فرمول جديد تعيين اجاره‌بها

دنياي اقتصاد- بخشي از بسته‌اي كه در وزارت مسكن براي ساماندهي بازار اجاره در حال تدوين است، به تغيير فرمول قديمي محاسبه اجاره‌بها اختصاص دارد كه براساس پيشنهاد اعضاي كميته ساماندهي، معيار «30 هزار تومان اجاره ماهانه معادل است با يك ميليون تومان پول پيش» قرار است به «20 هزار تومان اجاره‌ ماهانه» تبديل شود تا از اين طريق، سبد رهن و اجاره كه تابستان امسال به سمت دريافت اجاره ماهانه سنگين شده بود، براي سال آينده به حالت رهن‌كامل برگردد. مشاوران املاك گزارش داده‌اند اغلب اجاره‌نشين‌ها به‌خاطر سطح پايين دستمزد، قدرت پرداخت اجاره ماهانه را ندارند.


در صورت تصويب نهايي از سال آينده در بازارمسكن به‌كار گرفته مي‌شود
فرمول جديد تعيين اجاره‌بها
 كاهش مصنوعي نرخ‌اجاره: 30 هزارتومان اجاره ماهانه به ازاي يك ميليون تومان رهن قرار است به 20 هزار تومان كاهش يابد
 جزئيات جديد طرح حمايت از اجاره‌نشين‌ها
فريد قديري
ليلا درخشان
كاهش مصنوعي اجاره‌بها تازه‌ترين پيشنهادي است كه اعضاي كميته ساماندهي بازار اجاره مسكن آن را در آستانه تصويب قرار داده‌اند.
طرح تعيين دستوري نرخ اجاره كه هم‌اكنون در وزارت مسكن مراحل نهايي را طي مي‌كند، در قالب يك بسته حاوي ليست قيمت‌هاي مورد تاييد اجاره در مناطق مختلف و همچنين ابزارهاي تشويقي براي رعايت اين قيمت‌ها توسط مالكان آپارتمان‌هاي اجاره‌اي، تدوين شده و اكنون با الحاق يك پيشنهاد جديد تحت عنوان تغيير فرمول كهنه و قديمي محاسبه رهن‌واجاره، اين بسته به نقطه تكميل نزديك مي‌شود.
اساس فرمول جديد اجاره‌بهاي مسكن، كاهش شديد سهم اجاره ماهانه از مبلغ رهن كامل يك واحد مسكوني است؛ به طوري كه «30 هزار تومان اجاره‌بهاي ماهانه به ازاي يك ميليون تومان رهن» قرار است به «20 هزار تومان» كاهش پيدا كند.
در حال حاضر براساس فرمولي كه از سال 1351 در بازار اجاره مسكن به اجرا درآمده، مبلغ رهن‌واجاره به اين صورت محاسبه مي‌شود كه ابتدا ارزش ريالي واحد مسكوني محاسبه مي‌شود و 25 درصد آن به عنوان رهن كامل در نظر گرفته مي‌شود و بر مبناي هر يك ميليون تومان رهن معادل است با 30 هزار تومان اجاره، سبد رهن‌واجاره تعيين و به مستاجر اعلام مي‌شود.
به عنوان مثال رهن كامل يك واحد 60 متري در غرب تهران به ارزش 100ميليون تومان، حدود 25 ميليون تومان است كه اين ميزان به صورت 20 ميليون رهن و 150 هزار تومان اجاره يا 10 ميليون رهن و 450 هزار تومان اجاره نيز قابل دريافت است.
اين در حالي است كه بر طبق پيشنهادي كه راي شفاهي اعضاي كميته ساماندهي بازار اجاره را به همراه داشته و قرار است به زودي در وزارت مسكن به تصويب نهايي برسد، سبد رهن‌واجاره از سال آينده براساس هر يك ميليون تومان رهن معادل است با 20 هزار تومان اجاره، تنظيم مي‌شود.
به اين ترتيب مالكان واحدهاي مسكوني اجاره‌اي بايد از سال آينده در اعلام نرخ‌هاي پيشنهادي مبناي جديد را لحاظ كنند. با اين شيوه جديد محاسبه اجاره‌بها، سبد رهن‌واجاره كه تابستان امسال به سمت اجاره‌ ماهانه متورم شده بود، دوباره به سمت دريافت رهن، سنگين مي‌شود. مالكان واحدهاي اجاره‌اي در تابستان سال جاري به دنبال كاهش نرخ سود بانكي، از دريافت رهن از مستاجران انصراف دادند و به دريافت اجاره ماهانه علاقه نشان دادند، اما از سال آينده با توجه به فرمول جديد، مجبور مي‌شوند دريافت رهن را به اجاره ترجيح دهند.گزارش‌هايي كه مشاوران املاك به كميته ساماندهي بازار اجاره در وزارت مسكن تحويل داده‌اند، نشان مي‌دهد قدرت مالي اجاره‌نشين‌ها براي پرداخت اجاره ماهانه به خاطر سطح پايين دستمزدها، كم است و در مقابل اغلب آنها تمايل دارند واحدها را به صورت رهن كامل اجاره كنند.
رييس اتحاديه مشاوران املاك در اين باره به دنياي‌اقتصاد گفت: فرمول كنوني محاسبه رهن‌واجاره از روي شيوه‌اي كه در بازار قديم براي سود پول حساب مي‌كردند، برداشت شده و به خاطر خلاء قانون در بازار اجاره، عرف شده است.
مصطفي قلي خسروي افزود: در بسته ساماندهي اجاره مسكن، براي اولين بار فرمول رسمي و مورد تاييد وزارت مسكن براي محاسبه رهن‌واجاره در نظر گرفته شده است.
وي با بيان اينكه تغيير سهم اجاره ماهانه از رهن‌ كامل، از 30 هزار تومان به 20 هزار تومان پيشنهاد مشاوران املاك بوده، گفت: با طرح اين پيشنهاد در وزارت مسكن، ابتدا تصور مي‌شد بازار اجاره اين تغيير را قبول نكند، اما ما تاكيد كرديم كه 30 هزار تومان رقم بالايي است و بايد كاهش يابد و وظيفه اجراي اين فرمول برعهده بنگاه‌هاي املاك است كه آن را بطور كامل محقق مي‌كنيم.
ابطال پروانه بنگاه‌هايي كه رعايت نكنند
رییس اتحادیه مشاوران املاک در مورد نحوه مقدمات اجرایی کردن فرمول جديد اجاره نيز گفت: از سال آینده اتحادیه مشاوران املاک تهران به سراسر بنگاه‌ها دستورالعملی را ابلاغ خواهد کرد که براساس آن بنگاه های املاک ملزم می شوند که برای هر یک میلیون تومان رهن معادل 20 هزار تومان اجاره ماهانه لحاظ کنند که البته اجرای این مهم قطعا با مقاومت مالکان مواجه نمي‌شود؛ چرا که دولت در مقابل، بسته های تشویقی متعددی را برای مالکان در نظر گرفته است.
خسروی در عین حال کوتاهی بنگاهداران در اجرای امر مذکور را باعث ابطال پروانه‌های اشتغال آنها دانست و گفت: دامنه اراده دولت در کنترل بازار اجاره به حدی است که به اتحادیه مشاوران املاک اختیار داده که پروانه اشتغال بنگاهدارانی را که در خلاف مسیر تعیین شده حرکت کنند، باطل کند.
وی تاثیر اجرای بسته ساماندهی بازار اجاره بر بازار مسکن را کاملا مثبت ارزیابی کرد و پیش‌بینی کرد سال آینده نبض بازار اجاره در دست دولت قرار بگيرد.