ايمني كلي ساختمان
-متغير بودن محل و جبهه كار در عمليات ساختماني
2-تركيب نيروي كاري مورد استفاده
3-متعدد بودن شركتهاي طرف قرارداد
براي كسب ايمني كافي در كارهاي ساختماني بايد نكات زير در نظر گرفته شود:
1-طرح كارگاه و محيط كار
2-ماشينآلات و ابزار
3-وسايل بالابرنده
4-تأسيسات برقي
5-مواد خطرناك و مضر
داربستها:
داربستها عبارتند از ساختارهاي موقتي كه از آهن، چوب، الوار و ديگر مصالح ساختماني ساخته ميشوند و ممكن است براي اهداف مختلفي بكار گرفته شوند و پس از خاتمه كار از بين ميروند. كليه داربستها بايد وزن كارگران، وزن وسايل آنها و همچنين وزن مصالح مورد استفاده را تحمل كنند.
نردهها:
پلكانها، اطراف محل ورود و خروج آسانسور و نقاط مشابه كه لغزندگي آنها موجب حوادث بيشتر نسبت به ساير جاها است، بايد از مصالح غير لغزنده ساخته شوند. در نقاطي كه از نردبان استفاده ميشود بايد انتهاي فوقاني آن در هر قسمت كه قرار ميگيرد بوسيله نردههاي متحرك حفاظت شود. در هر طبقه از ساختمان بايد كليه پرتگاههاي راهپلهها در هر طرفي كه غير مسدود است (به استثناي قسمت ورود به پلكان) بوسيله نردههاي دائمي كاملاً محفوظ شوند. مدخل پلكانهايي كه كمتر مورد رفت و آمد قرار ميگيرند بايد به وسيله نردههاي متحرك مسدود شوند دريچه و مدخلهاي كه در كف كارگاه باز ميشوند بايد با وسايل زير محفوظ شوند:
الف-نردههاي متحرك
ب-نردههاي دائم
ج-دريچههاي لولهدار
مدخلهاي فردي (نظير حوضچه و آدمروها) بايد با دريچههاي بدون لولا كه استحكام آن كافي است پوشيده شوند و دستگيره اين دريچهها بايد فاقد برآمدگي باشد. در هنگامي كه بر حسب ضرورت پوششهاي دريچه و مدخلهاي كف كارگاهها براي مدت كوتاهي در جاي خود قرار نگيرند بايد كليه اين مدخلها بوسيله اشخاص تحت مراقبت قرار گرفته و يا اينكه با نردههاي قابل حمل و در شب بوسيله نصب چراغ خطري كه در اطراف گودال يا حوضچه قرار خواهند داد، محفوظ شوند.
پلكانها:
كليه پلكانها، سكوها (پلاتفورم) و پاگردها بايد تحمل فشار و سنگيني بارهاي عادي را داشته، از استحكام كافي برخوردار باشند و خلاصه محاسبات فني آنها نيز بايد به تأييد مقامات مسئول برسد.
نردبانهاي ثابت، راهروهاي هوايي و سكوها: كليه اجزا و قسمتهاي فلزي نردبانها بايد از فولاد، آهن، چدن، آهن ورق يا مواد مشابه ساخته شوند. نردبانهاي ثابت بايد طوري نصب شوندكه فاصله از سمت جلو نردبان به نزديكترين جسم ثابت كمتر از 75 سانتيمتر نباشد، در سمت عقب نردبان فاصله نردبان به نزديكترين جسم ثابت از 20 سانتيمتر كمتر نباشد و در طرفين نردبان حداقل 40 سانتيمتر فضاي آزاد (از محور نردبان) در هر دو طرف وجود داشته باشد. در صورتي كه از نردبانهاي ثابت براي صعود به ارتفاع بيش از 9 متر استفاده ميشود بايد پاگردهايي در فواصل كمتر از 9 متر احداث شوند و هر قطعه از نردبان در حد فاصل بين دو پاگرد به نحوي قرار ميگيرد كه در امتداد قطعه قبلي نباشد. كليه راهروها، معابر، سكوهاي كار، سطح اتاقها و طبقاتي كه اطرافشان باز و ارتفاع پرتگاه آنها از 2 متر بيشتر است بايد بوسيله نردههاي استاندارد محافظت و محصور شوند. سكوهايي كه براي بارگيري يا تخليه بار اختصاص داده ميشوند و يا سكوهاي كوچك كه به موتورها و تجهيزات مشابه اختصاص داشته در آنها فضايي براي ايستادن اشخاص پيشبيني نشده است از اين مقررات مستثني هستند. در مورد راهروهايي كه براي پر كردن مخازن و روغنكاري اختصاص دارند در صورت لزوم ممكن است نرده يك طرف را حذف كرد مشروط بر آنكه عرضها راهرو كمتر از 55 سانتيمتر نباشد.
كليه معابر، راهروها و سكوهايي كه روي ماشينآلات و نوارهاي متحرك قرار دارند بايد از دو طرف بوسيله نردههاي استاندارد محافظت شوند. علاوه بر آن نكات ياد شده رعايت مقررات مربوط به محوطه و صحن آن، عبور و مرور افراد، جابجايي مواد، روشنايي و تهويه ضروري است.
تخريب:
قبل از شروع تخريب ساختمان نكات ايمني زير را بايد رعايت كرد:
1-بررسي وضعيت ساختمان مجاور.
2-بررسي ديوار مشرف به ساختمان مجاور.
توضيح اينكه چنانكه مشاهده گردد كه ديوار مذكور نسبت به ساختمان مجاور بصورت مشترك ميباشد مالك ساختمان تا اتمام عمليات ساختماني حق تخريب ديوار مذكور را ندارد. مگر با رعايت تدابير ايمني و با توافق مالك ساختمان مجاور نسبت به پايداري ساختمان مجاور اقدام نمايد.
3-اختلاف سطح كف ساختمان مجاور نسبت به ساختمان مورد تخريب بايد مورد توجه قرار گيرد.
4-قدمت و فرسودگي بناي ساختمان
5-بررسي تكيهگاه ساختمان مجاور بر تخريب نكردن ديوار مشرف به ساختمان هم صدا و همچنين ديوارهاي حائل عمود بر ساختمان مجاور ميباشند، قسمتي از اين ديوار نبايستي تخريب گردد.
6-وضعيت نفوذ فاضلابهاي ساختمانهاي مجاور نسبت به ساختمان مورد تخريب مورد توجه قرار گيرد.
نكات عمومي:
قبل از شروع به عمليات تخريب ساختمان بايستي كليه تأسيسات ساختمان از قبيل برق، آب و گاز و غيره بايستي قطع گردد و ضمناً شيشههاي ساختمان جدا گردند.
عمليات تخريب ساختمان از بالاترين قسمت ساختمان شروع شده و همچنين نحوه تخليه خاكهاي حاصل از عمليات تخريب بايستي توسط كانالي كه در كليه طبقات تعبيه شده و يا نصب شده صورت گيرد. بعد از اتمام كار روزانه بايد دهانه كانال بسته شود.
ديوارهايي كه براي نگهداري خاك زمين يا ساختمانهاي مجاور ساخته شدهاند نبايد تخريب گردند مگر آنكه قبلاً آن خاك برداشته شده و يا ساختمان مربوطه بوسيله شمع و سپر محافظت شده باشد. به هنگام تخريب ساختمان كارگران از وسايل استحفاظي فردي زير ميبايست استفاده نمايند:
1-كلاه ايمني، 2-دستكش، 3-عينك حفاظتي، 4-ماسك، 5-لباس كار، 6-كفش ايمني 7-در صورت لزوم كمربند ايمني.
كمربند ايمني را كارگران هنگامي كه در ارتفاع ساختمان و محل پرتگاه مشغول كار هستند استفاده مينمايند و اين در صورتي است كه هيچگونه حفاظتي جهت جلوگيري از سقوط آنها در نظر گرفته نشده باشد.
قبل از شروع تخريب ساختمان براي عابريني كه از پيادهرو ساختمان مورد تخريب عبور ميكنند بايد نكات زير را در نظر گرفت:
1-احداث راهرو مسقف با استحكام كافي كه در سقف راهرو دستانداز و يا حفاظتي تحت شيب مناسب به طرف خارج ساختمان در نظر گرفته شود.
2-نصب علائم هشدار دهنده و تعيين سمت عبور عابرين پياده
3-نصب چراغ احتياط و روشن كردن راهرو به هنگام شب
4-كليه راههاي ورودي به ساختمان مورد تخريب مسدود گردد به جز محل عبور كارگران به داخل ساختمان كه در اين قسمت نيز بايستي افرادي جهت راهنمايي گمارده شوند.
به هنگام گودبرداري چه نكات ايمني براي ايمني و پايداري ساختمانهاي مجاور بايستي در نظر گرفته شود:
1-وضعيت ساختمان مجاور
2-قدمت و فرسودگي بناي ساختمان
3-ديوار باربر بودن مشرف به ديوار مذكور
4-اختلاف سطح ساختمان مجاور نسبت به كف محل فونداسيون
5-نفوذ آب تحتالعرضي
6-قبل از شروع به گودبرداري، درخت، تخته سنگ يا ساير عواملي كه در مجاورت محل قرار دارند از آنجا خارج شوند.
7-در موقع گودبرداري چنانچه احتمال خطر براي ساختمانهاي مجاور وجود داشته باشد بايد ايمني آنها توسط شمع و حفاظ ساختماني تأمين شود.
8-قبل از قرار دادن وسايل مكانيكي از قبيل جرثقيل، بيل مكانيكي و كاميون و انباشتن خاكهاي حاصل از خاكبرداري و مصالح ساختماني در مجاورت لبههاي بالاي گود بايد شمع، سپر و مهار لازم به منظور مقاومت در مقابل بار اضافي و نيز احتمال ريزش ديوارها تعبيه شوند.
9-در زير كنارهاي گود نبايد عمليات حفاري انجام شود مگر اينكه زير آن به اندازه كافي شمع كوبي شده باشد. در مواردي كه گودبرداري در مجاورت راهآهن، شاهراهها و يا مراكزي كه توليد ارتعاش ميكنند انجام ميشود بايد تدابير ايمني براي جلوگيري از ريزش مورد توجه قرار گيرد.
10-براي ورود و خروج كارگران به محلهاي گود كه عمق آن بيش از 60 متر است بايد براي هر شش متر يك سكو يا پاگرد براي نردبانها، پلهها و راههاي شيبدار پيشبيني شود و اين سكوها و يا پاگردها بايد بوسيله جان پناه يا نرده محافظت شوند.
11-كليه معابر عمومي كه از كنار يا وسط محل گودبرداري ميگذرند بايد داراي نرده يا حفاظهاي چوبي مطمئن باشند و علاوه بر آن بايد در طرفين معابر ماشينرو گذرگاههاي موقت و مستحكم براي عبور و مرور پيادهها ساخته شوند.
12-بايد در محوطه خاكبرداري يك نفر نگهبان مسئول ورود و خروج كاميونها باشد و براي آگاهي مردم علامت خطر يا احتياط در محل ورود و خروج كاميونها نصب شود.
به هنگام گودبرداري نكات ايمني زير را بايستي نسبت به عابريني كه از پيادهروي مجاور زمين عبور ميكنند رعايت كرد:
1-احداث ديوار حفاظتي مجاور پيادهرو
2-نصب علائم هشدار دهنده و تعيين و نصب علائم عبوري
3-نصب چراغ احتياط و روشن كردن محل مذكور به هنگام شب
4-در محل ورود به محل گودبرداري بايستي مراقبيني گمارده شوند.
نفوذ آب در لايههاي خاك موجب كاهش اصطكاك بين لايهها گرديده و در نتيجه باعث تسريع در حركت لغزش خاك ميگردد. خاكهاي دستي به خاكهايي گفته ميشود كه اولاً لايههاي خاك انباشته شده بر روي هم به صورت متراكم (فشرده) نبوده كه اين عمل موجب حركت لغزشي لايههاي خاك و ريزش آن ميگردد و در مورد بالا رعايت نكات ايمني ضروري ميباشد و نيز هنگام گودبرداري در لايههاي خاك دستي بايد از روش شيبدار و يا پلهاي استفاده گردد.
وسايل حفاظت فردي لازم براي كارگران در مرحله گودبرداري عبارتند از: كلاه ايمني، ماسك، عينك حفاظتي
سیدفرشید غزنینی هاشمی