نمايم.

7-وسايل تجهيزات و مصالح ساختماني را درمحلي قرار ميدهم كه حوادثي براي عابرين و وسايل نقليه بوجود نياورند و در شب با علايم درخشان وچراغهاي قرمز آنها را مشخص مي نمايم .

8- هنگامي كه دراثر عمليات ساختماني خطري متوجه رفت وآمد عابرين يا اتومبيلها باشد با گماردن يك ياچند نفر باپرچم اعلام خطرو با نصب چراغهاي چشمك زن باعلايم درخشان درفاصله مناسب ازمحوطه خطر،عابرين وسرنشين اتومبيلها رامطلع مي نمايم .

9- كارگاه را بنحوي محصور مي نمايم كه خطري براي عابرين ايجاد نشود .

10- مانع از جوشكاري در هنگام بارندگي و در مكان مرطوب مي شوم .

11- بطوركلي عمليات ساختماني خود را بوسيله افراد داراي مهارت فني ووسايل وتجهيزات مدرن و استاندارد كه به تاييد كتبي مهندس ناظر برسد انجام مي دهم .

12- در صورتيكه قبل از ساخت اقدام به فروش ملك خود نمايم و چنانچه  مالك جديد اصول و مقررات ساختماني مورد تعهد اينجانب را رعايت ننمايد پاسخگو خواهم بود.

13-در گود برداريهاي زير زمين موارد تنگ بستن پشت ديوارها ي همسايه را انجام دهم.

14-هرگاه بر اثر عدم رعايت مقررات حفاظتـي و بهداشتي كار ، ضوابط فنـي و همچنين عدم رعايت فصـول نه گانه آئيـن نامه حفاظتـي كارگاههاي ساختماني مصوبه 9/6/81   وزير محترم كار و امور اجتماعي در كارگاه حادثه اي رخ دهد برابر باماده 3فصل دوم آئين نامه حفاظتي مذكور و برابر با ماده 12-1-5   مبحث دوازدهم مقررات ملي ايران و همچنين  مواد  85  ،91 و95   قانون كار جمهوري اسلامي اينجانب از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازات هاي مندرج در قانون فوق مسئول خواهم بود .

 

                                                                                                                            نام ونام خانوادگي مالك:

                                                                                                                             امضاء و اثر انگشت

                                                                                                                            تاريخ

 

 

     

((باسمه تعالي))

برگ تعهد نظارت

شماره……………

تاريخ……………..

 

اينجانب                                فرزند                     شماره شناسنامه              صادره از                  ساكن                     خيابان                                         شماره                    داراي

پروانه اشتغال شمارهُ                       مورخ                           در  رشته   معماري/ عمران صادره از سازمان مسكن وشهرسازي استان خوزستان بر اساس مواد 30و31  قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب سال 1374 و ماده 3 آيين نامه اجرايي آن مصوب بهمن 1375 وبا توجه به تبصره 7  از لايحه قانون اصلاح تبصره هاي ماده صد شهرداري مصوب سال 1375 شوراي انقلاب اسلامي ايران بدينوسيله تقبل نظارت خود را بر احداث ساختمان در پلاك ثبتي شماره                     و شناسنامه ساختماني  شماره                               

به مالكيت خانم /آقاي                                                      كه از شهرداري           تحصيل پروانه مي نمايد اعلام وتعهد مي نمايم كه :

1- برابر ضوابط و مقررات شهرداري وبا رعايت مقررات ملي ساختمان و اصول فني ، به مدت         ماه از تاريخ صدور برگ تعهد نظارت بر احداث ساختمان نظارت نمايم .

2-مراحل مختلف عمليات ساختماني را علاوه بر مراحل مندرج درظهر پروانه ، هنگام صدور گواهي عدم خلاف وپايان كار نيز به شهرداري گزارش نمايم .

3-در صورت انصراف از ادامه نظارت ، مراتب را با ذكر دلا يل ضمن گزارش كامل از عمليات ساختماني انجام شده تا تاريخ اعلام انصراف ، كتباًبه شهرداري اعلام نمايم .

         

 مهر و امضاء مسئول رسيدگي به امور مهندسين ناظر                                                                امضاء مهندس ناظر

 

 

 

 

 

 

اينجانب                                فرزند                     شماره شناسنامه              صادره از                  ساكن                     خيابان                     كوچه               بدينوسيله خانم / آقاي                                  را بر حسب توافق في مابين بعنوان مهندس ناظر ساختمان مورد تقاضاي خود در پلاك ثبتي فوق الذكر معرفي و متعهد مي گردم كه :

1-كليه عمليات ساختمانـي را از شروع تااتمام با اطلاع و تحت نظارت نامبرده انجام داده واز اجراي هرگونه عمليات ساختمانـي غير مجـاز خودداري نمايم و قبل از شروع تمامي عمليات اجرايي شرح ظهر اين برگ مهندس ناظر را كتباً مطلع نموده ورسيد دريافت دارم ودر صورت عدم دسترسي به ايشان به سازمان نظام مهندسي گزارش و رسيد دريافت نمايم .

2- در صورتي كه مهندس از نظارت ساختمان خودداري يا در اجراي آن تعلل ورزد يا بر خلاف مندرجات پروانه صادره اقدام نمايد مراتب را كتباً به شهرداري  اعلام ونسبت به معرفي مهندس ناظر ديگري اقدام نمايم .

3- كليه مصالح زائد و نخاله هاي ساختماني را با هزينه خود به محلهاي مجاز تعيين شده از طرف شهرداري تخليه نمايم .

4- با آگاهي كامل از مندرجات پروانه صادره ،كليه مقررات مربوط به آن را رعايت و چنانچه بر خلاف آن اقدام گردد حق هرگونه اعتراضي را در برابر اجراي قوانين ومقررات شهر سازي و ساختماني از خود سلب و اسقاط مي نمايم .

5- با توجه به اينكه مهندس ناظر نظارت عاليه بر اجراي كار را دارد ومقيم كارگاه نمي باشد متعهد مي شوم شخصي را كه داراي اطلاعات كافي از اصول ايمني وتجارب فني باشد ، بعنوان مسئول اجرا به مهندس ناظر معرفي نمايم .

6-هرگاه بر اثر عدم رعايت مقررات حفاظتـي و بهداشتي كار ، ضوابط فنـي و همچنين عدم رعايت فصـول نه گانه آئيـن نامه حفاظتـي كارگاههاي ساختماني مصوبه 9/6/81   وزير محترم كار و امور اجتماعي در كارگاه حادثه اي رخ دهد برابر باماده 3فصل دوم آئين نامه حفاظتي مذكور و برابر با ماده 12-1-5   مبحث دوازدهم مقررات ملي ايران و همچنين  مواد  85  ،91 و95   قانون كار جمهوري اسلامي اينجانب از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازات هاي مندرج در قانون فوق مسئول خواهم بود .

7-درصورت عدم انجام تعهدات فوق مهندس ناظـرحق داردگواهـي عدم خلاف وپايان كاررا صادرننمايدوشهـرداري هم طبق مقررات با اينجانب رفتار نمايد .

امضاء مالك

 

 

 

نويسنده : حبيب اله زربخش


+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  | 

چگونه يك ساختمان ايمن در برابر زلزله بسازيم

اگر قصد ساختن يك سرپناه براى خود داريد كافى است مطابق نقشه رعايت ضوابط فنى و استفاده از مصالح مرغوب، آغاز كنيد.

اين گزارش، اين آگاهى را به شما مى دهد كه سريع تر اقدام به جلوگيرى از اشتباهات و خطا هاى فنى مجرى ساختمان كنيد و با مطلع كردن مهندس ناظر خود، از بروز دوباره كارى (كه بار مالى زيادى به شما تحميل مى كند) و همچنين پوشاندن خطا هاى غيرقابل جبران كه مى تواند در آينده صدمات جبران ناپذيرى به ساختمان شما وارد آورد، جلوگيرى كنيد.

براى شروع با انواع اسكلت هاى ساختمان آشنا مى شويد، و در ادامه با جزييات فنى و اجرايى آشنا خواهيد شد.

ساختمان هاى فلزى: در ساخت اين نوع ساختمان ها از پروفيل هاى فولادى در ستون و تير هاى آن استفاده شده است. اجراى سريع، كوچك بودن ابعاد ستون ها (نسبت به حالت بتونى) مقاومت بالاى فولاد در برابر كشش و فشار از جمله مزيت هاى اين نوع ساختمان ها به شمار مى رود، در مقابل زنگ زدگى، خوردگى و ضعف در برابر آتش سوزى از جمله معايب آن به شمار مى رود.

نصب و اتصال اجزاى تير، ستون و پل هاى اين ساختمان ها به دو طريق جوشكارى و يا پيچ و مهره انجام مى پذيرد. در ايران، اكثر ساختمان هاى مسكونى با اسكلت فلزى به روش جوشكارى نصب مى شود.
ساختمان هاى بتونى: ساختمان هايى كه اسكلت اصلى آنها از بتون آرمه است را ساختمان بتونى مى نامند. زلزله هاى اخير نشان داده كه ساختمان هاى بتونى در صورت اجراى صحيح، مقاومت خوبى از خود به نمايش مى گذارد. همچنين مقاومت در برابر آتش سوزى، اجراى سازه هاى خاص، اجراى معمارى در خور توجه و عملكرد بهتر ديوار هاى آجرى با اسكلت بتونى از مزيت هاى اين نوع ساختمان ها به شمار مى آيد.
ساختمان هاى آجرى: مطابق آئين نامه ۲۸۰۰ زلزله ايران، ساختمان هاى با مصالح بنايى حداكثر بايد داراى دو طبقه (بدون احتساب زيرزمين) باشند.

ساختمان هاى خشتى: استفاده از خشت در ساختمان هاى روستايى و شهر هاى كوچك به دليل شرايط اقليمى انجام مى پذيرد. در مناطق كويرى كه روز هاى گرم و شب هاى سرد دارد، بهترين روش سرمايشى و گرمايشى خانه ها استفاده از ديوار هاى قطور خشتى است. اما اين نوع ديوار ها در برابر زلزله آسيب پذير بوده و به صورت آوارى مهيب، جان زيادى را مى گيرد. متاسفانه هنوز آئين نامه اى در كشور براى اين نوع ساختمان ها تدوين نشده است. به غير از موارد فوق، ساختمان هاى پيش ساخته، ساختمان هاى چوبى و ساختمان هاى سنگى نيز بر حسب مناطق خاص خود ساخته مى شوند.

• چه بتونى

وقتى مى خواهيد خانه اى را بسازيد، چه بتونى باشد و يا فلزى، موارد زير را بايد رعايت كنيد:
ساختمان هايى كه بيش از ۴ طبقه و يا ۱۲ متر به بالا هستند بايد با ساختمان مجاور خود فاصله داشته باشند. اين فاصله ها را كه اصطلاحاً درز انقطاع مى نامند حداقل يك صدم ارتفاع است يعنى براى ساختمان به ارتفاع ۲۰ متر درز انقطاع ۲ سانتيمتر خواهد بود. وجود اين درز براى حذف و يا كاهش خسارت ناشى از ضربه ساختمان هاى مجاور به يكديگر است. اين درز ها را مى توان با مصالح نرم كه در هنگام زلزله به راحتى خرد مى شوند، پر نمود.
پلان ساختمان بايد ساده و منظم باشد و داراى پيش آمدگى و پس رفتگى زيادى نباشد.
بار و تاسيسات سنگين مانند منبع آب در طبقات فوقانى ساختمان قرار داده نشود و سعى شود تا سنگينى ساختمان در پايين ترين سطح ممكن باشد.

اجراى مصالح نما، شيشه، ديوار هاى جداكننده طورى باشد كه هنگام زلزله از سازه جدا نشود.
سعى نكنيد بيش از آنچه كه در نقشه سازه آورده شده است، اقدام به تقويت سازه، خصوصاً پل ها و تير ها كنيد. افزايش ابعاد پل يا تير و يا ميلگرد ها ى آن نتيجه عكس خواهد داد.اگر هنگام خاكبردارى به پى (فونداسيون) ساختمان همسايه برخورد كرديد، اقدام به تخريب آن نكنيد. ضمن هماهنگى با مهندس ناظر خود، با يك برگ يونوليت (فوم) اقدام به جداسازى پى ساختمان همسايه با بتون پى ساختمان خود كنيد.
پس از اتمام خاكبردارى و قبل از اجراى بتون مگر (بتونى كم سيمانى كه به ضخامت ۱۰ سانتيمتر در زير فونداسيون روى خاك اجرا مى كنند) از محكم و سفت بودن خاك زير فونداسيون مطمئن شويد. در اين مورد حتماً با مهندس ناظر ساختمان خود مشورت كنيد.بار هاى وارد بر ساختمان، همگى در نهايت به پى (فونداسيون) ساختمان منتقل شده تا به زمين برسد. لذا دقت در اجراى مرحله از ساختمان حائز اهميت است. پى ها نيز انواع مختلفى دارند. اما پى رايج ساختمان هاى مسكونى در ايران به صورت پى نقطه اى (تكى يا دوبل) است.پس از خاكبردارى محل پى ساختمان، قبل از آنكه بخواهيد پى را اجرا كنيد، حتماً از مقاومت بستر خاكى كه به آن رسيده ايد مطمئن شويد. اگر خاك بستر به راحتى توسط بيل دستى برداشته مى شود، اجراى فونداسيون به تنهايى جوابگو نخواهد بود. از آنجا كه اكثر نقشه هاى محاسباتى داده شده به مالكين، بدون بررسى خاك منطقه و آزمايش هاى مربوطه است، لذا فقط به نقشه اكتفا نكنيد و حتماً از كارشناس امر يا مهندس ناظر خود بهره بجوييد.تراكم بستر خاك قبل از اجراى فونداسيون نيز نبايد فراموش شود. بعد از آنكه از خاك زير پى مطمئن شديد، بايد دقيقاً طبق پلان ساختمان (و از هر طرف نيز ۱۰ سانتيمتر بيشتر) سطح را با يك بتون كم عيار به ضخامت ۵ الى ۱۰ سانتيمتر بپوشانيد. سپس بر روى آن اقدام به آرماتوربندى و قالب بندى پى كنيد.براى متصل كردن كليه پى ها به هم بايد از شناژ استفاده كرد. ابعاد شناژ در نقشه هاى محاسباتى موجود است.

به خاطر داشته باشيد كه آرماتور هاى شناژ حتماً به درون آرماتور هاى فونداسيون رفته و از مركز ستون نيز عبور كند. اگر ساختمان اسكلت بتونى باشد، ميلگرد هاى ريشه ستون درون اين شناژ قرار مى گيرد و اگر ساختمان اسكلت فلزى باشد، صفحه ستون همراه با بولت هاى آن. مراقب بستن خاموت ها (آرماتور هاى عرضى كه به دور آرماتور هاى طولى و اصلى در شناژ ها بسته مى شوند) باشيد. همانطور كه در نقشه هاى سازه تان درج شده است، فاصله خاموت ها از هم در نزديكى ستون ها و پى ها كمتر مى شود. رعايت كردن اين فاصله ها بسيار مهم است و متاسفانه مجريان جهت راحتى كار خود، كليه فواصل را مساوى در نظر مى گيرند كه پس از زلزله آسيب جدى خواهند ديد. همچنين انتهاى كليه خاموت ها (تنگ ها) بايد كاملاً خم شود و خم هاى دو خاموت كنار هم روبه روى يكديگر قرار نگيرند.هنگام بستن ميلگرد هاى پى و شناژ دو نكته را در نظر داشته باشيد البته اين دو نكته در كليه آرماتور بندى هاى اجزاى ساختمان نيز به كار مى رود.

اول اينكه انتهاى ميلگرد هايى كه آزاد هستند و ديگر ادامه پيدا نخواهد كرد بايستى به صورت ۹۰ درجه خم شوند. حداقل اندازه اين خم ها بايد ۱۲ برابر قطر آن ميلگرد باشد و مورد دوم طول روى هم قرار گرفتن آرماتور ها است. اگر آرماتور طولى در جايى قطع شد و مجبور شديد براى ادامه از يك آرماتور ديگر استفاده كنيد بايد حداقل به ميزان ۵۰ برابر قطر آن آرماتور، آن دو را روى هم قرار دهيد. كمتر از اين ميزان و يا قرار گرفتن نوك به نوك ميلگرد ها به هيچ عنوان مجاز نيست.

اگر بتون را به صورت آماده خريدارى مى كنيد، از يك كارخانه معتبر تهيه كنيد. اگر اسكلت ساختمان شما بتونى است ريشه ستون ها را مطابق نقشه و قبل از بتون اجرا كنيد. هنگام بتون ريزى، بتون اين ناحيه بايد حسابى متراكم شود. از آنجا كه تراكم ميلگرد ها در ناحيه ريشه ستون ها زياد است، ممكن است كارگران وقت و دقت زيادى را صرف اين كار نكنند.

لذا مراقب باشيد كه تراكم بتون به خوبى انجام گيرد.اگر جهت قالب بندى فونداسيون خود از آجر استفاده كرديد، حتماً روى آجر ها را كاملاً با نايلون بپوشانيد تا مانع جذب آب بتون توسط آجر ها شويد. اگر از قالب چوبى و يا فلزى استفاده كرديد حتماً آن را با روغن مخصوص (و يا حتى المقدور با روغن سوخته) چرب كنيد تا موقع جداسازى قالب ها از سطح بتون، بدون آسيب رساندن به بتون كار خود را انجام دهيد. البته مراقب باشيد كه آرماتور ها روغنى و چرب نشود.فاصله بين قالب و آرماتور ها را مطابق نقشه رعايت كنيد.

حداقل بين ۵ تا ۷ سانتيمتر بين قالب و ميلگرد بايد فاصله باشد تا با بتون كاملاً پر شود. اگر تحت هر شرايطى پس از بتون ريزى، آرماتور فونداسيون نمايان بود (البته اين ميزان نبايد خيلى زياد باشد، در غير اين صورت بتون ريزى شما ايراد داشته و بايد با مهندس ناظر مشورت نماييد). يك ملات پرسيمان با دانه بندى ريز درست كنيد و آن قسمت را بپوشانيد.

در غير اين صورت آن قسمت محل خوبى براى خوردگى آرماتور فونداسيون شما خواهد بود.آب دادن و نگهدارى از بتون را فراموش نكنيد. در واقع اين شما هستيد كه مقاومت اصلى بتون را تعيين مى كنيد!
• بتون و بتون ريزى

يكى از كاربرد ى ترين مصالح مصرفى در ساختمان، بتون است. پى ها (فونداسيون ها)، ستون ها و تير هاى بتونى، بتون مصرفى در سقف هاى تيرچه بلوك، كامپوزيت و... همگى نشانگر اهميت اين ماده ساختمانى به شمار مى روند.بتون تشكيل يافته است از سيمان، شن و ماسه و آب كه بر حسب مقاومت لازم و محل مصرف، ميزان مصالح در هنگام اختلاط تعيين مى شود. بر حسب نوع و محل مصرف، احتمال اضافه كردن مواد افزودنى نيز وجود دارد.

بتون در مقابل نيرو هاى كششى ضعيف است بدين جهت براى رفع اين ضعف از ميلگرد يا آرماتور استفاده مى شود كه بر حسب محاسبات، قطر و تعداد آن مشخص مى شود.نكات مهمى كه در هنگام ساخت بتون بايد در نظر داشته باشيد: سيمان مصرفى خود را بر حسب محل مصرف تعيين كنيد. به طور كلى سيمان پرتلند نوع ۲ براى كار هاى ساختمانى كفايت مى كند. سيمان پرتلند نوع ۵ سيمان ضدسولفات است و براى قسمت هايى از ساختمان كه با سولفات در تماس است به كار مى رود. در بعضى از پى هاى ساختمان كه ممكن است با خاك و يا آب هاى سولفاته در تماس باشد بايد از اين نوع سيمان استفاده كنيد.شن مصرفى بايد تميز و سخت باشد.
به كار بردن سنگدانه هاى درشت تر از ۲۲ ميليمتر در ساخت بتون آرمه توصيه نمى شود و حداكثر اندازه اى كه مى توانيد مصرف كنيد ۴ سانتيمتر است. البته بايد در تعيين شن مصرفى خود به فاصله ميلگرد هاى بسته شده و يا ضخامت دال (قطعه بتونى با ضخامت كم) توجه لازم داشته باشيد.ماسه نيز بايد شسته باشد. از ماسه هاى خاكدار در بتون جداً دورى كنيد در غير اين صورت ضرر آن بيش از اختلاف قيمت ماسه شسته با ماسه خاكدار خواهد بود.آب مصرفى در بتون بهتر است آشاميدنى باشد. در غير اين صورت بايد از آبى استفاده شود كه داراى بو و طعم خاصى نبوده و با مواد ديگر نيز آميخته نشده باشد.پس از تهيه مصالح، مطابق دستور العمل داده شده از طرف مهندس ناظر يا محاسب خود، اقدام به اختلاط آنها نماييد. در صورتى كه به صورت دستى اقدام به ساخت بتون مى كنيد، ابتدا ماسه و سيمان را با هم مخلوط كرده، سپس شن را به آن بيفزاييد. پس از مخلوط كردن آنها با هم به آرامى آب به آن اضافه كنيد.

به خاطر بسپاريد كه بعضى از كارگران بنا به عادتى كه در ساخت ملات دارند، مخلوط را به صورت آبخوره درمى آورند كه اين كار غلط است و باعث هدر رفتن دوغاب سيمان خواهد شد. (آبخوره يعنى مصالح خشك را به صورت توده تپه اى شكل مخلوط كرده و وسط آن را مانند كوه آتشفشان خالى مى كنند و درون آن آب مى ريزند.)
ساخت بتون توسط دستگاه هاى مخلوط كننده (ميكسر) كيفيت بهترى را به دست مى دهد.
پس از ساخت بتون آن را بايد به محل بتون ريزى انتقال داده و بلافاصله اقدام به بتون ريزى كنيد. اگر بتون در حال سفت شدن بود يا براى راحتى كار خود، هرگز به بتون ساخته شده آب اضافه نكنيد. اگر بتون سفت شده، ديگر قابل مصرف نيست اضافه كردن مجدد آب و يا حتى اضافه كردن آب بيش از اندازه در هنگام اختلاط، مقاومت نهايى بتون را كاهش مى دهد.

مهم ترين نكته اى كه در حال اجراى بتون ريزى بايد به آن توجه داشته باشيد، متراكم كردن بتون است، اهميت اين قسمت از كار آن قدر بالاست كه اگر پيمانكار بتون ريزى شما، فاقد وسايل مناسب متراكم (خصوصاً ويبراتور) بود، از شروع كار خوددارى كنيد. ويبراتور كه تشكيل شده از يك موتور و شلنگى كه سر آن با لرزشى كه ايجاد مى كند باعث تراكم بتون مى شود، بهترين وسيله براى اين كار به شمار مى رود.

بتون بايد طورى متراكم شود كه كليه ميلگرد ها كاملاً در بتون مدفون شود و هواى محبوس درون بتون كاملاً تخليه شود. عمل ويبره كردن با ويبراتور در حدود ۵ تا ۱۵ ثانيه طول مى كشد و هنگام رو زدن شيره بتون متوقف مى شود. تراكم بيش از حد نتيجه معكوس مى دهد و براى بتون مضر است.

در جاهايى كه احتياج داريد سطوح بتون را صاف كنيد (مانند سقف ها و پى ها) كمى صبر كنيد تا آب بتون رو بزند، آن گاه با ماله چوبى اقدام به صاف كردن سطوح كنيد. پس از اتمام عمليات بتون ريزى نگهدارى بتون حداقل به مدت هفت روز بسيار مهم است و در واقع در اين مدت است كه بتون مقاومت اصلى خود را به دست مى آورد. تاخير در اين كار باعث از دست رفتن مقاومت بتون خواهد شد. در اين مدت نبايد اجازه دهيد كه بتون آب خود را از دست بدهد. در تابستان و يا هواى گرم با آب دادن مداوم بتون و يا پوشاندن سطوح بتونى با چتايى (گونى) خيس مى توانيد آب لازم را تامين كنيد. در روز هاى سرد و هواى كمتر از ۵ درجه سانتى گراد بايد مراقب يخ زدگى بتون باشيد. بتون در اين هوا بايد گرم بماند. در سقف ها كه ضخامت كم و سطح زيادى دارند، مى توانيد با روشن كردن بخارى در زير آنها، اين كار را انجام دهيد.

چند نكته را قبل از شروع بتون ريزى به خاطر بسپاريد.

•هرگز اجازه ندهيد ميلگرد ها به قالب چسبيده باشند. (چه در كنار و چه در كف قالب)

•داخل قالب ها بايد كاملاً تميز و عارى از نخاله، خاك و... باشد.

•از تماس مصالحى چون گچ، خاك و... كه باعث جذب آب بتون مى شود جلوگيرى كنيد. اين كار را مى توانيد با پوشاندن خاك و يا... توسط نايلون انجام دهيد.

•قبل از بتون ريزى، محل را كاملاً مرطوب كنيد اما آب اضافى درون قالب ها را تخليه كنيد.

•ميلگرد ها بايد عارى از هرگونه چربى، رنگ و... باشد و هيچ گونه جسم خارجى نبايد به آن چسبيده باشد.

•و در آخر؛ موقع جدا كردن قالب ها از بتون سفت شده اين كار را به آرامى انجام دهيد و از ضربه زدن جداً خوددارى

كنيد.

سقف

سقف يك ساختمان نقش انتقال بار به پل ها را دارد. در ايران پركاربرد ترين نوع سقف ها، تيرچه بلوك، طاق ضربى و كامپوزيت به شمار مى رود.

سقف هاى تيرچه بلوك: در حال حاضر در كشور ما اين نوع سقف كاربرد فراوانى در منازل مسكونى دارد. اجراى ساده و سريع و همچنين استفاده از آن در هر دو نوع اسكلت بتونى و يا فلزى، مجريان ساختمانى را به استفاده از اين روش ترغيب مى سازد. اجزاى اين سقف عبارت است از تيرچه، بلوك، آرماتور هاى حرارتى و بتون ريزى نهايى.

مهم ترين عضو انتقال دهنده نيرو هاى وارده بر سقف تيرچه ها هستند. اگر تيرچه را خريدارى مى كنيد، بايد از سازنده آن مطمئن باشيد. ميلگرد هاى طولى درون تيرچه بايد يكپارچه باشد و به صورت جوشكارى شده نباشد. به دليل آنكه اين ميلگرد ها درون بتون قرار گرفته اند، تشخيص اين موارد امكان پذير نيست. لذا با بازديد از محل ساخت تيرچه ها و يا اطمينان از شركت فروشنده تيرچه از سلامت تيرچه ها اطمينان حاصل نماييد.

+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  | 

جدول شایع‌ترین حوادث ساختمانی/ 70درصد اتفاقات به مرگ می‌انجامد!

 

هم اکنون 46 درصد کل حوادث ناشی از کار در پروژه های ساختمانی اتفاق می‌افتد که متاسفانه 70 درصد آن منجر به مرگ و میر نیروی کار می‌شود. با این حال، "گودبرداری"و"ریزش ساختمان" دو علت مهم در بروز حوادث این بخش هستند...

به گزارش خبرنگار مهر، بر اساس استانداردهای بین المللی هر حادثه منجر به فوت باعث از بین رفتن 7500 روز کاری
می شود و طبق آمارهای بین المللی هر ساله 60 هزار حادثه منجر به فوت در کارگاه های ساختمان سازی کشورها رخ می دهد.

براساس آمار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی،46 درصد حوادث منجر به فوت کشور ما در کارگاه های ساختمان سازی اتفاق می افتد که البته گودبرداری و ریزش ساختمان؛ بیشترین سهم را در بروز حوادث به خود اختصاص داده اند.

به صورت کلی حوادث و بیماری های ناشی از کار 4 درصد از تولیدات ناخالص داخلی را به خود اختصاص می دهد. با این حال سالیانه 270 میلیون حادثه در محیط های کاری رخ می دهد و 160 میلیون بیماری شغلی گزارش می شود.

ثبت 60هزار مرگ در پروژه‌های ساختمانی

آمارها نشان می دهد 80 درصد حوادث شغلی ناشی از خطاها و رفتارهای انسانی است. تاکنون 23 درصد از حوادث ساختمانی هنگام عملیات گودبرداری و آماده سازی زمین به فوت کارگران منجر شده است.

با این حال، آمار مربوط به حوادث ناشی از کار در ساختمان سازی های ایران نسبت به متوسط جهانی بسیار بالاتر است که نشان دهنده لزوم تدوین برنامه های پیشگیرانه، صرف هزینه از سوی دولت و آموزش به کارفرمایان در اینگونه پروژه ها است.

هر ساله 17 درصد حادثه مرگبار در کارگاه های ساختمانی جهان اتفاق می افتد که در ایران این میزان بالغ بر 46 درصد است که بیانگر فاصله معنادار وقوع حوادث ناشی از کار ساختمانی در ایران نسبت به کشورهای دیگر است.

تاکنون در این زمینه آئین نامه ها و دستورالعمل های فراونی تدوین و برای اجرا ابلاغ شد اما عدم وجود ضمانت اجرایی کافی، ضعف دولت در انجام بازرسی و کنترل های لازم و همچنین تمایل کارفرمایان به کسب بالاترین سود در کارگاه های ساختمانی و حذف هزینه های حیاتی ارتقای ایمنی در این کارگاه ها؛ باعث وقوع حوادث مرگبار برای نیروهای شاغل در این بخش می شود.

وقوع 46 درصد حوادث مرگبار در ساختمان

یکی از مهم ترین آئین نامه های موجود در این بخش که شامل 9 فصل و 329 ماده است به استناد مواد 85 و 86 قانون کار در اردیبهشت ماه سال 81 تدوین و در شهریور همان سال به تایید وزیر وقت کار و امور اجتماعی نیز رسیده که هدف اصلی آن "پیشگیری از حوادث منجر به صدمات و خسارات جانی و مالی در عملیات ساختمانی و تامین ایمنی و حفاظت نیروی انسانی شاغل در کارگاه های ساختمانی" اعلام شده است.

بر پایه این گزارش، درگیری با ماشین آلات، ریزش آوار و گودبرداری، سقوط از ارتفاع، سقوط اشیاء و انفجار به عنوان مهم ترین عوامل وقوع حوادث ساختمان سازی کشور شناخته می شود.

همچنین عدم تهیه و استفاده از وسایل حفاظت فردی، بی احتیاطی حادثه دیده، عدم نظارت کارفرما، نقص فنی بالابر، اعمال روش کار ناایمن، نبود مهارت لازم برای انجام کار و استفاده از ابزار کار ناایمن نیز از مهم ترین دلایل و خطاهای انسانی در بروز حوادث ناشی از کار در پروژه های ساختمانی کشور است.

به صورت کلی وقوع حوادث مختلف در زمان احداث ساختمان در کشور چند نتیجه تلخ عمده را درپی خواهد داشت که به فوت، نقص عضو، شکستگی و سایر مصدومیت ها تقسیم می شود.

جدول مهم‌ترین دلایل وقوع حوادث ناشی از کار ساختمانی

درگیری با ماشین آلات
ریزش آوار و گودبرداری
سقوط از ارتفاع
سقوط اشیاء
انفجار

شایع‌ترین خطاهای انسانی

عدم تهیه و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی
بی احتیاطی حادثه دیده
عدم نظارت کارفرما
نقص فنی بالابر
انجام روش کار ناایمن
عدم وجود مهارت لازم
استفاده از ابزار کار ناایمن

مهم‌ترین حوادث در ساختمان‌سازی

فوت افراد
نقص عضو حادثه دیده
شکستگی اندام ها
سایر مصدومیت ها

حمید حاج اسماعیلی در گفتگو با مهر با تاکید بر اینکه قوانین و پیش بینی ها در این بخش مناسب است، ضعف نظارت و بازرسی از سوی دولت را مهم ترین عامل بالا بودن آمار حوادث ناشی از کار ساختمانی در کشور اعلام کرد.

نماینده کارگران در هیئت حل اختلاف، اظهار داشت: بازنگری در مکانیزم های بازرسی از کارگاه های ساختمانی و ایجاد یک بانک جامع اطلاعاتی؛ از مهم ترین نیازهایی است که در این بخش باید جدی گرفته شود.

حاج اسماعیلی خاطر نشان کرد: عدم برنامه ریزی دقیق در زمینه انجام بازرسی و نظارت در پروژه های ساختمانی به منظور تجهیز کارگاه ها به یک چالش جدی در این بخش تبدیل شده و بالا بودن آمارهای حوادث در ساختمان سازی ها نشان دهنده وجود ضعف های فراوان در این حوزه است.

این مقام مسئول کارگری کشور، از امکان واگذاری بازرسی ها و نظارت بر پروژه های کارگاهی به بخش خصوصی انتقاد کرد و گفت: به نظر نمی رسد بخش خصوصی بتواند در این زمینه بازرسی های دقیقی را انجام دهد. اساسا اعمال مدیریت در مورد نیروی انسانی و سرمایه های کشور، کار ساده ای نیست.

اول ایمنی؛ بعد کار

وی نصب تابلوهای "اول ایمنی، بعد کار" در برخی پروژه های شهری و کارگاه ها را یک حرکت مناسب در جهت فرهنگ سازی ارتقای سطح سلامت و جلوگیری از بروز حوادث ناشی از کار قلمداد کرد و بیان داشت: علاوه بر وجود ضعف نظارتی دولت در کارگاه های ساختمانی به منظور اجباری بودن استفاده از ابزارهای ایمنی؛ کسب سود بیشتر نیز مانعی است که کارفرمایان را برآن می دارد تا در این زمینه هیچگونه هزینه ای را نداشته باشند.

نماینده کارگران در هیئت حل اختلاف، از سوددهی بالای 50 درصدی در کارگاه های ساختمان سازی خبر داد و گفت: ضعف در نظارت های دولت و جدی نبودن کارفرمایان در لزوم به کارگیری ابزارهای حمایتی نیروی کار در زمان اجرای پروژه ها؛ باعث بروز حوادث مختلف ساختمانی در کشور می شود.

حاج اسماعیلی یکی از دلایل بکارگیری اتباع بیگانه غیرمجاز در کارگاه های ساختمانی از سوی بیشتر کارفرمایان را نپرداختن هزینه های مربوط به ارتقاء ایمنی نیروی کار در زمان اجرای پروژه، فرار از تحت پوشش قرار دادن نیروی کار و همچنین پرداخت دستمزدهای پایین به منظور بالا بردن میزان سود در پروژه دانست و تاکید کرد: این نوع پیگیری ها وظیفه دولت است.

+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  | 

عدم رعایت مقررات ایمنی توسط کارفرمایان | مسئولیت مهندسان ناظر | قوانین و چالشهای موجود


در سالهای اخیر مشاهده می گردد متأسفانه بعضی از کارشناسان با استناد به تفسیرمبهم بند 12- 1- 5 مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ایران ، در صدی از مسئولیت حوادثی که در کارگاه اتفاق می افتد ، بعهده مهندسان ناظر گذاشته در حالی که ممکن است بعضاً این کارشناسان محترم با تفاوت اساسی نظارت عالیه و نظارت مقیم آشنائی نداشته و طبیعتاً مجریان قانون نیز با استفاده به ادله کارشناسان رأی به محکومیت مهندسان ناظر عالیه می دهند . در حالی که :

اولاً : در کجای قوانین موجود مسئولیت رعایت مقررات ایمنی بین مهندسان ناظر و کارفرما سهمیه بندی شده و استناد قانونی تعیین درصد مسئولیت با چه معیار و ترازوئی سنجیده می شود ؟

ثانیاً : در صورتیکه مهندسان ناظر علیرغم وظیفه نظارت چند مرحله ای ، بصورت تمام وقت و مقیم نیز در کارگاه حاضر و از موارد ایمنی در کارگاه مراقبت نمایند با عدم وجود کارگران ماهر و نیروهای آموزش دیده که دارنده کارت و گواهینامه مهارت فنی می باشند ، احتمال وقوع خطر همواره کارگاه های ساختمانی را تهدید می کند و براستی مهندسان درگیر پروژه که به واقع مظلومترین قشر متخصص جامعه هستند از چه ابزار قانونمند و اجرائی برخوردارند که قادر باشند بر اساس بند 8 ماده 15 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب اسفند ماه 1374 جلوگیری کنند . اینجاست که مهندس ناظر می بایست تاوان گناه ناکرده قانونی را بپردازد که ده سال پیش به تصویب رسیده و به دلیل عدم اجرائی شدن در مهلت ده ساله ، مجدداً مهلت دو ساله گرفته و همچنان در مرحله طرح صورت مسئله باقی مانده است .

ثالثاً : نقش و مسئولیت شهرداری ها نیز در این زمینه کمتر از کارفرمایان و دیگر عوامل دست اندر کار ساخت و ساز نمی باشد و در طرح اینگونه دعاوی در نقطه کور راهداری قرار گرفته و مجریان قانون از آن غافل مانده اند . در تبصره 7 ماده صد قانون شهرداری ذیل تشریح وظایف مهندسان ناظر آمده است :
ماموران شهرداری نیز مکلف اند بر ساختمانها نظارت نمایند وهرگاه از موارد تخلف در پروانه به موقع جلوگیری نکنند ویا در مورد صدور گواهی انطباق ساختمان با پروانه مرتکب تقصیری شوند طبق مقررات قانونی به تخلف آنان رسیدگی می شودودر صورتیکه عمل ارتکابی مهندسان ناظر وماموران شهرداری واجد جنبه جزایی هم باشد از این جهت نیز قابل تعقیب خواهند بود.همچنین به موجب تبصره 2 ماده هفت مصوبه شورای عالی اداری مورخ 13/8/1371 نظارت بر حسن جریان امور و کنترلهای لازم در چارچوب مقررات بعهده شهرداری ها خواهد بود . لذا در راستای دفاع از حیثیت حرفه ای و حقوق اجتماعی اعضای سازمان نظام مهندسی ، ضروری است که مهندسان ناظر را در خصوص رعایت مقررات حفاظتی ، بهداشتی کار و مقررات ایمنی در کارگاهها ، مسئولیت کارفرما و نیز مهندس ناظر ، قوانین موجود و چالشهای حقوقی و کیفری ناشی از آن آگاه ساخت و راهکارهای عملی صحیح را ارائه نمود .

آنچه که در ذیل می آید اشاره ای اجمالی به ذکر موارد فوق می باشد :

بر اساس نص صریح ماده 34 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 22/12/74 و نیز تبصره 7 ماده صد قانون شهرداری اصلاحی 27/6/1358 مهندس ناظر ساختمان مکلف به نظارت نسبت به عملیات اجرائی ساختمانی که به مسئولیت وی احداث می گردد ( از لحاظ انطباق ساختمان با مشخصات مندرج در پروانه و نقشه ها و محاسبات فنی ضمیمه آن ) می باشد از طرفی مهندس ناظری که مسئولیت اجرای ساختمانی را تحت نظارت خود عهده دار می شود در حقیقت این فرض را پذیرفته است که هر گونه عملیات اجرائی تحت نظارت وی بوده و می بایست پاسخگوی تمام موارد فنی آن باشد . در چنین حالتی بروز حادثه به معنای ارتکاب تخلف ، اهمال و عدم رعایت نظامات دولتی توسط مهندس ناظر بوده و در صورتی که حادثه مذکور دارای تلفات جانی باشد نه تنها بی اطلاعی مهندس ناظر از چگونگی روند اجرا و عملیات اجرائی در دادگاه مسموع نخواهد بود بلکه وفق ماده 616 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مبنی بر اینکه :
« در صورتیکه قتل غیر عمد به واسطه بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا اقدام به امری که مرتکب در آن مهارت نداشته است یا به سبب عدم رعایت نظامات واقع شود مسبب به حبس از یک سال تا سه سال و نیز پرداخت دیه در صورت مطالبه از اولیای دم محکوم خواهد شد » مهندس ناظر مربوطه متحمل مجازات سنگینی خواهد شد . این در حالی است که بند 12- 1- 5 مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمانی ایران ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا مصوبه 3/7/72 هیأت وزیران ابتدا کارفرمایان را ملزم و مکلف به انجام اقدامات لازم جهت حفظ وتأمین ایمنی عمومی مبحث فوق الذکر کرده سپس مهندسین ناظر را نیز موظف به نظارت و کنترل بر امر تأمین ایمنی کرده است .

لذا با توجه به تفسیر ها و برداشت های متفاوت و مبهم در سالهای گذشته از بند 12- 1- 5 خوشبختانه با تصویب آئین نامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی (1) که در جلسه مورخ 17/2/1381 شورای عالی حفاظت فنی مورد بررسی نهایی و تأئید قرار گرفت و در تاریخ 9/6/1381 به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی رسید هیچگونه ابهامی برای کارشناسان دعاوی حقوقی و یا کیفری و همچنین مراجع قضائی باقی نمانده و با صراحت در ماده 3 فصل دوم- مقررات کلی به تصریح آمده است که :
«‌مسئولیت اجرای مقررات این آئین نامه بر اساس مواد 91 و 95 قانون کار بعهده کارفرماست». در اینجا لازم است ابتدا تعریف شفافی از عبارت « کارفرما» داده شود سپس به مواد مندرج در قانون کار بپردازیم و به منظور جلوگیری از هر گونه تفسیر عیناً عبارات آئین نامه را ذکر می کنیم . در بند ج و د فصل اول آئین نامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی مصوبه 9/6/1381 وزیر کار و امور اجتماعی چنین آمده است :

بند ج - تعریف صاحب کار در کارگاه ساختمانی :
صاحب کار شخصی است حقیقی و یا حقوقی که مالک یا قائم مقام قانونی مالک کارگاه ساختمانی بوده و انجام یک یا چند نوع از عملیات ساختمانی را به یک یا چندپیمانکار محول می نماید و یا خود رأساً یک یا تعدادی کارگر را در کارگاه ساختمانی متعلق به خود بر طبق مقررات قانون کار به کار می گمارد که در حالت دوم کارفرما محسوب می شود .


بند د - تعریف کارفرما در کارگاه ساختمانی :
کارفرما در کارگاه ساختمانی شخصی است حقیقی یا حقوقی که یک یا تعدادی کارگر را در کارگاه ساختمانی بر طبق مقررات قانون کارو به حساب خود به کار می گمارد اعم از اینکه پیمانکار اصلی ، پیمانکار جزء و یا صاحب کار باشد .
همچنین به منظور تکمیل بحث حاضر لازم است مواد 85 ، 91 و 95 قانون کار مصوب 2/7/1369 مجمع تشخیص مصلحت نظام (2) را در اینجا یادآوری کنیم :

ماده 85 - برای صیانت نیروی انسانی و منابع مادی کشور رعایت دستورالعمل هایی که از طریق شورای عالی حفاظت فنی( جهت تأمین حفاظت فنی ) و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ( جهت جلوگیری از بیماریهای حرفه ای و تأمین بهداشت کار و کارگر و محیط کار ) تدوین می شود ، برای کلیه کارگاهها ، کارفرمایان ، کارگران و کارآموزی الزامی است .

ماده 91 - کارفرمایان و مسئولان کلیه واحدهای موضوع ماده 85 این قانون مکلفند بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تأمین حفاظت و سلامت و بهداشت کارگران در محیط کار ، وسایل و امکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار داده و چگونگی کاربرد وسایل فوق الذکر را به آنان بیاموزند و در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند. افراد مذکور نیز ملزم به استفاده از وسایل حفاظتی و بهداشتی فردی و اجرای دستورالعملهای مربوطه کارگاه می باشند .

ماده 95 - مسئولیت اجرای مقررات و ضوابط فنی و بهداشت کار بر عهده کارفرما یا مسئولین واحدهای موضوع ذکر شده در ماده 85 این قانون خواهد بود . هر گاه بر اثر عدم رعایت مقررات مذکور از سوی کارفرما یا مسئولین واحد، حادثه ای رخ دهد ، شخص کارفرما یا مسئول مذکور از نظر کیفری و حقوقی و نیز مجازات های مندرج در این قانون مسئول است .

پر واضح است در تعاریفی که مواد قانونی 85 ، 91و 95 و همچنین مواد آئین نامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی آمده به طور مشخص و صریح کارفرمایان مسئول اجرای مقررات و ضوابط فنی و بهداشت کار و تأمین حفاظت و سلامت کارگران در محیط کار می باشند .


راهکارهای اجرائی :
1- لزوم اجرای بدون تأخیر آئین نامه اجرائی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب تیرماه 1383 و اجرای شیوه نامه های مصوب اردیبهشت ماه 1384 مربوط به ماده 33 .

2- جایگزینی مواد آئین نامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی در ویرایش جدید مبحث دوازدهم که به نظر می رسد از وظایف اصلی شورای مرکزی سازمان نظامات مهندسی کشور و در راستای دفاع از حقوق و حیثیت حرفه ای جامعه مهندسی می بایست صورت پذیرد .

3- لزوم آموزش و ارتقای فنی عوامل کنترل ساخت و ساز شهری و سازماندهی مأمورین کنترل ساختمانی ( پلیس ساختمان ) و هماهنگی کامل با کمیته های کنترل نظارت از طرف شهرداریها .


توصیه های الزامی به مهندسان ناظر :
1- هنگام شروع عملیات ساختمانی موارد ایمنی و حفاظت کارگاه و کارگران را به مالک تذکر کتبی داده و از مالک تعهد کتبی ( ترجیحاً ثبتی ) بگیرید و در صورتیکه کارفرما بدون اطلاع شما شروع به عملیات اجرائی نماید بلافاصله اقدام بدون اطلاع وی را به شهرداری گزارش نمایید . برای راهنمایی در این زمینه برگه تعهد رعایت مسائل ایمنی و برگه تعهد ثبتی پیشنهادی ضمیمه مطلب حاضر می باشد .

2- در اکثر عملیات تخریبی ساختمانهای قدیمی و یا در گود برداریهای جدید غالباً احتمال وقوع خطرات جانی ناشی از ریزش ساختمانهای همجوار ( بالاخص در مناطقی که زمین طبیعی دارای پستی و بلندی است و یا هنگام گود برداری زیرزمینها ) زیاد است . حتماً در اینگونه مواقع در رابطه با حفظ جان کارگران ساختمانی ، اشخاص ثالث و همسایه های مجاور دستورات ایمنی را کتباً به مالک اعلام و رسید دریافت دارید و در صورت امکان رونوشت آن را نیز به اداره کار و امور اجتماعی محل ابلاغ نمائید .

3- در صورتی که برای مدتی به خارج از استان عزیمت می نمائید مراتب را با تعیین جانشین جهت نظارت بر عملیات اجرائی در دست اقدام به سازمان نظام مهندسی استان گزارش نمائید . ضمناً بلافاصله پس از اتمام مهلت قانونی تعهد نظارت ثبتی مراتب را کتباً به شهرداری محل و کارفرما اعلام نمائید .

4- با توجه به مسئولیت نظارت پروژه ساختمانی و لزوم ارسال گزارشهای مربوطه ، به محض مشاهده نقص ، تشخیص عدم رعایت مشخصات فنی و استاندارد و همچنین عدم رعایت مقررات حفاظتی ، بهداشتی و ایمنی در کارگاه ، مراتب را کتباً به مالک اطلاع داده و ضمن دریافت رسید ، رونوشت آن را به اداره کار و امور اجتماعی محل ارسال و یک نسخه از آن را به شهرداری نیز ارسال نموده و درخواست جلوگیری از ادامه عملیات اجرائی تا تعیین تکلیف نهائی آن نمائید . با تأیید بازرسان کار وفق ماده 101 قانون کار ، گزارش بازرسان کار در موارد مربوطه به حدود وظایف و اختیاراتشان در حکم گزارش ضابطین دادگستری خواهد بود و می تواند در دعاوی احتمالی حقوقی و کیفری آتی ناشی از آن ، مورد استناد قرار گیرد . یادآوری می شود استنکاف مالک از امضاء برگه اخطاریه مهندسان ناظر ، مانع از ارسال نامه به مقامات ذیربط نخواهد شد .

5- الزام کارفرمایان به بیمه مسئولیت کارفرما در مقابل کارگران ساختمانی و اشخاص ثالث و همچنین بیمه تمام خطر مقاطعه کاری جهت کل پروژه ، مصالح موجود در کارگاه و همسایه های مجاور .

6- پرداخت هزینه بیمه مسئولیت مهندس ناظرازطرف ناظران پروژه به منظورجلوگیری از دغدغه مندی و دل نگرانی های دائمی در رابطه با حوادث موجود در کارگاه .

در خاتمه یادآور می گردد تلاش حاضر نه به منظور سر باز زدن از وظایف حرفه ای مهندسان و رفع مسئولیت قانونی آنها ست بلکه به منظور دفاع از حقوق حقه مهندسان و ایجاد فضائی فارغ از استرس شغلی در راستای اجرای اهداف نظام مند جامعه مهندسی است .


پیروز باشید
حبیب اله زربخش
تیرماه 1384



پانوشت ها :
1- روزنامه رسمی 31/6/1381 جمهوری اسلامی ایران شماره 16768
2- کتاب مجموعه قوانین با آخرین اصلاحات قانون کار چاپ سی و پنجم 1384((بسمه تعالی))


پیوست ها


تعهد نامه کار فرما (مالک) در قبال مهندس ناظر عالیه جهت رعایت موارد ایمنی در کارگاه ساختمانی

دفتر فنی ………………
بدینوسیله اینجانب ……………………… فرزند ……………… شماره شناسنامه ……………… متولد……………
ساکن…………… تلفن ………………… مالک ملکی واقع در شهر خیابان ………………… بوده که قصد دارم در ملک خود زیر نظر مهندس …………………… ( ناظر عالیه ) و با مجوز شهرداری اقدام به ساخت و ساز نمایم لذا درقبال مهندس ناظر خود متهعد می شوم موارد ذیل را رعایت نمایم ومسئولیت هر گونه قصور و سهل انگاری بعهده اینجانب میباشد:
1- فردی با تجربه و تحصیلکرده در زمینه کارهای ساختمانی بعنوان مهندس ناظر مقیم کارگاه ساختمانی به مهندس ناظر عالیه معرفی نمایم.
2- افراد شاغل در کارگاه ساختمانی را بیمه نمایم.
3- وقوع هر گونه حادثه از کار را در اسرع وقت وقبل از آنکه علایم و آثار مرتبط با آن از بین رفته باشد به اداره کار و امور اجتماعی محل اطلاع دهم.
4- کارگاه را مجهز به وسایل اطفای حریق نظیر سطلهای آب و ماسه و کپسولهای آتش نشانی می نمایم.
5- ابزار و وسایل ایمنی و حفاظت فردی نظیر تورهای حفاظتی ،کفش و پوتین،چکمه،ماسک،دستکش لاستیکی عایق،کلاه ایمنی،نقاب وعینک، کمربند ایمنی ولباس ایمنی جهت افراد شاغل در کارگاه تهیه می نمایم.
6- در صورت احتمال وقوع خطر جانی کار را متوقف کرده وکارگران را از محل احتمال وقوع حادثه دور می نمایم.
7- وسایل تجهیزات و مصالح ساختمانی را درمحلی قرار میدهم که حوادثی برای عابرین و وسایل نقلیه بوجود نیاورند و در شب با علایم درخشان وچراغهای قرمز آنها را مشخص می نمایم .
8- هنگامی که دراثر عملیات ساختمانی خطری متوجه رفت وآمد عابرین یا اتومبیلها باشد با گماردن یک یاچند نفر باپرچم اعلام خطرو با نصب چراغهای چشمک زن باعلایم درخشان درفاصله مناسب ازمحوطه خطر،عابرین وسرنشین اتومبیلها رامطلع می نمایم .
9- کارگاه را بنحوی محصور می نمایم که خطری برای عابرین ایجاد نشود .
10- مانع از جوشکاری در هنگام بارندگی و در مکان مرطوب می شوم .
11- بطورکلی عملیات ساختمانی خود را بوسیله افراد دارای مهارت فنی ووسایل وتجهیزات مدرن و استاندارد که به تایید کتبی مهندس ناظر برسد انجام می دهم .
12- در صورتیکه قبل از ساخت اقدام به فروش ملک خود نمایم و چنانچه مالک جدید اصول و مقررات ساختمانی مورد تعهد اینجانب را رعایت ننماید پاسخگو خواهم بود.
13- در گود برداریهای زیر زمین موارد تنگ بستن پشت دیوارها ی همسایه را انجام دهم.
14- هرگاه بر اثر عدم رعایت مقررات حفاظتـی و بهداشتی کار ، ضوابط فنـی و همچنین عدم رعایت فصـول نه گانه آئیـن نامه حفاظتـی کارگاههای ساختمانی مصوبه 9/6/81 وزیر محترم کار و امور اجتماعی در کارگاه حادثه ای رخ دهد برابر باماده 3فصل دوم آئین نامه حفاظتی مذکور و برابر با ماده 12- 1- 5 مبحث دوازدهم مقررات ملی ایران و همچنین مواد 85 ،91 و95 قانون کار جمهوری اسلامی اینجانب از نظر کیفری و حقوقی و نیز مجازات های مندرج در قانون فوق مسئول خواهم بود .

نام ونام خانوادگی مالک:
امضاء و اثر انگشت
تاریخ

███████████████



((باسمه تعالی))
برگ تعهد نظارت

شماره……………
تاریخ………………
اینجانب …………… فرزند …………… شماره شناسنامه …………… صادره از …………… ساکن …………… دارای
پروانه اشتغال شمارهُ …………… مورخ در رشته معماری/ عمران صادره از سازمان مسکن وشهرسازی استان …………… بر اساس مواد 30 و 31 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال 1374 و ماده 3 آیین نامه اجرایی آن مصوب بهمن 1375 وبا توجه به تبصره 7 از لایحه قانون اصلاح تبصره های ماده صد شهرداری مصوب سال 1375 شورای انقلاب اسلامی ایران بدینوسیله تقبل نظارت خود را بر احداث ساختمان در پلاک ثبتی شماره و شناسنامه ساختمانی شماره …………… به مالکیت خانم /آقای …………… که از شهرداری تحصیل پروانه می نماید اعلام وتعهد می نمایم که :
1- برابر ضوابط و مقررات شهرداری وبا رعایت مقررات ملی ساختمان و اصول فنی ، به مدت …………… ماه از تاریخ صدور برگ تعهد نظارت بر احداث ساختمان نظارت نمایم .
2- مراحل مختلف عملیات ساختمانی را علاوه بر مراحل مندرج درظهر پروانه ، هنگام صدور گواهی عدم خلاف وپایان کار نیز به شهرداری گزارش نمایم .
3- در صورت انصراف از ادامه نظارت ، مراتب را با ذکر دلا یل ضمن گزارش کامل از عملیات ساختمانی انجام شده تا تاریخ اعلام انصراف ، کتباً به شهرداری اعلام نمایم .

مهر و امضاء مسئول رسیدگی به امور مهندسین ناظر امضاء مهندس ناظر





اینجانب …………… فرزند …………… شماره شناسنامه …………… صادره از …………… ساکن …………… بدینوسیله خانم / آقای …………… را بر حسب توافق فی مابین بعنوان مهندس ناظر ساختمان مورد تقاضای خود در پلاک ثبتی فوق الذکر معرفی و متعهد می گردم که :
1- کلیه عملیات ساختمانـی را از شروع تااتمام با اطلاع و تحت نظارت نامبرده انجام داده واز اجرای هرگونه عملیات ساختمانـی غیر مجـاز خودداری نمایم و قبل از شروع تمامی عملیات اجرایی شرح ظهر این برگ مهندس ناظر را کتباً مطلع نموده ورسید دریافت دارم ودر صورت عدم دسترسی به ایشان به سازمان نظام مهندسی گزارش و رسید دریافت نمایم .
2- در صورتی که مهندس از نظارت ساختمان خودداری یا در اجرای آن تعلل ورزد یا بر خلاف مندرجات پروانه صادره اقدام نماید مراتب را کتباً به شهرداری اعلام و نسبت به معرفی مهندس ناظر دیگری اقدام نمایم .
3- کلیه مصالح زائد و نخاله های ساختمانی را با هزینه خود به محلهای مجاز تعیین شده از طرف شهرداری تخلیه نمایم .
4- با آگاهی کامل از مندرجات پروانه صادره ،کلیه مقررات مربوط به آن را رعایت و چنانچه بر خلاف آن اقدام گردد حق هرگونه اعتراضی را در برابر اجرای قوانین ومقررات شهر سازی و ساختمانی از خود سلب و اسقاط می نمایم .
5- با توجه به اینکه مهندس ناظر نظارت عالیه بر اجرای کار را دارد و مقیم کارگاه نمی باشد متعهد می شوم شخصی را که دارای اطلاعات کافی از اصول ایمنی وتجارب فنی باشد ، بعنوان مسئول اجرا به مهندس ناظر معرفی نمایم .
6- هرگاه بر اثر عدم رعایت مقررات حفاظتـی و بهداشتی کار ، ضوابط فنـی و همچنین عدم رعایت فصـول نه گانه آئیـن نامه حفاظتـی کارگاههای ساختمانی مصوبه 9/6/81 وزیر محترم کار و امور اجتماعی در کارگاه حادثه ای رخ دهد برابر باماده 3فصل دوم آئین نامه حفاظتی مذکور و برابر با ماده 12- 1- 5 مبحث دوازدهم مقررات ملی ایران و همچنین مواد 85 ،91 و95 قانون کار جمهوری اسلامی اینجانب از نظر کیفری و حقوقی و نیز مجازات های مندرج در قانون فوق مسئول خواهم بود .
7- درصورت عدم انجام تعهدات فوق مهندس ناظـرحق داردگواهـی عدم خلاف وپایان کاررا صادرننمایدوشهـرداری هم طبق مقررات با اینجانب رفتار نماید .
امضاء مالک
+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  | 

دیدگاه‌ها و توصیه‌های آتش‌نشانی درباره‌ی حوادث گودبرداری

سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران در گزارشی اعلام کرد: امسال در حوادث آوار و ریزش ساختمان، 25 پایتخت‌نشین جان خود را از دست
داده‌اند.


سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرتهران در گزارشی در تشریح آمار ریزش ساختمان اعلام کرد که آتش‌نشانان از ابتدای سال جاری تا نیمه‌بهمن ماه 146 نفر را از
زیرآوار نجات دادند که از این میان 95 نفر مصدوم شدند که این حوادث بالغ بر 32 میلیارد ریال خسارات نیز برجای گذاشته است.
براساس این گزارش دراین مدت 21 مورد حادثه گودبرداری غیراصولی منجر به حادثه در تهران رخ داده که یک کشته و هشت مجروح نیز داشته است که نجات‌گران آتش‌نشانی در این حوادث جان چهار شهروند را نجات دادند و میزان خسارات این‌گونه حوادث در این مدت نیز 95 میلیون ریال گزارش شده است.
براساس این گزارش آوارهای ساختمان‌ها یکی از حوادث رایج و تکراری در کلانشهر تهران شده و جان و مال شهروندان را به چالش می‌کشد که این‌گونه حوادث در برخی فصل‌های سال از جمله پاییز افزایش می‌یابد که تحت تاثیر نزولات آسمانی است.
بررسی آوارهایی که در این فصل در تهران رخ داد نشان می‌دهد، دقت نظر و تدبیر مانع بروز چنین فجایعی می‌شود.
همچنین بررسی حوادث آوار ساختمان‌ها نشان می‌دهدکه علل دیگری نیز در ایجاد این معضل دخالت داشته‌اند که از آن جمله می‌توان lang=FA>به گودبرداری‌های ناایمن و فقدان سازه نگهبان، اشاره کرد و باید گفت که آوارهای ناشی از تخریب غیراصولی و ناایمن بناهای قدیمی نیز از دیگر حوادث رخ داده در تهران
بوده
است.


ـ توصیه‌های سازمان آتش‌نشانی:

- مهندسان ناظر و مجری باید قبل از هر گونه کاری برای ساختمان‌سازی اطلاعات کافی درمورد شناسایی خاک منطقه و محل داشته lang=FA> باشند.
- اگر منطقه محل خاکریزهای دستی و ضایعات باشد، عملیات خاکبرداری باید تدریجی و با مهارکردن کامل دیوارهای جانبی گودال انجام dir=ltr lang=FA> شود.
- اگر گودبرداری دارای عمقی بیش از سه متر باشد، باید قبل از خاکبرداری محل ستون‌ها گودبرداری شود و با اجرای ستون‌ها و مهار dir=ltr lang=FA> آنها به همدیگر از ریزش و رانش خاک‌های سست جلوگیری کرد.
- در مناطقی که ساختمان‌های قدیمی تخریب و بجای آن قرار است ساختمان جدید ساخته شود مهندسان ناظر و مجری باید مقاومت ایستایی dir=ltr lang=FA> ساختمان‌های همجوار را نیز بررسی کنند و چنانچه احتمال داده شود که در اثر گودبرداری ساختمان مجاور دچار حادثه می‌شود باید به اقدامات ایمنی کامل متوسل شد.
- هنگام عملیات خاکبرداری با ماشین آلات سنگین از ساکنان ساختمان‌های مجاور بخواهید تا در اثر شنیدن هر صدای مشکوک (شکستن lang=FA> شیشه، ترک در دیوارها و...) فوراً محل مسکونی را ترک کنند.
- دیوارهای خارجی طبقات ساختمان که قسمت‌های باز آن تا کف طبقه ادامه دارد (به استثنا طبقه همکف و طبقه‌ای که در حال dir=ltr lang=FA> تخریب است) باید تا ارتفاع یک متر حفاظ‌گذاری شود.
- تخریب باید از بالاترین طبقه شروع شده و طبقه به طبقه به ترتیب انجام گیرد و قبل از تخریب هر طبقه مصالح حاصله از تخریب lang=FA> طبقه بالاتر باید برداشته و در محل مناسبی انباشته شود.
- اگر احتمال خطر نسبت به پایداری ساختمان‌های مجاور به علت گودبرداری باشد باید ایمنی آنها بوسیله شمع و سپر لازم و lang=FA> مهارکردن ساختمان‌ها و شمع‌کوبی زیر پایه‌ها بطور مطمئن تامین شود و این عوامل حفاظتی باید تا رفع خطر مرتبا بوسیله اشخاص ذی‌صلاح بازدید شود تا موجبات حفاظت موثر ساختمان‌های مجاور تامین شود.
- شمع و سپرهای موقت که برای ساختمان دیوار حائل قرار داده شده، قبل از حصول اطمینان از استقامت کامل دیوار حائل، نباید lang=FA> برداشته شود
.

برگرفته از : خبرگزاری دانشجویان ایران
www.isna.ir ، 23 بهمن 1390
ویرایش : امیریاشار فیلا

 


+ نوشته شده در  ساعت   توسط سیدفرشیدغزنینی هاشمی  |