نگاه خريدارانه به گوشه و کنار خانه
همه آدمها از بدو خلقت تا به حال در فکر
داشتن يک سرپناه امن و مطمئن بودهاند تا بتوانند ساعاتي را به دور از
اجتماع پيرامون خود در آن بياسايند. خريد و انتخاب اين سرپناه داراي اصول و
ويژگيهايي است که دانستن آنها خالي از لطف نيست. اما آنچه بسيار اهميت
دارد اين است که نگاه يک مهندس ساختمان يا آرشيتکت و معمار به يک ساختمان
با نگاه افراد عادي به آن متفاوت است
آپارتماني يا مستقل
اصولا آپارتمان بيشتر به مكانهاي استراحت و
زندگي شبانه در جوامع صنعتي گفته ميشود. با وجود روند شتاباني كه در بخش
ساخت خانههاي آپارتماني در كشور وجود دارد اما هنوز به نظر ميرسد با
ضعفهاي فراواني در اين بخش روبهرو هستيم. مواردي مانند کاهش كيفيت به
هنگام ساخت، برآوردن حداقل استانداردها، وابستگي ساخت آپارتمانها به شرايط
منطقه و محله به اين صورت كه براي مثال، كيفيت آپارتمانهاي شمال شهر
تهران با جنوب تهران به علت وضعيت مالي متقاضي متفاوت است. بنابراين مقوله
آپارتمان و اصلاح معايب موجود در آن علاوه بر نياز به دقت بيشتر كارفرمايان
و سازندگان، توجه بيشتر ارگانهاي دولتي مربوطه را نيز ميطلبد. علاوه بر
اينها، به نظر ميرسد فرهنگ آپارتماننشيني در كشور ما همانطور كه بارها
گفته شده هنوز اصلاح نشده است
بهطور مسلم، حس استقلالي كه در خانه خواهيم
داشت، با منزل آپارتماني قابل مقايسه نيست. در خانه تمام عوامل از نظر
بهداشتي، رواني و مانند آن وابسته به ساكن است ولي در آپارتمان قرارگيري
گروهي از انسانها با فرهنگها و سطوح زندگي متفاوت، اين مساله را از بين
ميبرد. درواقع در آپارتمان يك محله كوچك در ارتفاع شكل ميگيرد كه در صورت
همدلي و همكاري ساكنان ميتواند زندگي مطبوعي را رقم زند
خانههاي بافت سنتي- قديمي و خانههاي نوساز
بحث درباره معماري سنتي و شرايط آن بسيار
طولاني است. معماري سنتي ايران يك معماري بر پايه اقليم و تحت تاثير نوع
فرهنگ و روابط آدميان بوده و به همين لحاظ تا دورهاي طولاني جوابگوي نياز
ايرانيان بوده است. لحاظ كردن حريمهاي ديداري و فيزيكي مانند قرار دادن
اندروني و بيروني و معماري درونگرا، عرصهبندي فضاهاي عمومي و خصوصي از
خيابان تا پستوها و به كارگيري الگوهاي فضايي مانند ايوان، حياط مركزي و
مواردي بسيار ديگر سبب شده تا معماري سنتي، معماري مقبول در زمان خودش
باشد. در حالي که خانههاي نوساز امروزي به صورتي نسبتا مدرن و نه به تمامي
مدرن، براي جامعه نسبتا سنتي ما ساخته ميشوند كه هنوز خاطره سردابها و
حياط بزرگ خانه مادربزرگ را به ياد دارد و علاوه بر اينكه جامعه ما هنوز در
كشاكش ميان مدرن و سنت است بنابراين در اين ميان برخي از خواستهها و
الگوهاي فضايي دلخواه از خانه امروزي حذف ميشود. فضاي مشاع معماري سنتي كه
محل برخورد اعضاي خانواده بوده مانند سطح بام براي استراحت شبانه تابستان و
مواردي ديگر، امروز به حداقل رسيده است. ايوان معماري سنتي به بالكني كه
برگرفته از معماري غرب است، تقليل يافته كه به طور معمول در خانههاي
امروزي به علت فرهنگ مذهبي و اجتماعي ما بدون استفاده است. براي رسيدن به
خانههاي مناسب هر چند به طور مسلم نميتوان به معماري سنتي بازگشت ولي
ميتوان الگوهاي مثبت فضايي آن را كه ريشه در فرهنگ سنتي ما دارند، در
معماري امروز به كار بست
چه طبقهاي؟
در خريد آپارتمان موارد بسياري در خريد موثر
است. امروز بنا بر قوانين موجود، آپارتمانهاي بالاي چهار طبقه موظف به
داشتن آسانسور هستند كه اين امر مقداري از تفاوت ميان طبقات آپارتماني را
ميكاهد ولي نميتوان با قطعيت در اين مورد نظر داد و بستگي به نظر خريدار
دارد. براي مثال، طبقات بالاتر از ديد بهتري برخوردار هستند و از سر و صدا
دورترند. طبقات پاييني وضعيت گرمايشي بهتري دارند چرا كه سطح تماس آنها با
فضاي بيرون كمتر است و در ميان واحدهاي بالايي و پاييني قرار دارند، حال
آنكه طبقه آخر با سطح بام محدود
ميشود كه فضايي بيروني است. اما اگر در
ساخت آپارتمان اصول طراحي لحاظ شود، موارد منفي به حداقل ميرسد. براي
مثال، در برخي آپارتمانها، فضاي مشاع حياط منحصر به واحد پايين ميشود و
اين به عنوان نكته مثبت براي گرانتر شدن آن واحد در نظر گرفته ميشود، حال
آنكه اين نكتهاي منفي در طراحي است چرا كه اين فضاي مشاع حق تمام ساكنان
است و خريدار طبقات بالاتر ميتواند مدعي استفاده از اين فضا باشد؛ و يا در
نظر گرفتن موارد صحيح اجرايي مانند عايقبنديها، استفاده از سيستم
گرمايشي و سرمايشي با بازدهي بالا ميتواند تفاوت ميان طبقات را از اين
لحاظ مورد تاثير قرار دهد.
نورگير بودن خانه
نور مقوله مهميدر معماري است كه نميتوان
به آساني از آن گذشت. جدا از مسايل فني معماري و زيبايي شناسي، نور به علت
بار گرمايي و خاصيت ميكروبكشي كه دارد، ميتواند در سلامت فضاي دروني خانه
موثر باشد
شمالي يا جنوبي، شرقي يا غربي؟ کدام طرف؟
در شهرهاي بزرگ براي نورگيري بهتر جهت
شمالي، جنوبي بهتر است و اين به عنوان يك امتياز محسوب ميشود ولي شناخت
ويژگيهاي نورهاي جبهههاي گوناگون ميتواند در تعيين جهتگيري، بسته به
نظر طراحي تغيير كند. نور جنوب در نيمكره شمالي زمين جهت اصلي نورگيري است
چرا كه خورشيد براي اين قسمت همواره از طرف جنوب ميتابد، بنابراين انرژي
گرمايي و نوراني زيادي دارد. نور شرق و غرب نورهايي هستند كه تنها ساعات
محدودي از روز درك ميشوند. نور شرق به هنگام صبح با انرژي گرمايي كم و
روشنايي متوسط بوده و نور غرب كه به اصطلاح نور تيزي است، چشم را اذيت
ميكند. درباره نور شمال بايد گفت اين نور از انعكاس خورشيد روي سطوح ديگر
درك ميشود زيرا هرگز خورشيد متمايل به شمال نميشود و نوري انعكاسي است.
به همين علت، انرژي نوراني و گرمايي متعادلي دارد. با اين تفاسير، براي
مثال بهتر است آشپزخانه سمت نور شمال باشد. البته قرارگيري فضاها بر اين
اساس حكم نيست بلكه پيشنهاد است و طراحي ميتواند به گونهاي باشد كه نور
غرب نيز نوري مناسب باشد
خانهاي بدون صدا
خيلي از مشكلات بهداشتي از جمله بحث آلودگي
صوتي بافتهاي مسكوني شهري ناشي از سياستهاي غلط شهرسازان و سازمانهاي
شهري است. براي مثال، بزرگراههاي شهري به ويژه در شهرهاي بزرگ نه خيابان
هستند و نه بزرگراه. رعايت نکردن حريم ساخت حاشيه بزرگراهها سبب ميشود تا
آلودگي صوتي يكي از مشكلات خانههاي مجاور باشد، همچنين خانههاي مجاور
فرودگاهها، ترمينالهاو... آلودگي صوتي بالايي را متحمل ميشوند. صوت
مزاحم از مواردي است كه به مرور تاثير خود را نشان ميدهد که سردردهاي
شديد و كم شدن قدرت شنوايي از آن جمله است.
بنابراين يک ساختمان از دو جنبه بايد مورد بررسي قرار گيرد
جنبه اول بيشتر بحث پيشگيري است كه بايد پيش از ساخت لحاظ شود
جنبه دوم، جنبه معمارانه است كه بيشتر جنبه
درماني دارد. استفاده از عايق صوتي ميتواند يكي از راهها باشد. ايجاد
صوتشكن و يا استفاده از ترفندهاي خاص طراحي نيز ميتواند مفيد باشد
سيستمهاي گرمايشي و سرمايشي
درجه حرارت مناسب براي آسايش در منزل حدود
18 تا 25 درجه است كه به آن حد آسايش ميگوييم. براي برآوردن حد آسايش و
شرايط مطبوع داخلي در ابتدا بايد سيستم گرمايشي و سرمايشي مناسب انتخاب شود
كه اتفاقا طيف آنچنان گستردهاي هم براي منازل نيست، براي ساختمانهاي با
ارتفاع محدود به طور معمول سيستم گرمايشي شوفاژ و كولر براي تامين گرمايش و
سرمايش انتخاب معمول است كه خالي از ايراد هم نيست. در ساختمانهاي
بزرگتر نوع سيستم بهوسيله مهندسان مكانيك انتخاب و محاسبه ميشود. علاوه
بر اين، بايد در عايق بنديهاي حرارتي و رطوبتي و نيز درزبنديها و استفاده
از پنجرههاي دوجداره نيز دقت شود. خوشبختانه صدا و سيما در اين زمينه
برنامههاي خوبي تهيه كرده كه با وجود ايرادات موجود، در آموزش مردم موثر
است
دفتر تدوين و ترويج مقررات ساختمان هم در
مبحث نوزدهم سلسله مقررات ملي ساختمان در رابطه با صرفهجويي انرژي در
ساختمان به تفصيل بحث كرده است. اين مقررات که اجراي آن الزامي است. عبارت
است از
عايقكاري ديوارهاي خارجي ساختمان مانند
عايقكاري ديوارهايي كه با محيط بيرون و يا فضاهايي كه از نظر دمايي كنترل
نميشوند نظير پيلوت
نصب پنجرههاي دوجداره با قابهاي فلزي، چوبي و يا PVC استاندارد
عايقكاري كانالهاي هوا، لولههاي تاسيسات و سيستم توليد آبگرم
نصب سيستمهاي كنترلكننده موضعي نظير شيرهاي ترموستاتيك روي رادياتورها
نصب سيستمهاي كنترل مركزي هوشمند و مجهز به سنسور اندازهگيري دماي هواي محيط
مزاياي اجراي اين مبحث در ساختمان عبارت است از
كمك به اقتصاد خانواده
افزايش رفاه نسبي در نتيجه مصرف صحيح انرژي
كمك به اقتصاد ملي
كاهش مصرف سوخت و در نتيجه كاهش آلودگيهاي ناشي از آن
امكان برقراري دماي ثابت در محيط
تنظيم دماي دلخواه در اتاق به منظور تامين شرايط آسايش
كاهش ظرفيت اوليه سيستم گرمايش و سرمايش تا 40 درصد
كاهش استهلاك سيستم گرمايش و سرمايش
توزيع متعادل حرارت و امكان برقراري دماهاي متفاوت در هر اتاق
حداقل 50 درصد كاهش مصرف سوخت و هزينههاي مربوطه
خانههاي ضدزلزله
خوشبختانه در اين زمينه آييننامه معروف
2800 وجود دارد كه بعد از زلزله تاسف بار منجيل و رودبار در سال 69 به شدت
از سوي سازمانهاي دولتي پيگيري شد و هر ساله نسخهها اصلاح شده و با
سختگيري بيشتر منتشر ميشود كه دستورالعمل مهندسان، طراحان و ناظران است و
عمل به اين آييننامه ميتواند تا حد زيادي ضامن ايمني ساختمان باشد.
اصولا ساختمانهاي ضد زلزله بايد طراحي سازه مقاوم داشته باشند. خيلي از
مردم فكر ميكنند كه اگر براي مثال به جاي تيرآهن شماره 18 از تير آهن 20
استفاده كنند، بهتر است، در حالي كه اين اشتباه مطلق است چرا كه ممكن است
نتيجه معكوس داشته باشد. مقاوم بودن ساختمان به معناي بزرگ كردن ابعاد سازه
آن نيست بلكه بايد در طراحي و محاسبات سازهاي به شيوهاي بهينه عمل
شود.جدا از بحث سازهاي، در معماري نيز بايد مواردي لحاظ شود. هر چقدر
ساختمان سبكتر باشد در زلزله ايمني بيشتري وجود دارد زيرا تلفات جاني
كمتري خواهد داشت. استفاده از مصالح سبك در سقف و ديوارها، پرهيز از سطوح
شيشهاي وسيع بدون سازه نگه دارنده به ويژه در نما از جمله اين موارد
است.ضمن اينكه لولهكشي گاز ساختمان بسيار مهم است چون در صورت ايجاد زلزله
و رعايت نکردن استانداردهاي لازم و ايجاد شكست در لولهها، آتشسوزي حادث
خواهد شد. بهعلاوه ما نميتوانيم خانهاي كاملا ضد زلزله داشته باشيم و
بحث طراحي در اينجا معطوف به اين قضيه است كه خسارتهاي احتمالي در برابر
زلزلههاي شديد به حداقل كاهش يابد
اطفاي حريق
دفتر تدوين و ترويج مقررات ساختمان اقدام به
انتشار سلسله مقررات ملي ساختمان کرده است كه جلد سوم از اين مبحث فقط به
همين موضوع اشاره دارد. بر طبق اين مقررات داشتن پله دوم و پله فرار در
ساختمانهاي بالاي چهار طبقه و با متراژ هر طبقه 400 متر به بالا در
خانههاي مسكوني ضروري است و فاصله اين پلهها بايد به اندازه نصف قطر بزرگ
ساختمان باشد. قراردادن شيلنگ آتشنشاني و متصل به جريان آب و يا
كپسولهاي پودري در فضاي راهروهاي مشاع مسكوني ضروري است. توجه به طراحي
خروجيهاي ساختمان بسته به ظرفيت ساكنان، قرار دادن آتش خاموشكنهاي سقفي
در پاركينگ به ازاي هر ماشين و راههاي ارتباطي پاركينگ، استفاده از
پوششهاي ضد حريق روي ستونها، درهاي خروجي و ديوارهاي پلكانها از جمله
مواردي است كه سازمان آتش نشاني نيز بر رعايت آنها تاكيد دارد
فضاي داخلي ساختمان
متاسفانه نقش معمار (آرشيتكت) در جامعه
امروز ما فراموش شده است و شهروندان الگوهاي مناسبي ندارند و به حداقلها
راضي ميشوند. ايراد اصلي به سازندگان و كارفرمايان بازميگردد كه حاضر
نيستند در اغلب موارد با صرف هزينهاي بيشتر، طرحي خوب و بدون مشكل براي
ساكنان بعدي داشته باشند. جدا از نماهاي نازيبا كه در سطح شهر داريم،
فضاهاي داخلي نيز چندان راضي كننده نيست. بيتوجهي به تناسبات فضايي،
نورگيري و مسايل زيباييشناسي مانند فرم، رنگ در داخل و خارج خانه، سبب
ايجاد نوعي معماري به اصطلاح بساز بفروشي شده كه جاي تاسف دارد
نکاتي که بايد هنگام خريد خانه به آن توجه کرد از نگاه کارشناسان بهداشت
براي دانستن نکات بهداشتي هنگام خريد خانه
پاي صحبت يک متخصص بهداشت نسشته ايم. آقاي دکتر عامري دکتراي بهداشت محيط و
استاد دانشگاه يک خانه بهداشتي را اينطور تعريف ميکند
هر خانهاي بايد چهار رکن اساسي را براي
ساکنينش تامين کند. اين چهار رکن عبارتند از: 1) تامين رفاه جسمي و
احتياجات مربوط به آن، 2) تامين احتياجات روحي و رواني، 3) جلوگيري از
بيماريهاي واگير و مسري و 4)جلوگيري از حوادث و سوانح
آنچه که بسيار مهم است محل و مکان مسکن است
اما در کلان شهرها اين مشکل زياد است. زيرا در بيشتر محلها هم سر و صدا
زياد است و هم هوا آلوده است. در يک طرح تحقيقاتي در انگلستان مشخص شد،
هواي منطقه در اطراف بزرگراهها حداقل 25 درصد سرب بيشتري نسبت به ساير
اماکن دارد. از طرفي سر و صداي زياد روي ضربان قلب، گردش خون و سيستم ايمني
بدن تاثير بدي ميگذارد
همچنين اگر مسکن در محلهاي تجاري باشد، سر و
صداي عابران و شغلهاي گوناگون مشکل ايجاد خواهد کرد. که در اين صورت
عايقبندي خانه براي جلوگيري از سر و صدا بسيار تاثيرگذار است
اگر خانه کنار بيمارستان واقع شده باشد، رفت
و آمد بيماران، فاضلاب و زبالههاي بيمارستاني مورد توجه قرار ميگيرد.
البته بيمارستانها موظفاند زبالهها را طبق اصول و به طور جداگانه از
بخشها جمعآوري کرده و در زباله سوزهاي خود بيمارستان بسوزانند. فاضلاب
بيمارستان نيز حتما بايد تصفيه شود که در چنين شرايطي مشکلي براي خانههاي
نزديک بيمارستان ايجاد نخواهد شد. بيماران مراجعه کننده به بيمارستان هم
بايد نکات بهداشتي را رعايت کرده و از انداختن هرگونه خلط، آب دهان و
زبالههاي خود در اطراف بيمارستان خودداري کنند که البته اين امر نياز به
فرهنگسازي دارد.
نکته بعدي سيستم آب آشاميدني سالم است که هر
خانهاي بايد از آن بهرهمند باشد. همچنين در مسکن بهداشتي و مناسب بايد
امکان جابهجايي آسان، دستيابي به نور طبيعي کافي يا روشنايي مصنوعي وجود
داشته باشد. ساختمان بايد تا حد امکان قديمي، نمناک و کلنگي نبوده و فاقد
نم باشد. زيرا در اين صورت موجب تجمع انواع حشرات و بندپايان ميشوند که
آنها نيز بيماريها را منتقل ميکنند
در يک مسکن مناسب بايد سيستم دفع زباله وجود
داشته باشد. به خصوص در آپارتمانها بايد از سيستم شوتينگ استفاده شود، به
شرط آنکه ساکنان نيز رعايت کرده و موجب تجمع زباله نشوند. تجمع زباله موجب
ميشود زباله تحت تاثير ميکروبهاي بيهوازي قرار گرفته و گازهايي از آنها
متصاعد شود که مهمترين آنها گاز هيدروژن سولفوره يا بوي تخممرغ گنديده
است. اين گاز موجب آزار ساکنان شده و سبب تجمع حيوانات موذي ميشود
خانهها سيستم فاضلاب و اگوکشي وجود داشته باشد تا بتواند فاضلاب را هدايت کند
رنگ داخل خانه نبايد تاريک باشد و از رنگهاي روشن، ملايم و شاد استفاده شود
توالت خانه حتما بايد داراي شترگلو و سيفون
باشد. شترگلو موجب ميشود ارتباط بيرون و درون توالت قطع شده، بو بايد در
ساختمان نپيچد و از ورود حشرات جلوگيري کند. کف و ديوارهاي توالت، حمام و
آشپزخانه تا سقف حتما از جنس قابل شستشو باشد تا بهداشت آن به طور کامل
تامين شود
آشپزخانه بايد تا حد امکان بزرگ باشد و داراي هود يا هواکش باشد تا مانع پيچيدن بو در خانه شود
پنجرهها بايد حدود 20 تا 25 درصد نور خانه
را تامين کنند. از قسمت پايين به کف نچسبيده باشند تا امکان پرت شدن به
خصوص در کودکان وجود نداشته باشد و حتما داراي توريهاي سالم باشند تا از
ورود حشرات به خانه جلوگيري به عمل آيد
در صورتي که در خانه از رادياتور و شوفاژ
استفاده نميشود، خانه بايد به دودکش استاندارد مجهز باشد تا مانع پخش شدن
گاز مونوکسيدکربن در خانه شود
نکاتي که بايد در هنگام خريد خانه به آنها توجه کرد از نگاه مشاوران املاک
شما چه خانهاي را براي خريد انتخاب
ميکنيد؟ هر چقدر پول و امکانات ماليتان اجازه دهد؟ يا عوامل ديگري را هم
در نظر ميگيريد؟ هرچند داشتن پول کافي اولين و مهم ترين شرط براي خريد
خانه است اما به يقين شرط کافي نيست. خريد خانهاي که نياز به لولهکشي
دوباره، بنايي، نقاشي و تعويض شيرهاي آب، تغيير در سيستم برق کشي و دهها
کار تعميراتي ديگر دارد نه تنها آرامش پس از خريد خانه را از صاحبخانه
ميگيرد بلکه خود عاملي براي ايجاد استرس و به خطر انداختن سلامتي ساکنان
آن ميشود. خريد خانه به عوامل زيادي بستگي دارد که تنها تعدادي از آنها به
خود خانه مربوط ميشود
اصالت محله و نزديکي به اقوام
توجه به محلي که قرار است خانهاي در آنجا
بخريم از اهميت بسيار زيادي برخوردار است. اصيل بودن ساکنان آن محله و نيز
نزديکي به اقوام و خويشاوندان دو موضوع بسيار مهمياست که هر خريدار خانه
بايد به آنها توجه کند. منوچهر ابهري، يکي از کارشناسان و مشاوران املاک در
تهران هم در اين باره ميگويد: «براي خريد خانه پيش از هر چيز بايد به
اصالت محله توجه کرد. در محله هايي که ساکنان آن را افرادي تشکيل ميدهند
که سال ها در آنجا سکونت داشته اند، همدلي و مهرباني بيشتري به چشم
ميخورد. همسايه ها رفتار خوبي با يکديگر دارند و حرمت همديگر را حفظ
ميکنند. اغلب در چنين محله هايي جرم و جنايت بسيار کم اتفاق ميافتد و
ساکنان آن از امنيت و آرامش زيادي برخوردارند.» اين کارشناس مسکن نزديک
بودن به اقوام و آشنايان را عامل مهم ديگري در هنگام خريد خانه معرفي
ميکند و ميگويد تجربه ما نشان ميدهد وقتي يک نفر با توجه به وسعت مالي
خويش اقدام به خريد مسکني در شهرک هاي اقماري تهران کرده است، بعد از گذشت
چند ماه يا يک سال برميگردد و در تهران به دنبال رهن و اجاره آپارتمان است
و وقتي علت اصلي اين کار را ميپرسيم متوجه ميشويم که دوري از اقوام و
آشنايان و احساس تنهايي موجب اين کار شده است
عوامل مزاحم
بعد از انتخاب محله و در نظر گرفتن فاصله
منزل اقوام و آشنايان توجه به يک مورد بسيار مهم اولويت پيدا ميکند و آن
عوامل مزاحم در نزديکي خانه است. اين کارشناس مسکن در ادامه به اين عوامل
اشاره ميکند و ميگويد بهتر است خانهاي که انتخاب ميکنيد از مراکز و
سازمانهاي دولتي، حمام هاي عموميو مدارس دور باشد. وجود صدا و ترافيک
خودروها نيز از عواملي است که بايد به آنها توجه کرد وگرنه سکوت و آرامش
درون خانه کمتر ميشود
داخل خانه
وقتي وارد خانه ميشويد، ابتدا آشپزخانه را
ببينيد. اين مورد اهميت زيادي دارد. آشپزخانه بايد نور خوبي داشته باشد که
به لحاظ سلامت و رشد نکردن ميکروبها داراي اهميت است. آشپزخانه هاي مستطيل
شکل مناسبترند چون نماي خوبي از وسايل و ظرف و ظروف به بيننده ميدهند.
همينطور پنجره آن براي نصب پرده بايد مناسب باشد. تهويه خوب، کابينت غير
فلزي، و نبود کجي در آشپزخانه نيز مهم است. بعد از آن بايد توجه کرد که
سرويس هاي بهداشتي در کجا قرار دارند. بهتر است اين سرويسها در راهرو
باشند، نه در پذيرايي و آشپزخانه. همچنين محل قرار گيري حمام در اتاق خواب
مناسبتر است. داشتن شوفاژ به خاطر ايمني بيشتر، بهتر است، پکيج به خاطر
صدا و مصرف برق بالايي که دارد زياد مورد قبول نيست. از نظر طبقات نيز،
طبقه دوم بهترين طبقه يک آپارتمان محسوب ميشود. هرچند سالمندان طبقه اول
را ميپسندند و جوان تر ها طبقات سوم و چهارم را به خاطر رفت و آمد کمتر و
توانايي بيشتري که در بالا رفتن از پله ها دارند، بهتر ميدانند
زلزله خیز ترین و امن ترین نقاط تهران
زلزله خیز بودن مهمترین
مسئله ای می باشد که در زمان خرید ملک به آن می بایستی توجه نمود , اینکه
ملک مورد خریداری شده شما بر روی گسل قرار گرفته است و اینکه ساختمان شما
از چه مقاومتی در برابر زلزله بر خوردار می باشد از جمله نکاتی است که می
بایستی به ان توجه گردد مناطق زلزله خیز تهران از گسل شرق که توانایی قوی
ترین زلزله را دارا است از شرق به تهران وارد شده و با گذر از اراضی سرخه
حصار و حرکت بر روی بزرگراه شهید بابایی تا مجیدیه و سید خندان امتداد می
یابد
بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی مرکز
اطلاعات جغرافیایی شهر تهران و بر اساس نقشه مکان یابی بلند مرنبه سازی،
محله قدیم تهران موسوم به ارگ قدیم امن ترین ناحیه از نظر وجود گسلهای
زلزله خیز میباشد ,با وجود سه گسل اصلی شمال، شرق و گسل ری در جنوب کمتر
قسمتی را میتوان یافت که در فاصله ای مناسب از سه گسل فوق واقع شده باشد.
گسل شمال تهران از لشکرک و سوهانک شروع شده تا فرحزاد و حصارک و از آنگاه
به سوی غرب امتداد می یابد. این گسل زلزله خیز در مسیر خود، نیاوران،
تجریش، زعفرانیه، الهیه و فرمانیه را در بر میگیرد , گسل ری جنوب تهران نیز
که در صورت فعالیت پرتلفات ترین گسل کشور و شاید جهان باشد از جاده خاوران
شروع و با گذر از دولت آباد و حرکت بر روی جاده کمربندی تهران در حد نصاب
کوره های آجرپزی چهار دانگه پایان می یابد
جالب اینجاست که اکثر حریمهای انتقال نیروی
شهر تهران نیز بر روی همین گسلهای زلزله خیز واقع شده است. در این میان تک
گسل زلزله خیز ملاصدرا نیز که از خیابان شریعتی تا شهرک غرب انتقال یافته،
محلات ونک، میرداماد، سعادت آباد و شهرک غرب را نا ایمن ساخته است. از
محلات به نسبت امن تر شهر تهران میتوان به راه آهن، محور نواب، محور خیابان
انقلاب و آزادی هفت چنار به علاوه ارگ قدیم تهران اشاره کرد. ارگ قدیم
تهران حد فاصل خیابان شوش، هفده شهریور، انقلاب و کارگر جنوبی را شامل
میشود که بازار تهران، خیابان مولوی، میدان بهارستان، میدان امام خمینی،
محله امیریه و خیابان جمهوری اسلامی را شامل میشود.
با توجه به مقیاس و اندازه نقشه بحث به صورت
منطقه ای و محله ای با نگاهی به اثر شهری استراتژیک تهران نقاط نا امن
زلزله خیز ومهم به ترتیب زیر خواهد بود
ساختمان مدرن اسناد ملی ایران دقیقا روی گسل معظم سید خندان و در فاصله ۱۰۰ متری محل تقاطع این گسل با گسل زلزله خیز داوودیه
ساختمان عظیم بانک مرکزی که شبیه برجهای
دوقلوی نیویورک است مابین فاصله ۲۰۰متری از گسل زلزله خیز داوودیه و ۴۰۰
متری گسل زلزله خیز سید خندان
ساختمان بلند مرتبه و سنگین روزنامه
اطلاعات در کنار گسل واقع در زیر بزرگراه جهان کودک واقع است و همچنین در
پشت آن ساختمان گسل زلزله خیز سید خندان قرار دارد
مجموعه ساختمان های کتابخانه ملی ایران
-که یکی از سازه هایی است که مورد بازدید دانشجویان مهندسی عمران قرار می
گیرد بر روی طاقدیسهای زلزله خیز داوودیه قرار دارد
ساختمان بلند مرتبه بنیاد مستضعفان در کنار گسل زلزله خیز تلویزیون واقع شده است
ساختمان عظیم وزارت راه مابین دوگسل زلزله خیز تلویزیون باختری و عباس آباد در فاصله حدودا ۲۰۰متری مابین واقع شده است
ساختمانهای بلند مرتبه مسکونی و مدرن و در
حال ساخت آتی ساز در کنار هتل اوین، در محل تقاطع گسل زلزله خیز محمودیه و
گسل عمود بر آن قرار دارند
تنها پل معلق تهران یعنی پل پارک وی که در تقاطع خیابان ولیعصر و بزرگراه چمران واقع است دقیقا روی گسل زلزله خیز محمودیه قرار دارد
پل بزرگراه صدر روی خیابان دکتر شریعتی گسل زلزله خیز قیطریه را قطع کرده است
نقاطی که در ذیل خواهد آمد در حال حاضر محله هایی هستند که در مجاورت یا بر روی گسل زلزله خیز قرار گرفته اند
ازشرق و شمال شرقی منطقه زربند، سوهانک،
ازگل،استخر، حکیمیه، هنگام، نارمک و بزرگراه بابایی بر روی گسل هایی زلزله
خیز به نام های تلو پایین،کوثر و گسل نارمک که از ده نارمک آغاز و انتهای
آن در خیابان استادحسن بنا می باشد
در منطقه شمال تهران نیز دارآباد، اقدسیه،
پاسداران، کاشانک، قیطریه، کلاهدوز، بزرگراه صدر، دزاشیب، میدان تجریش،
سعدآباد، زعفرانیه، ولنجک، نمایشگاه بین المللی، مقدس اردبیلی،دره پونک،
بزرگراه نیایش تا سولقان بر روی گسل های شمال تهران، نیاوران و محمودیه
قرار دارند
مناطق میدان ونک، حقانی، ملاصدرا، چمران، ایران زمین در شهرک غرب نیز بر روی گسل زلزله خیز داوودیه قرار دارند
از جنوب نیز مناطق ابن بابویه، میدان
بروجردی، بزرگراه آزادگان، میدان معراج، صالح آباد، جنوب بزرگراه آیت الله
سعیدی، مناطق جنوبی یافت آباد، باغ چهاربری بر روی گسل شهر ری قرار دارند
که شاید فعال ترین گسل های جهان می باشد. متأسفانه این گسل در صورت بروز
زلزله به منطقه ای باتلاقی تبدیل شده و فرو نشست خواهد داشت
بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی مرکز
اطلاعات جغرافیایی شهر تهران و بر اساس نقشه مکان یابی بلند مرتبه سازی،
محله قدیم تهران موسوم به ارگ قدیم امن ترین ناحیه از نظر وجود گسلهای
زلزله خیز می باشد
با وجود سه گسل اصلی شمال، شرق و گسل ری در
جنوب کمتر قسمتی را می توان یافت که در فاصله ای مناسب از سه گسل فوق واقع
شده باشد. گسل شمال تهران از لشکرک و سوهانک شروع شده تا فرحزاد و حصارک و
از آنجا به سوی غرب امتداد می یابد. این گسل در مسیر خود، نیاوران، تجریش،
زعفرانیه، الهیه و فرمانیه را در بر می گیرد
گسل ری درجنوب تهران نیز که در صورت فعالیت
پرتلفات ترین گسل کشور و شاید جهان می باشد از جاده خاوران شروع و با گذر
از دولت آباد و حرکت بر روی جاده کمربندی تهران در حد نصاب کوره های آجرپزی
چهار دانگه پایان می یابد. گسل شرق نیز که توانایی قوی ترین زلزله را دارا
است از شرق به تهران وارد شده و با گذر از اراضی سرخه حصار و حرکت بر روی
بزرگراه شهید بابایی تا مجیدیه و سید خندان امتداد می یابد. جالب اینجاست
که اکثر حریم هایانتقال نیروی شهر تهران نیز بر روی همین گسل های زلزله خیز
واقع شده است
در این میان تک گسل ملاصدرا نیز که از
خیابان شریعتی تا شهرک غرب انتقال یافته، محلات ونک، میرداماد، سعادت آباد و
شهرک غرب را نا ایمن ساخته است. احداث برج میلاد نیز دقیقاً در مجاورت این
گسل صورت گرفته است
از محلات به نسبت امن تر شهر تهران می توان
به راه آهن، محور نواب، محور خیابان انقلاب و آزادی، هفت چنار به علاوه ارگ
قدیم تهران اشاره کرد. ارگ قدیم تهران حد فاصل خیابان شوش، هفده شهریور،
انقلاب و کارگر جنوبی را شامل می شود که بازار تهران، خیابان مولوی، میدان
بهارستان، میدان امام خمینی، محله امیریه و خیابان جمهوری اسلامی را شامل
می شود
بیشترین مناطق زلزله خیز ایران که نقشه زیر
که توسط پزوهشگاه زلزله شناسی و مهندسی زلزله تدوین شده است,نشان دهنده خطر
زلزله در نقاط مختلف ایران می باشد, رنگ تیره تر نشان دهنده خطر زلزله
بالاتری می باشد حال با توجه به توضیحات فوق در انتخاب ملک خود و همچنین
مقاومت ساختمان در برابر زلزله خیز بودن یا نبودن آن دقت بیشتری نمائید
مزایای نزدیکی به مترو
مترو يا همان قطار زيرزميني شکل ساده، سريع و
مقرون به صرفهاي از رفت و آمد در بيش از 160 شهر جهان است که به کمک آن
با پرداخت بليت و با يافتن مسير مورد نظر ميتوان بي دردسر به محل سکونت،
کار يا تحصيل رسيد. امروز نزديکي ايستگاههاي مترو به مکانهاي پررفت و
آمدي چون دانشگاهها، سازمانهاي دولتي، بيمارستانها، مراکز مذهبي،
فرودگاهها، موزهها، پارکها و مکانهاي ورزشي يکي از موارد مورد توجه و
مهم براي مردم و مسئولان شهري است و مسيرهاي به اصطلاح «متروخور»، جزو
مسيرهاي خوب محسوب ميشود. بسياري از استفاده کنندگان مترو، حالا ديگر فکر
ميکنند، اگر مترو نبود، شايد جاي ديگري را براي کار يا زندگي انتخاب
ميکردند و نزديکي به مترو يکي از مزاياي خانههايي است که در بنگاههاي
معاملات ملکي به مشتريان معرفي ميشود.
مترو معمولاً به دليل حجم بالاي مسافراني که
جابجا ميکند، به عنوان پايه سيستم حمل و نقل در شهرهاي بزرگ قرار ميگيرد
و ديگر وسايط نقليه چون اتوبوس و تاکسي براي تکميل خدمت رساني مترو مورد
استفاده قرار ميگيرند. حمل و نقل ريلي شهري معمولاً در مراکز شهرها از زير
زمين و در حومه از روي زمين رد ميشود و يکي از خوبيهاي قطار شهري جدا
بودن آن از ديگر مسيرهاي شهري است. به اين ترتيب ترافيک مسافران مترو با
ترافيک شهري گره نميخورد و بخشي از ترافيک خيابانهاي شهر به زير زمين
منتقل ميشود. خطوط مترو بايد چند خصوصيت داشته باشند: در يک منطقه شهري با
انرژي برق کار کنند، کامل از خطوط ترافيکي ديگر مستقل باشند و مسافران را
در کمترين زمان به مقصد برسانند.
امروزه مترو جزيي جدا نشدني از سيستم حمل و
نقل كلان در جامعه است و نقش مهمي را در زندگي شهري ايفا ميكند. اعتمادي
که چنين سيستم بزرگ و نسبتاً دقيقي در اذهان مردم ايجاد ميکند، موجب
ميشود تا بسياري از آسيب پذيريهاي بالقوه آن که نه فقط براي مسافران بلكه
براي كارگران و کارمندان آن هم هست اغلب ناديده گرفته شود. به علاوه،
گسترش سريع ايستگاههاي مترو در شهرها به همراه جمعيت زياد شهروندان
استفاده کننده از آن، ميتواند باعث تحميل فشار بيشتر بر مترو و فرسودگي
سيستمهاي آن و اين مسأله به طور بالقوه موجب افزايش خطرات بهداشتي و ايمني
مترو شود. خدمت رساني به چنين حجمي از مسافر به زير ساختهاي پيچيده و
سيستمهاي حمايتي ديگر مثل پشتيباني انرژي قابل اطمينان وابسته است. به
علاوه، ممكن است دست اندر کاران مترو با دامنهاي از خطرات بهداشتي و ايمني
اثرگذار بر مسافران و كارگران از جمله خطرات فيزيكي (سروصدا، حوادث، منابع
الكتريكي و سرما و گرما)، خطرات بيولوژيكي (مثل انتقال بيماريهاي عفوني
از طريق فرد به فرد، يا از طريق تماس پوستي با اشياء آلوده چون پشتي صندلي و
لباسها و همين طور انتقال بيماريهاي پوستي)، خطرات شيميايي (مثل مواجهه
با مواد شيميايي سمي و محرك، فلزات و انتشارات گازي)، تابش امواج
الكترومغناطيسي و مخاطرات روانشناختي (مثل خشونت و استرسهاي رواني و
اجتماعي) روبرو باشند. ضد عفوني دورهاي سطوح در مترو و پاکسازي تونلها از
جانوران، يکي از راهکارهاي تأمين بهداشت عمومي در مترو است. در سطح فردي
هم، شستن دستها پس از خروج از مترو و دست نزدن به چشم و دهان در طول سفر
سفارش شده است.
نور در خانه
نورگیر بودن یک آپارتمان اهمیت زیادی داشته و
به مسائل مختلفی بستگی دارد. اولین نکته، موقعیت قرار گرفتن ساختمان است.
اکثر ساختمانهای جنوبی از نظر تامین نور مشکلی ندارند، مگر اینکه اطراف آن
را ساختمانهای بلندتری احاطه کرده باشد
معمولا ساختمانهای شمالی نورگیری مناسبی
ندارند ولی از همه بدتر، ساختمانهای شرقی- غربی است که در هنگام طلوع و
غروب خورشید بهخصوص در فصل تابستان نورگیری بیش از حد داشته و چشم را
بهشدت آزار میدهد. اگر قرار باشد فضایی بیشتر از بقیه قسمتها نورگیر
باشد، بهتر است این فضا اتاق خوابها و اتاق نشیمن باشند
چون بیشترین ساعاتمان را در طول شبانهروز
در این منطقه از منزل میگذرانیم. در مورد نور آشپزخانه هم، دقت کنیم. بهتر
است پنجرهای به بیرون از خانه یا حداقل نورگیر ساختمان در آشپزخانه وجود
داشته باشد
شیشه دو جداره چیست؟
شیشه دو جداره از به هم چسباندن یک یا چند
قاب شیشه ای موازی برای به وجود آوردن یک واحد غیر قابل نفوذ تشکیل
میشود.واصل آن برای به وجود آوردن محفظه ای همگن از هوای خشک یا با گاز که
بین یک یا چند جداره پر میشود استوار است
محفظه خالی همگن در بین دو شیشه با استفاده
از پروفیل آلومینیومی ظریف spacer که از ماده رطوبت گیرdesicanپر شده است
ایجاد میگردد . بدین ترتیب میزان انتقال گرما وسرما ونفوذ سرو صدا به داخل
ساختمان به میزان قابل توجهی کاهش میابد.تزریق گازها به درون این محفظه
خالی شیشه دو جداره را به یک عایق ایده آل حرارتی و صوتی تبدیل مینماید.این
محصول که به صورت چشمگیری باعث کاهش اتلاف انرژی میشود یکی از مهمترین
روشها برای ذخیره گرمایش وسرمایش و نیز کنترل صدا در ساختمانها میباشد
مزایای آکوستیکی شیشه های دو جداره
آرامش
بلندی یک صوت با اندازه گیری انرژی امواجی
که این صوت تولید می کند قابل اندازه گیری می باشد.این انرژی که به آن
اصطلاحأ شدت صوت نیز گفته می شود با واحدی به نام (دسی بل)سنجش می
گردد.آستانه شنوایی برای گوش انسان صفر دسی بل و شدت صوت 120 دسی بل بیانگر
شدتی است که در آن از نظر فیزیکی درد قابل احساس است.امواج با شدت تا 60
قابل تحمل،از 60 تا 80 به بالا نا هنجار و در 120 دسی بل موجب نقص دستگاه
شنوایی می گردد
با بهره گیری از شیشه دو جداره مخصوص که
مرکب از قاب آلو مینیومی و شیشه در ضخامتهای مختلف با فاصله هوای میانی پر
شده از گاز مخصوص به نام سولفور فلوراید این امکان وجود دارد که صدا را به
میزان 45 کاهش دهیم
نمای ساختمان
نمای هر ساختمان در شکل دهی به مجموعه شهری
که در آن حضور دارد، موثر است. اگر به نمای یک ساختمان بدون در نظر گرفتن
نمای دیگر ساختمانهای شهر توجه شود، همگونی نمای شهری در مجموع از بین
میرود. به نقل از پایگاه اطلاع رسانی شهرسازی و معماری، بررسی آماری نشان
دهنده این موضوع است که در هر سال 50 میلیون نفر به جمعیت شهر نشین کشورهای
در حال توسعه اضافه میشود. در ایران نیز شهر نشینی طی دهههای گذشته با
شتاب فزاینده ای گسترش یافته و همچنان این روند ادامه دارد. رشد سریع جمعیت
و گرایش مردم به شهر نشینی، تقاضای فزایندهای را برای تهیه مسکن به دنبال
داشته که این موضوع در پی خود مشکلات عدیده ای در زمینه توسعه شهری بوجود
آورده است. ناتوانی در پاسخگویی مطلوب و مناسب به این مساله، وضعیت نا
مطلوبی را به صورت بی مسکنی، بد مسکنی و تنگ مسکنی برای بسیاری از اقشار
جامعه به همراه آورده است. مسکن به عنوان یکی از نیازهای نخستین بشر،
ابتدایی ترین سوالی بوده که انسان سعی در یافتن پاسخی مناسب و معقول برای
آن بوده است، اما همیشه در برنامه ریزیهای ملی به مسکن نه به عنوان محلی
برای آسایش ساکنان در ابعاد عینی و ذهنی، بلکه به عنوان یک مشکل اقتصادی و
فقط از این بعد بر خورد شده است
سازندگان و تولیدکنندگان مسکن آزاد به دلیل
اینکه به دنبال فروش سریع و بازگشت سرمایه خود هستند، سعی در هر چه بیشتر
مطرح کردن خود در محله مسکونی و نمایشی متمایز از بنای خود دارند و به
همین دلیل یکی از دلایل عمده ناهماهنگی نمای ساختمانها در سطح شهر هستند.
در رابطه با مسکن تعاونی شرایط بدتری وجود دارد. به دلیل وضعیت مالی ضعیف
سازندگان و اینکه ساکنان و مالکان بهدنبال فروش ساختمان نیستند، بدون
انجام عملیات پایانی نظیر نماسازی مورد استفاده قرار می گیرند و یا با
کمترین هزینه و بدون طراحی نما، حجم و کالبد ساختمان رها میشود. البته در
سالهای اخیر در شهر تهران هیچ ساختمانی بدون نماسازی نبوده است، لیکن این
مساله در شهرستانها همچنان انجام میشود. چگونه به موضوع نما در معماری
بیندیشیم؟ نما در لغت نامه دهخدا به معنای صورت ظاهری هر چیزی، آنچه که در
معرض دید و برابر چشم است، آنچه از بیرون سوی دیده می شود، منظره خارجی بنا
و عمارت، قسمت خارجی ساختمان و نماسازی، فن روسازی ساختمان و ساختن نمای
عمارت است. در سالهای اخیر پس از مطرح شدن دوباره اهمیت فضاهای عمومی و
ارزش زندگی شهری، نما اهمیت دوباره ای یافته است. نما در عمل درون ساختمان
را از بیرون و فضای خصوصی را از فضای عمومی جدا می کند. نما حاکی از موقعیت
فرهنگی سازندگان ساختمان است و نشانگر میزان نظم طرح ساختمان، امکانات و
ذوق تزیین و خانه آرایی طراح و مالک است. یک نما به مثابه معرفی وضعیت
ساکنان ساختمان در بین عموم است. نما در واقع صورت ساختمان و بهترین بیان
حالتی است که فرد طراح یا مالک از خود در برابر بیرون دارد. نماهای داخل
ساختمان بیشتر جنبه خصوصی دارند، لیکن نماهایی که به سمت کوچه و بافت شهر
باز میشوند، جنبه عمومی تر دارند. بنابراین وجوه پشت و جلوی ساختمان از یک
طرف دارای نمود اجتماعی و از طرف دیگر نمود مشخص ساکنان خود است بنابراین
نمای هر ساختمان باید هم با فضای عمومی همبستگی داشته باشد و هم بتواند حجم
داخلی ساختمان را بیان نماید
نمای هر ساختمان موثر در مجموعه شهری است که
در آن حضور دارد و این تاثیر را در بدنه خیابانها یا میدانها که در آن
قرار گرفته است می گذارد. اگر به نمای ساختمان واحدی، بدون در نظر گرفتن
نمای دیگر ساختمانها فکر شود، همگونی نمای شهری در کلیت از بین میرود.
تناقض بین جنبه شهری و بیان فردی نما در صورتی میتواند از بین رود که
ساختمان جزیی از شهر در نظر گرفته شود و ارتباطات آن با محیط اطراف چند
جانبه باشد. نمای رو به کوچه و خیابان باید تابع عوامل همبستگی بین نماهای
اطراف باشد. اما در عین حال بر اساس ترکیبی از اجزا مختلف بر حسب عملکرد،
ابعاد و مصالحشان شخصیت خاص خود را دارد. نما در واقع یک سطح صاف و تخت
نیست بلکه آن سطح انتقالی بین فضای داخل و خارج است که با عقب نشستگی و پیش
آمدگی، تراس و غیره با فضای داخل مسکن ارتباط پیدا میکند. برای اینکه
نمای ساختمان حریم خصوصی ساکنان خود را حفظ کند باید نسبت به خیابان
بستهتر و محفوظتر باشد. نمای ساختمان باید بهدنبال خلق یک کلیت هماهنگ
بهوسیله تناسب خوب پنجره ها، بازشوهای در، سایبان و محدوده سقفها، سازه
عمودی و افقی، مصالح، رنگ، عناصر تزیینی و... باشد. پنجرهها همواره با
دیگر عناصر دیوار، سطوح باز و بسته، تیره وروشن، صاف و ناهموار را بوجود
می آورند. به علت تکرار دوره ای پنجره ها، در ساختمانهای چند طبقه، نظم
کاملی به چشم میخورد. اما گاه بهعلت افزایش نور در طبقات بالاتر کاهش
داده میشود و این نظم آهنگ خود را از دست میدهد. جداسازی عناصر افقی و
عمودی تاثیر کلی در نما دارد. تناسبات عناصر ساختمان لازم است با کل ابعاد
ساختمان مطابقت داشته باشد
برای مثال در ساختمانهای کوتاه عریض، ابعاد
عرضی غالب خواهد بود. در ساختمانهای بلند عناصر باریک برتری خود رانشان
میدهند. در و پنجره و نعل درگاهها تاثیر خاصی در نما میگذارند.
ناودانها، سایه بانها، پیش آمدگیهای سقف و بالکنها ایجاد سایه های خاصی
بر روی نما میکنند. تفاوت سطح ها باید در نما مشخص باشد. برای مثال بین
طبقه همکف، سایر طبقات و طبقه انتهایی باید یک تفاوت اساسی وجود داشته
باشد. ترکیب کلی نما در واقع نظم در این تفاوتها است. عناصر اصلی نما مثل
پنجره، در، سطوح و محدوده پایانی سقف و غیره در شکل، رنگ، و مصالحشان با
یکدیگر اختلاف دارند. این عناصر معناهای متفاوتی دارند. مثلا نمیتوان بالا
و پایین پنجره و در را با هم همردیف کرد. اگر ارتفاع این بازشوها یکسان
نباشد می توان از ضرایب مشترک و یا رنگهای یکسان استفاده نمود. نسبتهای
هندسی نقش تعیین کننده ای در هماهنگ سازی ظاهر نما دارند. میتوان پنجره ها
را در گروههای کوچکتر ترکیب شده که شکل مشخصی را ایجاد میکنند دسته بندی
کرد
نماها می توانند از نظر مصالح نیز با یکدیگر
متفاوت باشند. مصالح نما در رنگ، شکل، زبری و خشنی نما تاثیر می گذارد.
مصالح بومی نشان میدهد که نما مربوط به چه منطقه ای است. ترکیب پنجره ها،
ایوانها، درها و بهطور کلی بازشوها، همچنین بافت و جنس نما و کمپوزسیون
آن در هر عصر متفاوت است و در عین حال در یک تداوم شهری تغییر میکند. طراح
میتواند نما را به عالیترین حد ترکیب معماری برساند و یا آنرا تا حد یک
سطح بدون طراحی و فکر رها کند. در اعصار مختلف بازشوها به شکل مشابهی در
سطح نما قرار میگیرند و تنوع در قرار گیری آنها تابع عوامل داخلی چون
بزرگی ساختمان، عریض بودن آن و یا عوامل اقلیمی چون جهت قرارگیری و محل
قرارگیری است. در پهنای دیوار نما تعبیه پنجره دو جداره، آفتابشکن، سایبان
و ... نقش تنظیم کننده شرایط آب و هوایی فضاهای داخلی را خواهد داشت. در
دیوارهای باریک معاصر این عمل با جلو و عقب آمدن ساختمان انجام میشود. یکی
از عوامل ضروری درهویت نما تعیین محدوده نما است. نمایی می تواند در طرح
خود موفق باشد که به این سوالها پاسخ گوید. محدوده عمودی جانبی ساختمان
کجاست؟ خط پایانی افقی ساختمانی چگونه است و مرز ساختمان در آسمان به چه
شکل است؟ انتهای ساختمان چگونه به پایان میرسد؟ گوشههای ساختمان چه وضعی
دارد؟ اگر ساختمان همسایه ای دارد ارتباط نمای ساختمان فعلی با نمای همسایه
چگونه به پایان می رسد؟ گوشه های ساختمان چه وضعی دارد؟ اگر ساختمان
همسایه دارد ارتباط نمای همسایه چگونه است و اگر در فضا قطع می شود این
ارتباط چگونه است. محدوده های افقی ساختمان عبارتند از نقطه اتصال به آسمان
( محدوده پایانی ساختمان) نقطه اتصال به زمین (محل نشستن ساختمان بر زمین)
و پوشش ساختمان مثل بام و شیروانی. محدوده پایانی ساختمان باید معنای
اتمام ساختمان را با خود داشته باشد و طبقه همکف ساختمان را با خود داشته
باشد و طبقه همکف ساختمان باید مفهوم نشستن ساختمان بر زمین را برساند.
طبقه همکف باید در محدوده قد افراد کشش لازم را بر عابر پیاده و بیننده
ایجاد کند
کنج یا گوشه نما در واقع محل برخورد دو نمای
عمود بر هم است. کنج میتواند حالت عمود 90 درجه، نیم دایره یا سه وجهی را
داشته باشد و هر کدام می تواند تاثیرات متفاوتی را در نما بگذارد. در یک
میدان یا چهارراه هماهنگی کنجهای ساختمان هایی که در چهار طرف آن قرار
گرفته است می تواند در نمای شهری تاثیر زیبایی داشته باشد. نمای ساختمان
خالق نمای شهری است. نمای شهری از مجموعه نماهای مشرف به فضای عمومی بهدست
می آید. این نماها از جهتی همگن و از جهتی ناهمگن هستند. میتوانند همگن
باشند چون با استفاده از زبانی مشترک روی بدنه اجزا شهر اجرا می شوند و اما
از آنجا که هر کدام از این فضاها به کمک این زبان، مقاصد و نیازهای خود را
بیان میکند، ناهمگن هستند. در شهرهای ما زبان مشترکی بین نماها وجود
ندارد. نه فرهنگ مشترکی برای بیان دارند، نه مصالح یکسانی بهکار گرفته اند
و نه سبک مشخصی را دنبال میکنند. در واقع هر یک از نماها در شهر نشانه
وضعیت اقتصادی و اجتماعی سازنده و نحوه تفکر و نگرش او به مسایل مختلف است
نمای شهری در واقع ترکیبی از اجزا متفاوت
است که بر اساس اتفاقاتی که در خیابانها ومعابر میافتد شکل می گیرد. این
اجزا در صورت رعایت مسایلی که پیش از این نیز به آن پرداخته شد میتوانند
با یکدیگر نقاط اشتراک جالبی داشته باشند که نمی توان وجود آنها را نفی
کرد. عناصر پراهمیت درنما ورودی یکی از عناصر حایز اهمیت نما در ساختمان
است که محل و اهمیت طراحی آن به شکل مستقیم نمایانگر نقش و عملکرد ساختمان
است. در ورودی نشانه گذر از فضای عمومی خارجی به فضای خصوصی داخلی و یکی از
مهم ترین عناصری است که میتوان به عنوان نشانه ساختمان از آن نام برد.
لیکن بهدلیل اهمیت اقتصادی که سطوح ساخته شده داخلی برای سازندگان دارند،
اغلب ورودیها به فضاهای کم اهمیتی تنزل یافته اند. سرمایه گذاران ساختمانی
هم فقط به رعایت ضوابط ضروری طراحی ساختمان بسنده میکنند. بیشترین مشکل
زمانی است که ورودی وسایل نقلیه به حیاط پارکینگ با ورودی خود ساختمان یکی
شود. در این حالت فرد وارد شونده به ساختمان فقط یک راه باریک کنار دیوار
برایش باقی میماند. گاه نیز ورودی یک ساختمان مسکونی بیش از حد پرتجمل
است، بهنحوی که عملکرد ساختمان را دگرگون میسازد. زمانی هم ورودی به یک
بنای بزرگ تنها با روزنهای امکان پذیر میشود. تناسب ورودی و حجم ساختمان
می تواند نقش مهمی در توجیه عملکرد و شکل ساختمان داشته باشد. از آنجا که
طبقه همکف ساختمان قسمت اتصال به زمین یا کف پیاده رو است، به صورت قابل
توجهی در معرض دید قرار میگیرد. طبقه همکف اهمیت ویژه ای در زندگی شهری
دارد، به این علت که عابران پیاده این قسمت را بهطور مستقیم میبینند. از
این رو نمای این قسمت پر اهمیت است و مصالح مورد استفاده در این قسمت باید
نسبت به بقیه ساختمان با دوامتر و مستحکم تر باشد تا عابر در نگاه به نمای
ساختمان احساس ثبات کند. ساختمانهایی که طبقه همکف آنها عملکرد تجاری
دارد، بهدلیل تغییر دکوراسیون واحدهای تجاری دائما دستخوش دگرگونی
میشوند. همین موضوع موجب میشود که ساختمان مذکور شخصیت ثابت خود را از
دست داده و دارای نمای شناخته شده ثابتی نباشد. تراسها چشم اندازهای جدیدی
نسبت به فضاهای بیرون برای ساختمان فراهم میآورند. بالکنها نباید حالت
موقت و ناپایداری که در بیننده تصور بهراحتی جدا شدن از بدنه ساختمان القا
شود را داشته باشند
لبه بام حد و مرز ساختمان و آسمان است و از
نظر بصری بام انتهای نماست. بام پوستهای است که بر سر ساختمان قرار دارد.
بنابراین لبه بام نمیتواند بدون تفاوت با دیگر قسمت ها در آسمان رها شود.
صورت ظاهر ساختمان و آنچه که در برابر دید عموم قرار دارد، در واقع پر
اهمیت ترین قسمت ساختمان در برابر عابران و سایر افراد غیر استفاده کننده
از ساختمان است. همانطور که عنوان شد نمای ساختمانها، نمای شهری را ایجاد
می کند، اما بهدلیل ضعف قوانین موظف کننده طراح و سازنده در این ارتباط،
نمای ساختمان در کمترین اهمیت قرار گرفته است. در بسیاری از شهر های بزرگ
جهان، ضوابط و مقررات ویژهای در ارتباط با سیما و کالبد شهر وجود دارد و
گروهی از برجستهترین افراد با تخصصهای مرتبط هنر زیبا سازی و زیبایی
شناسی به کنترل طرح های بزرگ و کوچک معماری و شهری از نقطه نظر هماهنگی
نمای بیرونی ساختمانها و محیط شهری یعنی از جنبه های رنگ، حجم، مصالح
مناسب، فضای پر و خالی نما، رعایت اصول هماهنگی و تناسبات و... می پردازند.
آنچه برای علاقهمندان به این موضوع نگران کننده است، پاسخگویی با شتاب به
نیازی کاملا محسوس است. در این ساخت و ساز پر شتاب نیاز به بررسی طرحهای
ارائه شده توسط جمعی از صاحب نظران و مسوولان در مراکز تایید پروانههای
ساختمانی ضروری به نظر میرسد. بررسی میدانی طرح ساختمانها با بناهای اطراف
از لحاظ کیفیت طرح معماری، نمای ساختمان، تناسب حجم آن با ساختمانهای
اطراف، زیبایی طرح و مصا لح مورد استفاده و... نیز گامی موثر در بالا بردن
کیفیت نماهای شهری است. با در نظر گرفتن موارد ذکر شده و القا آن توسط
شهرداری هر شهر، می توان شاهد ارتقا کیفیت شهرها و زیباسازی نمای شهرها
بود.
خانههاي شمالي امنترند
در شهرهاي بزرگ براي نورگيري بهتر جهت
شمالي، جنوبي بهتر است و اين به عنوان يك امتياز محسوب ميشود ولي شناخت
ويژگيهاي نورهاي جبهههاي گوناگون ميتواند در تعيين جهتگيري، بسته به
نظر طراحي تغيير كند. نور جنوب در نيمكره شمالي زمين جهت اصلي نورگيري است
چرا كه خورشيد براي اين قسمت همواره از طرف جنوب ميتابد، بنابراين انرژي
گرمايي و نوراني زيادي دارد. نور شرق و غرب نورهايي هستند كه تنها ساعات
محدودي از روز درك ميشوند. نور شرق به هنگام صبح با انرژي گرمايي كم و
روشنايي متوسط بوده و نور غرب كه به اصطلاح نور تيزي است، چشم را اذيت
ميكند. درباره نور شمال بايد گفت اين نور از انعكاس خورشيد روي سطوح ديگر
درك ميشود زيرا هرگز خورشيد متمايل به شمال نميشود و نوري انعكاسي است.
به همين علت، انرژي نوراني و گرمايي متعادلي دارد. با اين تفاسير، براي
مثال بهتر است آشپزخانه سمت نور شمال باشد. البته قرارگيري فضاها بر اين
اساس حكم نيست بلكه پيشنهاد است و طراحي ميتواند به گونهاي باشد كه نور
غرب نيز نوري مناسب باشد
وقتي براي خريد خانه ميرويد، بعضي از
خانهها شمالي هستند و بعضي جنوبي. خانههايي که در هنگام ورود ابتدا به
حياط وارد ميشويد و بعد بعه داخل ساختمان راه پيدا ميکنيد به اصطلاح
شمالي گفته ميشوند و خانههايي که بلافاصله وارد ساختمان و راهپلهها
ميشويد و اغلب حياط در پشت خانه است، در اصطلاح جنوبي هستند
قديميترها و مسنترها خانههاي شمالي را
بيشتر دوست دارند و وقتي براي خريد خانه مراجعه ميکنند به ما ميگويند
شمالي باشد. علت اين انتخاب از دو جنبه قابل طرح است. يکي اينکه نور بيشتري
به خصوص در آشپزخانه و پذيرايي دارند و ديگري که اهميت آن بيشتر است امنيت
خانه هاي شمالي است. اين خانهها به خاطر ديدي خوبي که ساکنان آن به حياط و
ورودي دارند از دزدي در امان هستند و اغلب جرم و جنايت در اين خانهها
کمتر از خانههاي جنوبي است
قدرالسهم از عرصه ملک برای هر اعیانی آپارتمانی
موارد نظیر آپارتمانی واقع در 1100 متر
زمین، 2000 متر زمین، 700 متر زمین و... بیشتر در فایل فروش واحدهایی با
متراژ بیش از 120 متر مربع و در مناطق شمالی تهران مشاهده میشود. از نظر
اغلب مشاوران املاک، اینکه در آگهی فروش واحدی ذکر شود که این واحد در چه
میزان متراژی از زمین واقع شده به عنوان یک امتیاز شناخته میشود؛ چرا که
این مساله بیانگر برخورداری هر یک از واحدها از قدرالسهم زمین آن ملک است
معمولا فایلهای فروش واحدهایی که میزان
متراژ زمین را عنوان میکنند از ارزش بیشتری نسبت به واحدهای دیگر برخوردار
هستند؛ چرا که خریدار علاوه بر اینکه واحدی را خریداری کرده، سهمی از
متراژ زمینی که ملک در آن واقع شده را نصیب خود کرده است و از سوی دیگر
متقاضی تنها قیمت فروش واحد را پرداخت میکند. پیام در ادامه تاکید کرد:
اگر قدرالسهم هر واحد مسکونی بیش از 100 متر مربع باشد، این مساله به عنوان
یک امتیاز برتر برای فروشنده و خریدار محسوب میشود؛ چرا که این موضوع به
نفع طرفین معامله است
با توجه به حساسیت و گسترگی موضوع و مهم
بودن این بخش و اینکه نبود منبع مکتوب و مستندی در این رابطه، جهت جلوگیری
از ایجاد هر گونه اختلاف در سیر مراحل اجرای قراردادهای مشارکت در ساخت
توصیه میشود حتما به متخصصین امر (کارشناسان رسمی دادگستری) مراجه نمایید و
در این مورد بخصوص و موضوع تهیه محتوی قرارداد به هیچ وجه از مشاوره سنتی
دلالان امر مسکن استفاده ننمائید
بدانید که دادگاهها پر از پرونده هایی است
که مالکین با سهل انگاری در همین موضوعات قید شده در بخش مشارکت در ساخت هم
تمام یا بخش عمده ای از سرمایه خود را از دست میدهند و هم مدتها در
راهروهای دادگاهها بدنبال حقوق خود به طرفین قرارداد ، قضات و وکلاء مراجعه
مینمایند و در نهایت با پرداخت هزینه چند برابر مادی و صرف عمر و زمان، به
دلیل عدم تنظیم صحیح محتوی قراردادی در خصوص تعیین و محاسبه میزان
قدرالسهم از عرصه ملک به حقوق اولیه خود هم نمی رسند
برای آن دسته از واحدهایی که
قدرالسهم زمین در نظر میگیرند باید به این نکته اشاره کرد که هر چه تعداد
واحدها کمتر باشد و میزان متراژ زمین بیشتر باشد، ملک از ارزش بیشتری
بهرهمند خواهد بود
هر مورد از پروژه های مشارکت در ساخت هم از
بعد تعیین و محاسبه میزان قدرالسهم از عرصه ملک و هم از بعد تهیه قرارداد (
بدلیل وجود شرایط خصوصی متفاوت ) منحصر به آن موضوع میباشند لذا استفاده
از قراردادهای مشابه که امروزه در دفاتر معاملات املاک دست به دست میشود
توصیه نمی گردد
سیدفرشید غزنینی هاشمی